Marc Soler heeft de veertiende etappe van de Vuelta a España gewonnen. De Spanjaard van UAE Emirates hield vanuit de vroege vlucht stand op de slotklim naar La Farrapona en schonk zijn ploeg zo al het zevende dagsucces in deze ronde. In de strijd om het klassement klopte Jonas Vingegaard zijn belangrijkste uitdager João Almeida in een sprintje voor plek twee.

Na de zware Angliru stond opnieuw een lastige bergrit in Asturië op het programma, met de Alto Tenebreo en de Puerto de San Lorenzo als opwarmers en La Farrapona als de slotklim. Vanuit een omvangrijke kopgroep van 22 renners wist Soler zich te onderscheiden. Op de San Lorenzo dunde de kopgroep stevig uit, waarna Soler samen met Johannes Staune-Mittet ervandoor ging. Op de slotklim naar La Farrapona moest Staine-Mittet al snel Soler laten gaan.

In het peloton bepaalde UAE Emirates opnieuw het tempo. Klassementsrenners als Egan Bernal en Giulio Ciccone moesten al op de voorlaatste klim eraf en beide zouden meer dan 21 minuten verliezen. UAE bleef ook op de slotklim het tempo bepalen en pas in de slotkilometers waren er aanvallen. Die kwam niet van Almeida of Vingegaard, maar van Jai Hindley. De Australiër probeerde het, waarna Almeida en Vingegaard mee gingen. De Deen bleek de sterkste in de sprint, pakte nog zes bonificatieseconden en werd tweede. Almeida moest genoegen nemen met plek drie en vier seconden. Hindley werd vierde.

Soler was op dat moment al binnen. De Catalaan zorgde alweer voor de zevende zege uit veertien ritten. Eerder wonnen ze al de ploegentijdrit, Jay Vine (2), Juan Ayuso (2), Almeida en nu dus Soler. 

Results powered by FirstCycling.com

Max Verstappen heeft de poleposition gepakt voor de Formule 1 Grand Prix van Italië. De Nederlander reed met de Red Bull op het circuit van Monza met een tijd van 1.18,792 het snelste rondje ooit op het circuit waarmee hij Lando Norris nipt voorbleef. De Brit bleef ook onder het oude record van Lewis Hamilton uit 2020 dat op 1.18,887 stond. Kampioenschapsleider Oscar Piastri kwam tot de derde tijd.

Het beloofde een spannende kwalificatie te worden met kleine verschillen en dat bleek al in het eerste gedeelte. Liam Lawson was de enige die geen tweede run kon doen vanwege een beschadigde vloer en was hiermee snel klaar. Dat gold ook voor Racing Bull-teamgenoot Isack Hadjar die vorig weekend op Zandvoort nog als derde eindigde. Ook Lance Stroll, Franco Colapinto en Pierre Gasly konden vroegtijdig uitstappen.

In Q2 nam Verstappen het heft in handen, maar achter de Nederlander waren de verschillen zeer klein, want de nummer tien stond binnen 0,3 seconde. Norris maakte een foutje in zijn eerste run en moest nog een keer, waarbij de Brit in eerste instantie er niet bij leek te zitten, maar na het vallen van de vlag reed hij in zijn allerlaatste ronde toch nog de top tien in. Dit ging ten koste van Oliver Bearman, Nico Hülkenberg, Carlos Sainz, Alexander Albon en Esteban Ocon.

Verstappen zette in het laatste gedeelte met een 1.18,923 meteen een erg snelle tijd neer, voor de Ferrari's van Charles Leclerc en Lewis Hamilton. Piastri kwam in zijn tweede run net niet aan die tijd, maar dat gold wel voor Norris. Achter de Brit was Verstappen nog sneller onderweg en met een 1.18,792 verbeterde de Nederlander het baanrecord waarbij hij gemiddeld 264,68 kilometer per uur reed over een rondje Monza. Norris moest genoegen nemen met plek twee, voor Piastri, Leclerc en Hamilton die beiden hun tijd niet verbeterden. George Russell eindigde op plek zes, voor Andrea Antonelli, Gabriel Bortoleto, Fernando Alonso en Yuki Tsunoda.

QUALIFYING CLASSIFICATION

Verstappen 🤝 Temple of Speed#F1 #ItalianGP pic.twitter.com/KGyOwcQGW5

— Formula 1 (@F1) September 6, 2025

Na de finales van Roland Garros en Wimbledon dit jaar treffen tennissers Jannik Sinner en Carlos Alcaraz elkaar ook op het laatste Grand Slam-toernooi van het jaar in de eindstrijd. Alcaraz was in Parijs de beste, Sinner won in Londen, zondag wordt in New York de eindstand voor dit jaar bepaald: Sinner won de Australian Open al en kan het jaar dus afsluiten met drie Grand Slam-zeges.

In de halve finales nam wereldranglijstaanvoerder en titelverdediger Sinner het op tegen de als 25e geplaatste Canadees Felix Auger-Aliassime. Aanvankelijk werd het een zeer eenzijdige vertoning, maar in set twee toonde de Canadees zijn klasse. Toch bleek dat niet genoeg: in de derde set kwam Sinner weer op dreef en in de vierde set wist hij het af te maken met 6-1, 3-6, 6-3, 6-4.

De als tweede geplaatste Alcaraz, de winnaar van 2022, stond tegenover viervoudig kampioen Novak Djokovic, als zevende geplaatst. Vooral in de tweede set kon de 38-jarige Serviër het zijn jongere opponent lastig maken, maar op de beslissende momenten was het toch telkens Alcaraz die gewoon te sterk bleek. Na drie sets was het klaar en erkende Djokovic zijn meerdere in de Spanjaard: 6-4, 7-6 (4), 6-2.

De klim op de loodzware Angliru werd helaas minder spectaculair dan gehoopt in de dertiende etappe van de Vuelta a España, maar voor João Almeida maakt dat uiteraard niet uit. Hij won, vandaag volgt een nieuwe kans op een spektakelstuk wat het klassement betreft, met een tweede zware rit in Asturië.

Waar de rit gisteren vooral heel lang was, is dat vandaag anders: 136 kilometer, maar wel met twee zware beklimmingen. Halverwege ligt er al een klim van slechts de derde categorie, maar met bijna zes kilometer aan ruim zes procent is die zeker niet simpel. Het is wel minder zwaar dan de Puertu de San Llaurienzu die erna komt: bijna tien kilometer lang aan gemiddeld 8,6 procent, waarbij de laatste vijf kilometer gemiddeld ruim over de tien procent gaan.

Na de monsterklim wordt er gedaald en zo'n 24 kilometer voor de meet, bij het einde van de afdaling, wordt er al bijna gelijk weer geklommen. Het begint telt nog niet helemaal mee, officieel gezien, maar het loopt zeker op en op La Farrapona wordt het alsmaar lastiger. Uiteindelijk is het bijna 17 kilometer aan zes procent, maar de laatste zes kilometer gaan zo richting de acht à negen procent omhoog.

Natuurlijk verwijzen we voor de meer uitgebreide informatie ook vandaag weer door naar het werk van Rellende_Rotscholier, terwijl tot slot de tijden nog van belang zijn: de start is om 13.50 uur, de finish staat ergens tussen vijf en half zes gepland.

Het profiel van vandaag (Bron: Vuelta a España)

De route van vandaag (Bron: Vuelta a España)

Op het circuit van Monza is zaterdagochtend de laatste sprintrace van het Formule 3-jaar verreden. Op het Italiaanse asfalt werd het een typische Monza-race: uiterst kleine verschillen en héél veel slipstreamen.

Laurens van Hoepen mocht plaatsnemen op de poleposition, naast Martinius Stenshorne en voor Tim Tramnitz en Tuukka Taponen. Alessandro Giusti en Matias Zagazeta vormden rij drie, voor Roman Bilinski, Nikola Tsolov, Tasanapol Inthrapuvasak, Noel Leon, Ugo Ugochukwu en Brad Benavides.

Na een flinke partij knokken in de eerste paar bochten nam Stenshorne de leiding over van Van Hoepen, Tramnitz volgde op de derde plek. Het nodige getrouwtrek in het midden- en achterveld zorgde voor een safety car-situatie, waarna Tramnitz bij de herstart plek twee overnam van Van Hoepen. Een paar ronden later raakte de Nederlander ook plek drie kwijt, de flink naar voren opstomende Bilinski ging er voorbij.

Tramnitz wist al vrij rap Stenshorne te pakken, waarna achter hem een hevig duel ontstond tussen Stenshorne, Bilinski en Van Hoepen, die op zijn beurt Zagazeta achter zich aan had. Drie ronden voor het einde kwam de safety car de baan weer op: Brando Badoer en Charlie Wurz waren bij de eerste bocht stevig met elkaar in de clinch geraakt.

Er werd nog één ronde geracet en daarin behield Tramnitz de leiding. Hij pakte zo de winst, voor Bilinski, Stenshorne en Van Hoepen, die net naast het podium greep.

Het Concertgebouw in Amsterdam zou hebben gevraagd aan de Stichting Chanukah Concert om een andere voorzanger te kiezen voor het jaarlijkse Chanoeka-concert in december. Naar zeggen van betrokkenen heeft dit verzoek te maken met de vermeende banden van cantor Shai Abramson met het Israëlische leger. De stichting zou dit verzoek onbegrijpelijk vinden en benadrukt volgens eigen zeggen dat Abramson gast-cantor "is en blijft".

Volgens een verklaring die het Concertgebouw naar buiten zou hebben gebracht, is er dringend verzocht om een andere cantor te programmeren. Daarbij zou gewezen zijn op de prominente rol die Abramson vervult als chief cantor binnen de Israëlische krijgsmacht. Het Concertgebouw zegt naar verluidt dat er gesprekken gaande zijn met de stichting over deze kwestie.

De Stichting Chanukah Concert liet naar eigen zeggen weten "met verbazing" kennis te hebben genomen van deze verklaring, die volgens hen voor "onnodige commotie" zorgt. Zij bevestigen dat er maandag een gesprek plaatsvond waarin het Concertgebouw het verzoek deed.

Tijdens dat overleg zou de stichting duidelijk hebben gemaakt dat zij geen aanleiding ziet om het programma te wijzigen. Daarmee lijkt de organisatie vooralsnog vast te houden aan haar keuze voor Abramson als voorzanger tijdens het concert.

Hoewel er dus gesprekken zouden lopen, lijkt er nog geen overeenstemming bereikt. Het is vooralsnog onduidelijk of het verzoek van het Concertgebouw uiteindelijk wordt ingewilligd, of het concertgebouw het Chanoeka-concert cancelt, of dat het programma ongewijzigd doorgaat.

De afgelopen jaren zouden er geregeld klachten zijn binnengekomen bij de gemeente Amsterdam over kapotte verlichting langs de Holterbergweg. Volgens het KRO-NCRV-programma Pointer en het AD zou die weg al langer als een onveilige plek worden gezien. Daar werd in augustus de 17-jarige Lisa om het leven gebracht. Naar zeggen van de gemeente gaat het om zo’n honderd meldingen in twee jaar tijd.

Volgens een gemeentewoordvoerder zouden de meeste storingen snel zijn opgelost, al zouden enkele meldingen pas na maanden zijn verholpen. Als reden wordt gewezen naar capaciteitsproblemen bij netbeheerder Liander. De gemeente stelt dat Liander eerst stroomstoringen bij huizen en bedrijven oplost en pas daarna naar straatverlichting kijkt.

Liander benadrukt naar eigen zeggen dat de lantaarnpalen in werking waren in de nacht van Lisa’s dood. Wel zou het bedrijf nu meldingen van de Holterbergweg met prioriteit behandelen.

Omwonenden en voorbijgangers zeggen al langer dat de weg als onveilig voelt. Pointer citeerde een vrouw die de plek haar "angstplek" noemde. Zij zei dat ze er bang is dat niemand haar zou horen als er iets gebeurt. Volgens haar komt dat door de afgelegen ligging, de slechte verlichting en de hoge begroeiing langs het fietspad.

Alternatieve routes lijken volgens verschillende fietsers niet veel beter. Wie langs de A2 of de Amstel rijdt, zou zich eveneens onveilig voelen. Ook vanuit het nabijgelegen Emma Kinderziekenhuis kwamen klachten. Een leidinggevende zegt dat zij meerdere keren melding deed van slechte verlichting en dichte begroeiing. Zij stelt dat ze daarbij vaak van het kastje naar de muur werd gestuurd tussen de gemeenten Amsterdam en Ouder-Amstel.

Volgens haar duurde het soms maanden voor er een reactie kwam. Daarbij werd soms gezegd dat het probleem was opgelost terwijl dat volgens haar niet het geval was. Andere keren kreeg ze te horen dat ze bij een andere gemeente moest zijn, waarna de procedure opnieuw kon beginnen.

Het ziekenhuis probeert inmiddels zelf risico’s te verkleinen. Werknemers spreken af om samen te fietsen, beveiligers lopen in het donker mee richting het openbaar vervoer en de politie zou vaker surveilleren rond station Holendrecht.

Raadslid Frans Slats van de VVD in Ouder-Amstel noemt de situatie "gênant". Hij zegt dat de slechte verlichting vaker aan bod kwam in de gemeenteraad en dat pas na het dodelijke incident meer actie lijkt te worden ondernomen.

Volgens de politie werd Lisa op 20 augustus gedood toen ze terugfietste naar huis in Abcoude. Een 22-jarige man werd kort daarna aangehouden op verdenking van een ander zedendelict en wordt sindsdien ook verdacht van betrokkenheid bij Lisa’s dood. Daarnaast zou hij nog bij een derde zedenzaak betrokken zijn. De politie heeft de identiteit van de man niet bekendgemaakt.

Florida wil de eerste staat zijn die alle vaccinatieverplichtingen afschaft, ook voor schoolkinderen. "De vaccinaties zijn niet goed", zeggen ambtenaren. De Amerikaanse president is het daar niet mee eens.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft kritiek geuit op het plan van de staat Florida om alle vaccinatievereisten af te schaffen. "Je moet heel voorzichtig zijn als je zegt dat sommige mensen niet gevaccineerd hoeven te worden", zei Trump vrijdag tegen verslaggevers in het Oval Office. "Het is heel simpel: we hebben vaccins die werken en helemaal niet controversieel zijn. Ik vind dat die vaccins gebruikt moeten worden." Anders zouden mensen onnodig besmet raken en anderen in gevaar brengen.

Het Florida Department of Health heeft aangekondigd alle vaccinatieverplichtingen van de staat af te schaffen. Deze eis geldt ook voor vaccinaties die voorheen verplicht waren voor kinderen om naar school te kunnen gaan: "Elke verplichte vaccinatie deugt niet en ademt minachting en slavernij voor de bevolking", aldus afdelingshoofd Joseph Ladapo woensdag. Hij kreeg de steun van gouverneur Ron DeSantis van Florida, die verzet tegen COVID-19-regelgeving tot een centraal thema van zijn eerste ambtstermijn had gemaakt.

Alle Amerikaanse staten stellen vaccinatievereisten vast voor toegang tot openbare scholen, hoewel de regelgeving per staat varieert. In het schooljaar 2024-2025 daalde de vaccinatiegraad voor ziekten zoals mazelen, difterie en polio onder kleuters in de VS ten opzichte van het voorgaande jaar. De Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) publiceerden de nieuwe cijfers in juli, na een mazelenuitbraak: het aantal bevestigde gevallen bereikte het hoogste niveau sinds de ziekte in 2000 in de VS als uitgeroeid werd beschouwd.

Weerstand tegen vaccinaties
Er groeit een nieuwe scepsis ten aanzien van vaccins in de VS, en niet alleen in Florida – aangewakkerd door de Amerikaanse minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken, Robert F. Kennedy Jr. In juni ontsloeg hij alle leden van het ACIP Advisory Committee on Immunization en verving hen door zorgvuldig geselecteerde adviseurs, waaronder antivaccinatie-activisten. Vorige week werd Susan Monarez, hoofd van de CDC, ontslagen na minder dan een maand in functie te zijn geweest.

Tijdens een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat verdedigde Kennedy dat ontslag als "absoluut noodzakelijk" om een verandering in het gezondheidsbeleid af te dwingen. De bekende antivaccinatie-activist beschuldigde de CDC ervan "rampzalig en onzinnig" beleid te voeren met haar vaccinatieprogramma's tijdens de coronapandemie: "We hebben gedurfde, competente en creatieve nieuwe leiders nodig bij de CDC", verklaarde Kennedy. Zij moeten "een nieuwe koers" vertegenwoordigen.

mRNA-onderzoek stopgezet
Het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken heeft eerder, op eigen initiatief, aangekondigd de ontwikkeling van mRNA-vaccins stop te zetten. Volgens het ministerie heeft de kostenbesparende maatregel betrekking op in totaal 22 projecten met een totale omvang van bijna $ 500 miljoen. Het besluit is genomen na een grondige evaluatie van de mRNA-gerelateerde investeringen die tijdens de coronapandemie zijn gestart.

De afdeling Biomedisch Onderzoek van het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken ondersteunt bedrijven bij het ontwikkelen van medische hulpmiddelen om bedreigingen voor de volksgezondheid aan te pakken. Het agentschap had tijdens de pandemie miljarden dollars toegewezen aan de ontwikkeling van COVID-19-vaccins. Trump selecteerde Kennedy – een van de belangrijkste antivaccinatievoorvechters van het land – eerder dit jaar voor de functie van minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken.

Het Israëlische leger heeft de inwoners van Gaza opgeroepen om de stad te verlaten.

Een Arabischtalige boodschap stelde dat iedereen in de omgeving van Gaza-Stad naar de door Israël aangewezen humanitaire zone in de zuidelijke Gazastrook moest gaan.

Het Israëlische leger kondigde gisteren aan dat het al 40 procent van het grondgebied van de stad controleert. De militaire operatie zal de komende dagen verder worden uitgebreid. Volgens de Verenigde Naties bevinden zich ongeveer een miljoen mensen in Gaza-Stad.

In het hart van Gaza werd de iconische Mushtaha-toren met de grond gelijk gemaakt door Israëlische raketten. Het leger beweerde dat de toren diende als militaire infrastructuur van Hamas, maar bewoners ontkenden dit ten stelligste. De aanval trof een wijk waar honderden gezinnen in tenten woonden.

Nederlanders gaan de komende jaren flink meer betalen voor hun zorgverzekering als de politieke plannen om het eigen risico af te schaffen worden doorgevoerd. De goedkoopste basisverzekering stijgt van €141 euro per maand in 2025 naar €202 euro in 2027. Een verschil van €727 in twee jaar tijd. Dit blijkt uit berekeningen van vergelijkingssite Overstappen.nl.

In de periode 2015 tot en met 2020 bleef de maandelijkse zorgpremie relatief stabiel, rond de € 100. Pas vanaf 2023 werden de verhogingen groter. In de verkiezingsprogramma’s van verschillende partijen staan plannen om het eigen risico fors te verlagen of zelfs helemaal af te schaffen. In de berekeningen van Overstappen.nl is gerekend met een scenario waarin het eigen risico in 2026 daalt van €385 naar €165 en in 2027 volledig verdwijnt.

Afschaffing eigen risico maakt zorg toegankelijker
Voorstanders zien het verdwijnen van het eigen risico als een stap naar meer toegankelijkheid. Nederlanders hoeven niet langer zorg te mijden uit angst voor onverwachte kosten. Zeker voor chronisch zieken en Nederlanders die veel zorg nodig hebben, kan dit een flinke lastenverlichting betekenen.

Risico op stijgende zorgkosten en wachttijden
Tegenstanders waarschuwen juist voor oplopende zorguitgaven. Het eigen risico remt nu deels onnodig zorggebruik. Zonder die prikkel kan de vraag naar zorg toenemen, met hogere kosten en langere wachttijden tot gevolg. Ook zorgpersoneel zou daardoor nog meer onder druk komen te staan.

Jeremy Broekman, zorgexpert bij Overstappen.nl licht toe: “de discussie draait uiteindelijk om de vraag wie de rekening betaalt. Het afschaffen van het eigen risico vergroot de solidariteit, maar legt ook een zware druk op de collectieve middelen. Op een moment dat de zorgkosten door vergrijzing en dure behandelingen al stijgen, wordt de houdbaarheid van het zorgstelsel daarmee een centraal verkiezingsthema.”

Verdeelde aanpak over afschaffen eigen risico
Uit de verkiezingsprogramma’s blijkt dat partijen het eigen risico heel verschillend willen aanpakken. Sommige willen het volledig schrappen, wat de zorg toegankelijker maakt maar de premies flink verhoogt. Andere partijen kiezen voor een beperking per behandeling, zodat zorggebruik betaalbaarder wordt zonder dat de premie even hard stijgt.

Er zijn ook plannen om het huidige stelsel grotendeels te behouden of om te vormen tot een nationaal zorgfonds. In dat laatste geval zou de premie inkomensafhankelijk worden: lage inkomens gaan dan minder betalen, hogere inkomens meer.

Welkom!  

De buien waar ik het gisteren over had pakten toch nog een stuk steviger uit dan ik gedacht had. De oorzaak was met name een bel met koude lucht die maar langzaam wegtrok, én de dagelijkse gang. Ook verkondigde ik dat het westen droog zou blijven, doch wist een heel gniepig buitje toch nog Haarlem aan te doen met 0,5 mm aan neerslag, zodoende bleef het dus niet droog. De binnenlandse buien ontstonden boven Zuid-Holland, en dat kwam ook een beetje door de warmere wateren van o.a het Haringvliet. Daarna ontwikkelden die buien zich tot een actieve lijn met ook onweer daarbij. Plaatselijk viel er toch méér dan 10 mm. De hoogste som van een een KNMI-meetpunt bleek slechts 5 mm te zijn in De Bilt, maar lokaal viel er dus veel meer. 

Dit weekend zijn er even geen buiensessies te verwachten. Een hogedrukgebied zwaait momenteel de scepter en met slechts een zwakke wind loopt het kwik vandaag op naar zo'n 23 graden gemiddeld. In het noorden iets lager, in het zuiden iets hoger. De mist is inmiddels opgelost en voor de rest wacht ons een zonnige dag met af en toe wat hoge bewolking. Op de Wadden is de bewolking wel iets dikker, maar buien vallen er ook daar dus niet. 

Vannacht koelt het af tot een aangename 10 graden in het oosten, tot 15 aan zee. Verder is het een heldere en rustige nacht. 

Morgen doen we dan de kers op de taart. Over het algemeen is het zonnig weer en wordt het met een zuidoostenwind behoorlijk warm met maxima tussen de 25 en 30 graden. De 30 graden lijkt in het zuidoosten wel te gaan lukken. 

Toch begint de luchtdruk al te dalen, want depressies staan alweer te trappelen. Ook merken we dat het morgen harder gaat waaien uit het ZO met een matige, en later zelfs een vrij krachtige wind aan zee.

Misschien dat er in de loop van de avond een enkele regen- of onweersbui tot ontwikkeling komt, maar dat zien we dan wel weer. 

Fijn weekend allen!  

O5                Nog een plaatje van deze tamelijk woeste onweerscel afgelopen donderdag. (Foto:Stephan5)

In de winter van 2019 zouden Navy SEALs van Team 6 in het geheim aan land zijn gegaan op een rotsachtige kust van Noord-Korea. Naar verluidt was hun opdracht het plaatsen van een elektronisch apparaat waarmee de Verenigde Staten de communicatie van Kim Jong-un konden onderscheppen. Volgens betrokkenen had de operatie een grote inlichtingenwaarde kunnen opleveren, maar tegelijk een groot risico op ontdekking, gijzeling of zelfs een militair conflict. Er wordt beweerd dat de missie alleen kon doorgaan met directe goedkeuring van president Trump.

Voor de klus zou Red Squadron van Team 6 zijn ingezet, dezelfde eenheid die eerder Osama bin Laden doodde. Maandenlange voorbereidingen zouden zijn getroffen, maar eenmaal aangekomen bij wat een verlaten kust leek, zou de operatie snel misgelopen zijn. Een Noord-Koreaanse boot zou onverwacht zijn opgedoken. Uit angst voor ontdekking zouden de SEALs het vuur hebben geopend, waarbij de bemanning omkwam. De commando’s trokken zich daarna terug zonder het apparaat te plaatsen.

Het verhaal is nooit officieel bevestigd door de Amerikaanse of Noord-Koreaanse regering en zou zelfs voor de meeste leden van het Congres geheim zijn gebleven. Sommige bronnen spreken van een mogelijke schending van de wet omdat verplichte meldingen ontbraken. Het Witte Huis weigerde volgens anonieme ingewijden destijds ieder commentaar.

Volgens verklaringen van mensen met kennis van de operatie waren de slachtoffers waarschijnlijk vissers of duikers, en dus geen militairen. Er wordt beweerd dat de lichamen in zee zijn achtergelaten om ontdekking te voorkomen. Satellieten zouden kort daarna verhoogde militaire activiteit in de regio hebben gezien, maar Noord-Korea heeft nooit publiekelijk over een incident gerept.

Het incident zou hebben plaatsgevonden in een periode waarin Trump en Kim in gesprek waren over kernwapens. Die onderhandelingen liepen uiteindelijk spaak, en Noord-Korea hervatte al snel zijn raketproeven. Inmiddels zou het land beschikken over ongeveer vijftig kernwapens en werkt het naar eigen zeggen verder aan uitbreiding van zijn arsenaal.

De missie zou onderdeel zijn geweest van een bredere inspanning om meer inzicht te krijgen in het denken van Kim Jong-un. Al jaren blijkt Noord-Korea een vrijwel ondoordringbare staat voor spionage, en pogingen om bronnen te werven of communicatie te onderscheppen mislukten vaak. Het plaatsen van een technisch hulpmiddel werd gezien als een mogelijke oplossing voor dit probleem.

Vergelijkbare operaties zouden eerder hebben plaatsgevonden. In 2005 zouden SEALs onder President Bush al eens ongezien Noord-Korea hebben bereikt. Dit zou de militaire leiding vertrouwen hebben gegeven dat het opnieuw haalbaar was. Toch bleek het plan in 2019 extreem risicovol. Zonder drones of real-time beelden moesten de troepen vrijwel blind opereren.

Naar zeggen van ingewijden kwam de operatie ten val door kleine fouten: een verkeerd gepositioneerde mini-onderzeeër, een te openstaande cockpitdeur en mogelijk geluid dat een vissersboot aantrok. De schoten die daarop volgden maakten verdere uitvoering onmogelijk. De nucleaire onderzeeër die het team vervoerde, zou uiteindelijk dicht onder de kust zijn gekomen om de SEALs veilig op te pikken.

Officiële onderzoeken zouden later hebben geconcludeerd dat de SEALs binnen hun regels van geweldsgebruik handelden, maar dat de missie door een samenloop van omstandigheden mislukte. Sommigen binnen het leger zouden zorgen hebben geuit over de roekeloosheid van zulke operaties, aangezien Team 6 vaker gedurfde plannen uitvoerde die verkeerd afliepen.

Onder president Biden zou de zaak opnieuw zijn onderzocht en zouden de bevindingen vertrouwelijk aan het Congres zijn gemeld. De details daarvan blijven geheim. Wat duidelijk lijkt, is dat dit verhaal – indien waar – laat zien hoe ver Amerikaanse speciale eenheden bereid zouden zijn te gaan, zelfs met de dreiging van een nucleair bewapende tegenstander.

Het Amsterdamse stadsbestuur presenteert volgende week plannen om seksueel geweld en vrouwenhaat aan te pakken. Burgemeester Femke Halsema had eerder al beloofd met maatregelen te komen na de moord op de 17-jarige Lisa. Landelijk klinkt de oproep om pepperspray toe te staan, maar Halsema ziet daar grote risico’s in. Volgens haar kan het middel net zo goed worden ingezet om vrouwen te intimideren, en is het niet mogelijk om verkoop alleen te beperken tot mogelijke slachtoffers.

De burgemeester benadrukt dat zij de landelijke discussie hierover niet wil negeren, maar wel een waarschuwing heeft voor Kamerleden. Ze vreest dat pepperspray, zodra het vrij beschikbaar is, nieuwe vormen van intimidatie mogelijk maakt. Het middel kan misschien in sommige gevallen helpen, maar Halsema waarschuwt dat er te hoge verwachtingen aan worden gekoppeld.

Samen met wethouders, politie en justitie werkt ze nu aan een pakket maatregelen voor de stad. Daarbij gaat het om preventie, betere opvang voor slachtoffers en meer gerichte handhaving op straat. Halsema benadrukt dat beleid alleen niet genoeg is: "Een cultuur onder jonge mannen verander je niet met een besluit van de overheid. Daarvoor zijn ouders, scholen en het maatschappelijk debat nodig." Daarmee lijkt ze te suggereren dat er onder jonge mannen in het algemeen een cultuur heerst die verkrachting en moord acceptabel vinden. 

Ze wijst op de groeiende invloed van de zogenaamde 'manosfeer', waarin vrouwen steeds vaker zouden worden vernederd en geïntimideerd. Volgens Halsema kan de overheid wel voorwaarden scheppen, maar ligt de kern van de oplossing ook bij de samenleving zelf.

Een ander punt dat zij noemt is de inrichting van de openbare ruimte. Veiligheid moet daarin een grotere rol krijgen, naast schoonheid en groen. Zo kunnen donkere plekken en dicht struikgewas voor vrouwen onveilig aanvoelen. Tijdens de recente begrotingsbesprekingen werd besloten dat dit een belangrijker thema wordt.

Australië heeft een wet aangenomen die het mogelijk maakt om een specifieke groep migranten sneller uit te zetten. Het gaat om 354 mensen uit de zogeheten NZYQ-groep, die jarenlang vastzaten in Australische detentiecentra. Velen van hen hebben strafbare feiten gepleegd en hun straf uitgezeten, maar de regering wil hen niet vrijlaten binnen Australië. Na een uitspraak van het Hooggerechtshof, dat bepaalde dat mensen niet onbeperkt mogen worden vastgehouden, zocht de regering naar een oplossing buiten de landsgrenzen.

De migranten worden nu naar Nauru gestuurd, een piepkleine eilandstaat in de Stille Oceaan. Minister van Binnenlandse Zaken Tony Burke reisde vorige week onaangekondigd naar Nauru om het akkoord te ondertekenen met president David Adeang. Over de opvanglocatie en de verblijfsstatus van de migranten bestaat nog veel onduidelijkheid. Het is zelfs mogelijk dat Nauru sommige mensen later alsnog naar een ander land doorstuurt.

Voor Nauru levert de overeenkomst enorme financiële voordelen op. Australië betaalt in totaal 230 miljoen euro vooraf en nog eens 39 miljoen euro per jaar voor een periode van dertig jaar. Daarmee kan de deal uiteindelijk oplopen tot 1,4 miljard euro. Premier Albanese hield de details over de overeenkomst bewust stil, waarschijnlijk vanwege de politieke gevoeligheid in eigen land.

Nauru zelf is een van de kleinste landen ter wereld. Het eiland meet slechts 21 vierkante kilometer en telt rond de 12.000 inwoners. De economie is zwak: de ooit winstgevende fosfaatmijnbouw heeft het landschap veranderd in een dorre vlakte. Er is nauwelijks landbouw, veel armoede en hoge werkloosheid. De bevolking is grotendeels afhankelijk van import en buitenlandse steun.

Met de nieuwe deal koopt Australië zich tijd en politieke rust, maar critici vragen zich af hoe duurzaam de oplossing is. Het is niet duidelijk hoe Nauru deze groep op lange termijn zal kunnen huisvesten en of dit niet nieuwe problemen veroorzaakt voor het toch al kwetsbare land.