Afgeschoten ganzen Gelderland voortaan op de menukaart
De provincie Gelderland wil het aantal grauwe ganzen halveren, van 60.000 naar 30.000. De vogels zorgen voor flinke schade aan landbouw en natuur, en vervuilen steeds vaker ook stedelijk gebied. In 2023 liep de faunaschade door ganzen op tot ruim drie miljoen euro. Daarom nam de Provinciale Staten eind 2024 een motie aan om de populatie binnen drie jaar terug te brengen. Tegelijk willen ze verspilling tegengaan, door geschoten ganzen te verwerken tot vlees voor consumptie. Het initiatief 'ganzentaxi' moet daarin een sleutelrol spelen.
Met de ganzentaxi worden geschoten dieren niet meer weggegooid, maar ingezameld en verwerkt. Jagers melden hun jacht via WhatsApp, waarna een koelbus de dieren ophaalt en aflevert in Kootwijkerbroek. Daar worden ze verwerkt tot vleesproducten voor slagers, poeliers en consumenten. Projectleider Erik van den Horst, initiatiefnemer van het plan, zegt dat jagers vaak blijven zitten met ganzen omdat er weinig vraag is naar het vlees. "Ze willen niet schieten voor de vuilnisbak. Als iedere Gelderlander één of twee hamburgers per jaar eet, is het probleem al opgelost."
Hoewel Gelderland zo’n 4000 jagers telt, ligt het probleem volgens Van den Horst vooral bij de onbekendheid van ganzenvlees. Hij noemt het smaakvol, veelzijdig en duurzamer dan veel plantaardige alternatieven, omdat het rechtstreeks uit populatiebeheer komt. De provincie steunt het project dit seizoen met 49.000 euro subsidie. De hoop is dat die steun op termijn overbodig wordt, zodra de markt voor ganzenvlees is gegroeid.
Niet iedereen is overtuigd van de aanpak. Onderzoeker Eugenie van Heijgen van Wageningen Universiteit noemt het jagen op ganzen symptoombestrijding. Volgens haar ligt de oorzaak van de overpopulatie bij het landschap zelf: veel gebieden zijn te voedselrijk door decennia kunstmestgebruik. Dat trekt ganzen aan. Van Heijgen pleit voor meer variatie in gewassen en minder eenvormige graslanden. "Zolang we het landschap zo houden, blijft de gans terugkomen."
Ook wijst ze op bredere gevolgen. Door te jagen in het broedseizoen kunnen ook andere vogelsoorten verstoord raken. Daarnaast raakt het probleem aan stikstofuitstoot en verstoorde ecosystemen. Een structurele oplossing ligt volgens haar bij een ander gebruik van het land: minder stikstof, minder kunstmest en meer ruimte voor natuur. Daarmee zou de ganzenpopulatie vanzelf afnemen, zonder ingrijpende jachtmaatregelen.
De ganzentaxi loopt inmiddels als proef in meerdere Gelderse gemeenten. In Lingewaard wordt gewerkt aan een lokale keten voor ganzenproducten. De initiatiefnemers hopen dat het project uiteindelijk zelfstandig doorgaat, zonder subsidie. Als jagers er iets aan overhouden en consumenten vaker kiezen voor lokaal wild, is volgens de provincie een blijvende oplossing mogelijk. Zo verandert een hardnekkig probleem misschien alsnog in een regionaal product.