Feyenoord heeft een belangrijke stap gezet richting de play-offs van de Champions League door in De Kuip met 2-1 te winnen van Fenerbahçe. De winnende treffer viel diep in blessuretijd en werd gescoord door Anis Hadj Moussa, die een voorzet van Jordan Bos knap binnenkopte.

De thuisploeg begon fel aan het duel, met nieuwelingen Sem Steijn, Tsuyoshi Watanabe, Jordan Bos en Anel Ahmedhodzic direct in de basis. Die gretigheid leidde al vroeg tot een kans voor Steijn en een doelpunt van Quinten Timber. De middenvelder kapte zijn tegenstander fraai uit en zag zijn schot via Mert Müldür in het doel belanden. Vlak voor rust voorkwam doelman Timon Wellenreuther met een belangrijke redding op een inzet van Archie Brown dat de Turken langszij kwamen.

Na rust kwam Feyenoord onder druk te staan, maar verdedigend gaf het nauwelijks iets weg. Met de invalbeurten van Luciano Valente en Gaoussou Diarra kreeg het elftal weer wat frisheid, al bleef echte dreiging uit. Fenerbahçe leek in de slotfase alsnog met een goed resultaat te vertrekken uit Rotterdam, toen oud-Feyenoorder Sofyan Amrabat raak schoot. Toch volgde er nog een Rotterdams slotakkoord: na een goede voorzet van Jordan Bos kopte Anis Hadj Moussa in de 91ste minuut de 2-1 tegen de touwen.

Volgende week wacht in Istanboel de return.

Het wereldkampioenschap rally is in volle gang, inmiddels zijn negen van de veertien wedstrijden achter de rug en het kampioenschap is ongemeen spannend. Een goed moment om eens te kijken naar de ontwikkelingen dit jaar, nadat we Monte Carlo, Zweden en Kenia al hadden gehad.

Rally Islas Canarias
Op Gran Canaria werd de vierde rally van het jaar verreden, de eerste op asfalt. Op de technische wegen was er maar één duo dat serieus aanspraak maakte op de winst: Kalle Rovanperä en Jonne Halttunen waren in hun Toyota Yaris oppermachtig, ze wonnen de shakedown en de eerste twaalf proeven allemaal. Daarna kregen de anderen ook wat kansen, maar Rovanperä won ook 'gewoon' de power stage, was bij elkaar opgeteld de beste op de zondag en kreeg zo de maximale 35 punten - 25 voor de winst, 5 voor de zondag en 5 voor de power stage. Sébastien Ogier en Vincent Landais werden tweede, voor WK-leiders Elfyn Evans en Scott Martin, terwijl Takamoto Katsuta en Aaron Johnston het 1-2-3-4'tje voor Toyota completeerden.

Rally Portugal
Ott tänak en Martin Järveoja hadden de touwtjes stevig in handen op het Portugese gravel, maar aan het einde van de zaterdag kregen ze te maken met een probleem met de stuurbekrachtiging. Ogier en Landais konden de Hyundai van Tänak zo passeren in het klassement en pakten de overwinning, alweer de 63e in de legendarische carrière van Ogier. Tänak werd wel tweede en pakte ook nog eens de 5 punten voor de beste zondag én de winst in de power stage, terwijl Rovanperä als derde eindigde - Evans werd zesde, maar behield de leiding in het WK.

Rally Sardegna
Op het gravel van Sardinië kreeg men precies hetzelfde podium als eerder in Portugal: na een strijd met Adrien Fourmaux en wereldkampioen Thierry Neuville in de eerste vijf proeven nam Ogier met Landais het heft in handen. De veelvoudig wereldkampioen behield de leiding en pakte de winst, Tänak kwam 7,9 seconden tekort en werd opnieuw tweede, maar scoorde op zondag en in de power stage wel weer prima - geholpen door een fout van Ogier in de power stage. Daar gingen de 5 punten beide keren naar Rovanperä, die wederom derde werd, dit keer met Evans - nog altijd de leider in het WK - op plek vier.

Acropolis Rally
Het was bloedverzengend heet in Griekenland, waar het in de cockpit op kon lopen tot een graad of 70. Nauwelijks uit te houden dus, maar Tänak en Järveoja kregen het voor elkaar: het duo sloeg na de eerste vijf proeven op de ruige gravelwegen toe en hield de leiding vast tot aan de finish - Tänak's eerste zege van het jaar, waardoor hij nu in negen achtereenvolgende jaren minstens één keer gewonnen heeft. Ogier was dit keer de baas op zondag, vooral wegens een versnellingsbakprobleem voor Tänak, en scoorde er twee keer 5 punten, maar moest het wel doen met plek twee in de eindstand, terwijl Hyundai-coureur Fourmaux met Alexandre Coria als navigator een mooie derde plek pakte. Evans werd opnieuw vierde en bleef leider in het WK.

Rally van Estland
Het werd dé week van Oliver Solberg: de zoon van Petter Solberg, de wereldkampioen van 2003, rijdt al jaren zo nu en dan in de topklasse mee en doet verder vooral mee in de WRC2-titelstrijd. Voor het eerst in anderhalf jaar was hij er in de topklasse weer bij en met navigator Elliott Edmondson ging het geweldig: de twee namen in hun Toyota na de tweede proef de leiding over, Solberg's eerste gewonnen proef in de WRC1-klasse, en voegden er zowaar nog acht etappezeges aan toe. Op het snelle gravel hielden ze het hoofd koel en de sensatie was compleet, Solberg pakte uit het niks zijn allereerste WK-zege. Thuisheld Tänak werd tweede, diens Hyundai-teamgenoot Neuville mocht weer eens het podium op en Evans werd zesde - de Welshman was daarmee de leiding in het WK kwijt, Tänak nam die met één punt over.

Rally van Finland
De snelste rally ter wereld, niet voor niks ook wel de 'Grand Prix of Rallying' genoemd, was al sinds Esapekka Lappi in 2017 niet meer door een Fin gewonnen. Rovanperä wilde daar nu dan eindelijk verandering in brengen en dat lukte: met Halttunen als navigator domineerde de tweevoudig wereldkampioen de wedstrijd en de meest recente 'Flying Finn' schonk het thuispubliek eindelijk weer een zege, onder meer door de power stage te winnen - zondag kende slechts twee proeven, twee keer over de legendarische Ouninpohja-proef. Katsuta, naast Japanner ook een halve Fin, werd tweede, voor Ogier, Evans en Sami Pajari, die een volledige top-5 voor Toyota completeerde.

Kampioenschap
Tänak moest het in Finland met een tiende plaats doen wegens een forse tijdstraf, waardoor Evans de leiding in het WK weer terug kon pakken. Rovanperä staat er nu vlak achter op de tweede plek, maar ook Ogier en Tänak maken nog volop kans op de titel - voor Neuville wordt het erg lastig zijn titel te verdedigen, maar voor de neutrale kijker belooft het een geweldig spannend slotstuk van het seizoen te worden. Vanaf 28 augustus staat de Rally van Paraguay op het programma, daarna volgen nog Chili, Centraal-Europa, Japan en Saoedi-Arabië.

Het lichaam van een Pakistaanse man die al 28 jaar vermist was, is onlangs gevonden in een gletsjer die door smeltend ijs aan het terugtrekken is. De ontdekking werd gedaan door een herder in de afgelegen Lady-vallei in het Kohistan-gebied. Wat meteen opviel was de opvallend goede staat van het lichaam. De kleren waren nog compleet en vrijwel onaangetast. Bij het lichaam lag een oude identiteitskaart met de naam Naseeruddin, waarmee de politie al snel bevestigde dat het om een man ging die in juni 1997 verdwenen was tijdens een hevige sneeuwstorm.

Volgens zijn broer, Kathiruddin, reisden de twee mannen te paard door de vallei toen Naseeruddin een grot in ging en vervolgens niet meer terugkwam. Ondanks pogingen om hem te vinden met hulp van omwonenden, bleef hij spoorloos. Lokale autoriteiten zeggen dat een familieconflict de reden was waarom de broers hun woonplaats hadden verlaten. Het gebied is bergachtig en berucht vanwege gevaarlijke gletsjers en extreme weersomstandigheden. Dat maakt zoeken in dergelijke omstandigheden erg lastig.

Wetenschappers verklaren dat het lichaam zo goed bewaard is gebleven doordat het direct na zijn val in de gletsjer is ingevroren. Door het gebrek aan zuurstof en vocht in het ijs ontstaat een soort natuurlijke mummificatie. De kou voorkomt dat het lichaam ontbindt. De huidige dooi van de gletsjer maakte het lichaam uiteindelijk zichtbaar voor de herder, die sprak van een bijna surrealistisch gezicht.

Volgens deskundigen is de ontdekking vanzelfsprekend ook een duidelijke aanwijzing voor versnelde gletsjersmelt door klimaatverandering. Toch valt op dat er nu juist méér ijs aanwezig is dan eind jaren negentig, toen de man verdween, anders zou de man nooit ingevroren kunnen zijn in ijs.

Hoewel de vondst tragisch is, brengt het de familie na bijna drie decennia eindelijk duidelijkheid. Lokale bewoners reageren geschokt maar ook opgelucht dat er na al die jaren een einde komt aan het mysterie rond Naseeruddins verdwijning. Zijn stoffelijk overschot is inmiddels overgedragen aan de familie.

Een zesjarig meisje uit Liverpool is besmet geraakt met gonorroe als gevolg van seksueel misbruik, zo concludeerde de familierechtbank tijdens een recente zitting. De rechtbank kwam tot deze conclusie nadat in juni 2023 de diagnose werd gesteld en onderzoek uitwees dat de besmetting vermoedelijk plaatsvond via seksueel contact met een familielid. Zowel de moeder als de oom van het kind waren in die periode drager van de soa. De rechter stelde vast dat het meisje hoogstwaarschijnlijk in mei 2023 is misbruikt, maar kon niet bepalen wie van de twee daadwerkelijk verantwoordelijk was.

Tijdens de zitting bleek dat de moeder in juni 2023 onbeschermde seks had met twee mannen. De oom bekende seksueel contact te hebben gehad met drie partners in de maand ervoor. Hij testte op 25 mei positief op zowel gonorroe als chlamydia. Het meisje kreeg begin juni last van een ontstoken en jeukend oog; uit onderzoek bleek dat ze de infectie ook in haar oog had opgelopen. Een zwak-positieve uitslag op een vaginale uitstrijk en latere bevestiging via aanvullende tests leidden tot de conclusie dat het kind seksueel besmet was geraakt.

De familie woonde samen in het huis van de grootmoeder, waar ook de oom verbleef. De moeder sliep soms op de vloer van de kinderkamer. De vader van het meisje zat op dat moment in de gevangenis en werd uitgesloten als dader. De grootmoeder en haar partner bleken niet besmet en werden eveneens uitgesloten. Door de positieve test en vermoedens van misbruik startte de lokale autoriteit een zorgprocedure. De kinderen bleven onder toezicht van de grootmoeder, waarna het gezin moest verhuizen vanwege dreigende situaties in de buurt.

De moeder leefde volgens het vonnis een chaotisch bestaan vol drugs- en alcoholmisbruik. De oom gebruikte regelmatig harddrugs en werd in maart 2024 aangeklaagd voor verkrachting. Deskundigen spraken tijdens de rechtszaak de mogelijkheid van besmetting via objecten vrijwel volledig tegen. Zij bevestigden dat de kans op besmetting via seksueel contact veruit het grootst was.

Rechter Justice Peel verklaarde dat beide volwassenen de gelegenheid en de infectie in huis hadden tijdens de waarschijnlijke besmettingsperiode. Hij concludeerde dat een van hen verantwoordelijk moet zijn, maar kon op basis van het bewijs en het ontbreken van mondelinge verklaringen geen definitieve aanwijzing doen wie van de twee het misbruik heeft gepleegd. Wel bevestigde hij dat het meisje slachtoffer is geworden van seksueel contact.

Chinese wetenschappers hebben een nieuw type staal ontwikkeld dat mogelijk een grote stap vooruit betekent voor kernfusie. Het materiaal, CHSN01 genaamd, is ontworpen om extreme omstandigheden in fusiecentrales te weerstaan. Waar bestaande reactoren zoals ITER gebruikmaken van staal dat bestand is tot een magnetisch veld van 11,8 Tesla, kan CHSN01 tot wel 20 Tesla aan. Bovendien is het materiaal bestand tegen een spanning van 1.500 megapascal en blijft het sterk bij extreem lage temperaturen. Dit is cruciaal, omdat de centrale spoel van een reactor – het onderdeel dat het magnetisch veld opwekt – niet alleen enorme hitte, maar ook vrieskou moet kunnen doorstaan.

De ontwikkeling van CHSN01 duurde twaalf jaar en werd in mei gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Applied Sciences. Volgens onderzoekers van de Chinese Academie van Wetenschappen is de komst van dit staal essentieel voor toekomstige reactoren met sterkere magneetvelden. Het materiaal zal als eerste worden gebruikt in China’s Burning Plasma Experiment Superconducting Tokamak (BEST), een testreactor die tussenstap vormt richting commerciële fusiecentrales. Die reactor staat gepland voor een eerste plasma in 2027.

Kernfusie draait om het samenvoegen van waterstofisotopen, zoals deuterium en tritium, bij temperaturen van rond de 100 miljoen graden Celsius. Als dat lukt, ontstaat er een zelfvoorzienende reactie die enorme hoeveelheden schone energie oplevert. Hoewel de fysica achter fusie inmiddels goed wordt begrepen, blijft de echte uitdaging het vinden van materialen die deze extreme omstandigheden aankunnen. Volgens Phil Ferguson van het Amerikaanse Oak Ridge National Laboratory ligt hier nog steeds de grootste horde.

Het centrale onderdeel van een tokamak, de centrale spoel, vereist een stalen omhulsel dat mechanisch sterk blijft bij cryogene temperaturen, terwijl het tegelijk bestand moet zijn tegen heftige magnetische velden. ITER’s keuze voor 316LN-staal volstaat voor zijn ontwerp, maar voor krachtigere reactoren in de toekomst is materiaal als CHSN01 nodig. Daarmee is China op weg om een sleutelrol te spelen in de volgende generatie fusieprojecten.

De SGP doet nog steeds niet mee met de opgedrongen quota en heeft opnieuw besloten geen vrouwen verkiesbaar te stellen voor de Tweede Kamer. In de gepresenteerde conceptkieslijst staan alleen mannen, met opnieuw fractievoorzitter Chris Stoffer bovenaan. Hij wordt gevolgd door de huidige Kamerleden Diederik van Dijk en André Flach. De eerste nieuwkomer op de lijst is Johan Roodnat, de voorzitter van de SGP-jongeren, op plek tien.

De Zeeuwse politica Lilian Janse, die in 2014 de eerste vrouwelijke SGP-politica werd in een gemeenteraad, had zich beschikbaar gesteld voor de Tweede Kamer. Het partijbestuur heeft haar echter niet opgenomen in de lijst. Eerder dit jaar verwierp een ruime meerderheid van de leden haar voorstel om de toegang voor vrouwen binnen de partij tot politieke functies te verruimen.

De SGP houdt daarmee vast aan haar traditionele koers, ondanks de groeiende roep om verandering. De partij haalt al jaren een vaste drie zetels in de Kamer en lijkt op basis van de laatste Peilingwijzer tussen de twee en vier zetels te kunnen rekenen.

Douwe Bob (32) sleept Dilan Yeşilgöz (48) voor de rechter. Aanleiding is een tweet waarin zij hem beschuldigt van Jodenhaat. De zanger eist in een kort geding dat het bericht wordt verwijderd en een publieke rectificatie. 

Yeşilgöz uitte in haar bericht op X felle kritiek op Douwe, nadat bekend werd dat hij op het laatste moment afzag van een optreden tijdens Jom Ha, een jaarlijks terugkerend voetbaltoernooi voor Joodse kinderen in Amsterdam, nadat er posters met verwijzingen naar Zionisme te zien waren. 'Zó gewoon is Jodenhaat geworden. Pure haat, in het volle zicht', schreef ze in het bericht.

Volgens Douwe is de beschuldiging van Yeşilgöz 'ongegrond en excessief' en zou deze bovendien 'aanzetten tot publieke afkeer'. De gevolgen bleven niet uit: de zanger werd na de bewuste tweet ernstig bedreigd en vertrok uit Nederland. Ondanks meerdere verzoeken weigert Yeşilgöz tot nu toe haar woorden terug te nemen of de tweet offline te halen.

In een persbericht wordt duidelijk dat Douwe op 4 juli 2025 al aangifte deed wegens smaad, laster en belediging. Die zaak ligt momenteel bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam. Zijn management laat weten: "Het is natuurlijk absurd dat de rechter hieraan te pas moet komen. Dat Yeşilgöz als vooraanstaand politica zo achter haar foute tweet blijft staan is onbehoorlijk en onbegrijpelijk. Laat dit vooral niet normaal worden."

Willem Jebbink, de advocaat van Douwe, laat weten: "We hebben aangifte gedaan van smaad, laster en belediging. Het gaat om schending van de eer en goede naam van Douwe Bob. Er werd door Dilan Yeşilgöz gesteld dat hij een jodenhater is, een antisemiet, nog altijd een van de ernstigste beschuldigingen die je kunt krijgen."

De provincie Gelderland wil het aantal grauwe ganzen halveren, van 60.000 naar 30.000. De vogels zorgen voor flinke schade aan landbouw en natuur, en vervuilen steeds vaker ook stedelijk gebied. In 2023 liep de faunaschade door ganzen op tot ruim drie miljoen euro. Daarom nam de Provinciale Staten eind 2024 een motie aan om de populatie binnen drie jaar terug te brengen. Tegelijk willen ze verspilling tegengaan, door geschoten ganzen te verwerken tot vlees voor consumptie. Het initiatief 'ganzentaxi' moet daarin een sleutelrol spelen.

Met de ganzentaxi worden geschoten dieren niet meer weggegooid, maar ingezameld en verwerkt. Jagers melden hun jacht via WhatsApp, waarna een koelbus de dieren ophaalt en aflevert in Kootwijkerbroek. Daar worden ze verwerkt tot vleesproducten voor slagers, poeliers en consumenten. Projectleider Erik van den Horst, initiatiefnemer van het plan, zegt dat jagers vaak blijven zitten met ganzen omdat er weinig vraag is naar het vlees. "Ze willen niet schieten voor de vuilnisbak. Als iedere Gelderlander één of twee hamburgers per jaar eet, is het probleem al opgelost."

Hoewel Gelderland zo’n 4000 jagers telt, ligt het probleem volgens Van den Horst vooral bij de onbekendheid van ganzenvlees. Hij noemt het smaakvol, veelzijdig en duurzamer dan veel plantaardige alternatieven, omdat het rechtstreeks uit populatiebeheer komt. De provincie steunt het project dit seizoen met 49.000 euro subsidie. De hoop is dat die steun op termijn overbodig wordt, zodra de markt voor ganzenvlees is gegroeid.

Niet iedereen is overtuigd van de aanpak. Onderzoeker Eugenie van Heijgen van Wageningen Universiteit noemt het jagen op ganzen symptoombestrijding. Volgens haar ligt de oorzaak van de overpopulatie bij het landschap zelf: veel gebieden zijn te voedselrijk door decennia kunstmestgebruik. Dat trekt ganzen aan. Van Heijgen pleit voor meer variatie in gewassen en minder eenvormige graslanden. "Zolang we het landschap zo houden, blijft de gans terugkomen."

Ook wijst ze op bredere gevolgen. Door te jagen in het broedseizoen kunnen ook andere vogelsoorten verstoord raken. Daarnaast raakt het probleem aan stikstofuitstoot en verstoorde ecosystemen. Een structurele oplossing ligt volgens haar bij een ander gebruik van het land: minder stikstof, minder kunstmest en meer ruimte voor natuur. Daarmee zou de ganzenpopulatie vanzelf afnemen, zonder ingrijpende jachtmaatregelen.

De ganzentaxi loopt inmiddels als proef in meerdere Gelderse gemeenten. In Lingewaard wordt gewerkt aan een lokale keten voor ganzenproducten. De initiatiefnemers hopen dat het project uiteindelijk zelfstandig doorgaat, zonder subsidie. Als jagers er iets aan overhouden en consumenten vaker kiezen voor lokaal wild, is volgens de provincie een blijvende oplossing mogelijk. Zo verandert een hardnekkig probleem misschien alsnog in een regionaal product.

De advocaat van kroongetuige Nabil B. luidt opnieuw de noodklok over zijn veiligheid en die van zijn naasten. Volgens advocaat Peter Schouten worden er nog altijd niet voldoende maatregelen genomen om hen te beschermen, terwijl de dreiging vanuit de georganiseerde misdaad reëel blijft. Nabil B., die figureert als kroongetuige in het omvangrijke Marengo-proces tegen Ridouan Taghi, komt binnenkort vrij. Die naderende vrijlating zorgt voor groeiende zorgen, vooral nu de overheid volgens bronnen nauwelijks iets zou doen om familieleden van B. afdoende te beveiligen.

Sinds B. besloot mee te werken met justitie, zijn meerdere mensen in zijn directe omgeving vermoord. In 2018 werd zijn broer Reduan doodgeschoten op de NDSM-werf. In de jaren daarna volgden zijn advocaat Derk Wiersum en vertrouwenspersoon Peter R. de Vries, respectievelijk in 2019 en 2021. Die reeks moorden bracht de gebrekkige samenwerking tussen opsporing en beveiliging aan het licht. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde toen dat er cruciale informatie niet werd gedeeld, waardoor dreigingen verkeerd werden ingeschat of te laat werden opgepikt.

Hoewel het Openbaar Ministerie destijds aangaf lessen te trekken uit de fouten en het zogeheten B&B-stelsel te willen verbeteren, is daar volgens Schouten nauwelijks iets van terechtgekomen. Hij stelt dat signalen opnieuw worden genegeerd en dat adviezen van mensen die dicht bij het vuur zitten structureel worden weggewuifd. "Daar word je een beetje gallisch van", aldus de advocaat. De familie van B. vreest dat criminele netwerken hun verblijfplaatsen proberen te achterhalen, terwijl zij zelf geen idee hebben waar Nabil B. wordt ondergebracht.

Het OM houdt zich op de vlakte over de huidige beveiligingsmaatregelen, maar laat weten dat men zich "zeer bewust" is van de risico’s en dat de veiligheid van betrokkenen "volle aandacht" heeft. Wanneer de kroongetuige precies vrijkomt, is nog onduidelijk. Zijn advocaat heeft wel een verzoek tot vrijlating ingediend. Een zittingsdatum moet nog worden bepaald.

Een enorme rat van 56 centimeter is gevangen in een woning in het noorden van Engeland. Het dier werd ontdekt in Normanby, bij Redcar and Cleveland, nadat een bewoner de ongediertebestrijding inschakelde. Lokale politici die een foto van het beest ontvingen, noemden het “bijna zo groot als een kleine kat”. Volgens hen lopen de rattenproblemen in het gebied uit de hand sinds het gemeentebestuur, onder leiding van Labour, de gratis ongediertebestrijding voor bewoners afschafte.

David Taylor, raadslid voor de wijk Eston, zegt dat de ratten steeds brutaler worden en zich duidelijk hebben gevestigd in de buurt. Volgens hem is het probleem groeiende en zal het erger worden als er niets gebeurt. Samen met collega-raadslid Stephen Martin pleit hij op Facebook voor een duidelijke aanpak van de plaag. De oproep voor betere bestrijding krijgt inmiddels landelijke aandacht, na duizenden reacties op sociale media en artikelen in de pers.

De gemeenteraad van Redcar en Cleveland stelt dat er wél een vaste ongediertebestrijder actief is, maar alleen op gemeentegrond. Bewoners kunnen wel advies krijgen, maar verdere hulp is beperkt. De raad benadrukt dat ze samenwerkt met woningcorporaties, de watermaatschappij en andere partners om het probleem aan te pakken. Op de gemeentelijke website is ook informatie te vinden over hoe mensen zelf ongedierte kunnen weren.

De Conservatieve raadsleden leggen de schuld van de uit de hand gelopen situatie bij het Labour-bestuur, dat het bewonersdeel van de ongediertebestrijding heeft stopgezet. Zij willen nu een dringend actieplan, inclusief een onderzoek naar de omvang van het probleem en een concrete aanpak. Volgens hen is een gezamenlijke inspanning nodig van overheden, zorginstellingen, verhuurders en nutsbedrijven om verdere verspreiding te voorkomen.

Ratten in het Verenigd Koninkrijk worden gemiddeld zo’n 28 centimeter lang. De grootste die ooit eerder werd gevangen mat 53 centimeter en werd in 2018 gevonden in Bournemouth. De rat uit Normanby is dus mogelijk de grootste die tot nu toe in het land is ontdekt.

Zweden, Noorwegen en Denemarken hebben samen toegezegd ongeveer 450 miljoen euro te investeren in Amerikaanse wapens voor Oekraïne. Deze steun verloopt via een nieuw NAVO-programma: de Prioritised Ukraine Requirements List (PURL). De drie landen volgen daarmee het voorbeeld van Nederland, dat als eerste land 500 miljoen euro aan het fonds bijdroeg. De Verenigde Staten leveren de wapens, terwijl Europese NAVO-landen en Canada voor de financiering zorgen. De pakketten bestaan uit luchtverdediging, munitie en ander essentieel materieel uit Amerikaanse voorraden.

De Patriot-raketsystemen spelen een centrale rol in dit hulppakket. Zweden maakt 237 miljoen dollar vrij voor onder meer Patriots en antitankwapens. Noorwegen draagt zo’n 125 miljoen euro bij. Denemarken stelt ongeveer 78 miljoen euro beschikbaar, en sluit niet uit dat er later meer komt. NAVO-topman Mark Rutte sprak zijn waardering uit voor de snelle steun van de drie Noordse landen. Volgens hem toont het initiatief aan dat Europa verantwoordelijkheid neemt in de militaire ondersteuning van Oekraïne.

De Amerikaanse Patriot is een mobiel luchtverdedigingssysteem dat vliegtuigen, ballistische raketten en kruisraketten kan onderscheppen. Het wordt beschouwd als een van de meest geavanceerde verdedigingssystemen. Eén nieuwe Patriot-batterij kost meer dan 863 miljoen euro, waarvan bijna 605 miljoen voor de raketten zelf. Elke interceptor kost ongeveer 3,5 miljoen euro. Oekraïne vraagt al langere tijd om deze systemen om zich te beschermen tegen de dagelijkse aanvallen met drones en raketten uit Rusland.

President Zelensky noemde de nieuwe stap "een voorbeeld voor andere NAVO-landen" en benadrukte dat het bijdraagt aan de veiligheid van heel Europa. Volgens hem bewijst de gezamenlijke aanpak dat Rusland Europa niet tot een oorlogscontinent kan maken. NAVO meldde dat het nieuwe fonds afgestemd wordt met Oekraïne en de VS, en dat de hoogste militaire NAVO-commandant, Alexus Grynkewich, de leveringen zal coördineren op basis van Oekraïense behoeften.

NASA wil sneller een kernreactor op de maan plaatsen. Dat blijkt uit een interne opdracht van Sean Duffy, die sinds kort waarnemend NASA-directeur is. De reactor moet de energie leveren die nodig is om langdurig op de maan te kunnen verblijven. Volgens Duffy is er sprake van een race tegen de klok, omdat China en Rusland plannen hebben aangekondigd om voor 2035 samen een soortgelijk project uit te voeren. Als die landen eerder slagen, zouden zij een zogeheten "keep-out zone" kunnen instellen, wat Amerikaanse ambities zou belemmeren.

Duffy waarschuwt dat energie cruciaal is voor het opzetten van een permanente basis op de maan, en uiteindelijk ook voor missies naar Mars. "We zitten in een race met China naar de maan. En om daar een basis te hebben, hebben we energie nodig," zei hij dinsdag tegen verslaggevers. Hij heeft NASA opgedragen binnen 30 dagen een uitvoerend leider aan te stellen voor het project. Volgens NASA zijn er op de maan minstens 100 kilowatt elektrisch vermogen nodig voor langdurige bemande operaties.

NASA werkt al langer aan nucleaire energieoplossingen voor de ruimte, onder meer samen met het Amerikaanse ministerie van Energie. Eén daarvan is het ‘Fission Surface Power’-project, dat ten minste 40 kilowatt aan vermogen zou kunnen leveren - genoeg om 30 huishoudens tien jaar van stroom te voorzien. Toch is er nog geen concreet tijdpad voor het bouwen van een maanbasis.

De versnelling van het kernreactorplan valt samen met een ander initiatief van Duffy: het versnellen van de ontwikkeling van commerciële ruimtestations als vervanger van het verouderde International Space Station. Binnen 60 dagen moeten nieuwe voorstellen worden ingediend. Uiterlijk zes maanden later zullen ten minste twee bedrijven een contract krijgen. NASA wijzigt daarvoor ook zijn aanbestedingsprocedures om meer flexibiliteit toe te staan.

Deze plannen zijn Duffy’s eerste grote ingrepen sinds zijn benoeming in juli. Zijn dubbele functie - naast NASA leidt hij ook het ministerie van Transport - leidt tot kritiek, zeker omdat dat ministerie recent te maken had met meerdere luchtvaartincidenten. Toch maakt hij nu meteen tempo, met als doel de VS technologisch voorop te houden in de ruimte.