Replaced

Het is meer dan vijf jaar geleden dat het publiek voor het eerst een glimp kon opvangen van de game Replaced tijdens een E3-presentatie. De game maakte indruk met zijn stijlvolle mix van 2.5D handgetekende pixel art met passende cyberpunk-thematische neonkleuren en een dynamische cinematografische presentatie. Voor indie-developer Sad Cat Studio's is dit hun debuutgame. De studio heeft zijn oorsprong in Wit-Rusland maar door de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, is de game meerdere malen uitgesteld en zijn de ontwikkelaars in de tussentijd verhuisd naar Cyprus. Daarna bleef het stil rondom de ontwikkeling van deze game, heel lang stil. Voor een lange tijd was het onbekend of deze game nog het levenslicht zou zien, maar afgelopen week is de game dan toch uiteindelijk uitgekomen.

Synopsis
Replaced is een dystopische actie-thriller die zich afspeelt in een alternatieve tijdslijn in het Amerika uit de jaren tachtig in de stad Phoenix, Arizona. Amerika is in een sociaal-maatschappelijk verval geraakt, door een nucleaire catastrofe. Het land wordt een technocratie waarbij het land gerund wordt door de grote corporaties zoals de Phoenix Corporation. De stad wordt een Walled-Garden voor enkel de allerslimsten en -rijken van de maatschappij en iedereen die niet verkozen is komt buiten de stadsmuren terecht. Deze mensen worden bestempeld als een "disposal" oftewel iemand die er niet toe doet en makkelijk vervangbaar is. 

Als speler kruip je in de huid van Warren Marsh, een wetenschapper van de Phoenix Corporation, die bezig is met zijn levenswerk in de vorm van de kunstmatige intelligentie R.E.A.C.H. (Research Engine for Altering and Composing Humans). Met deze kunstmatige intelligentie heeft Warren het idealistische idee om passende orgaandonoren te vinden en de samenstelling van mensen revolutionair te veranderen.

Na een lange vermoeiende werkdag, ontstaat er een incident in het laboratorium van de wetenschapper, waardoor er een kortsluiting ontstaat in de mentale verbinding tussen Warren en de kunstmatige intelligentie (afgekort AI) R.E.A.C.H. De AI komt daardoor gevangen te zitten in het lichaam van zijn schepper Warren Marsh. Inmiddels zijn de autoriteiten naarstig op zoek naar de stichter van het incident en dus is er weinig tijd om na te denken en moet R.E.A.C.H. vluchten voordat ze hem arresteren. Uit noodzaak treedt hij buiten de stadsmuren. R.E.A.C.H. hoopt daarin tijd te winnen om uit te vogelen wat er precies gebeurd is tijdens het incident en om het proces terug te draaien om zichzelf weer te scheiden van zijn schepper. Als speler zul je ervaren dat die missie niet zo makkelijk is als het klinkt. Langzamerhand komt het hoofdpersonage er achter de Phoenix Corporation sinistere geheimen achterhoudt voor de inwoners van Phoenix-City en dat de corporatie toch nog niet zo idealistisch is zoals men beweert.

Presentatie
Hybride 2.5D pixel art design is niet iets nieuws in de gamewereld; dat er goede games uitkomen met die stijl heeft Octopath traveler al eerder bewezen. Maar wat Sad Cat Studios gedaan heeft met de pixel art is toch wel iets unieks te noemen. Een combinatie van 2D-elementen en 3D-omgevingen samengevoegd in een Cyberpunk-achtige setting en daarbij een dynamische camera die een cinematografische meeslepende ervaring biedt is toch wel bijzonder te noemen. De beelden zijn werkelijk adembenemend. Elk level en decor wat je passeert in het spel is zorgvuldig met de hand getekend met een uitzonderlijke hoge mate van detail. Ik denk dat ik geen enkel andere pixel art game heb gezien met deze unieke artistieke stijl. Het is wat dat betreft echt een kunstwerk te noemen. De soundtrack heeft een passende donkere synthwave-achtige vibe en complimenteert de visuele presentatie van de donkere tonen in deze dystopische wereld. Het is daadwerkelijk een genot om de wereld te verkennen met deze retro-futuristische artistieke stijl. Tot zover wekt de game een goede eerste indruk.

Gameplay & spelverloop
En hoewel de audiovisuele presentatie echt fantastisch is kan ik dat helaas niet zeggen over de gameplay. De spelbesturing is een combinatie van actie en platforming, waarbij het platformgedeelte (rennen, springen en klauteren) heel veel overeenkomsten heeft met de oude Flashback en Prince of Persia games van weleer. De actie heeft wat overeenkomsten met het free-flow vechtsysteem uit de Batman: Arkham-reeks. Maar daar houdt de vergelijking eigenlijk wel op. Het platformgedeelte is het beste te omschrijven als een trage klungelige vorm van parkour en de actie is eigenlijk net te traag om het vrij vloeiend te noemen. Het spel geeft je een prima introductie van ieder nieuwe vechtkunstje naarmate je verder vordert in het spel daar niet van, maar de controle over je personage blijft ontzettend traag aanvoelen. Regelmatig had ik momenten dat ik last had van een slecht-reagerende besturing. Dit is in het begin niet zo'n groot probleem omdat je arsenaal aan trucjes en het aantal tegenstanders dat je trotseert nog niet zo groot is, maar naarmate je verder komt moet je het opnemen tegen sterkere en grotere aantallen aan tegenstanders met daarbij een passend uitgebreider vechtarsenaal. 

Het probleem hierin is echter naarmate je meer combo-bewegingen moet uitvoeren met de knoppen om je tegenstanders te verslaan, hoe groter de vertraging tussen de invoer en de uitvoer van die bewegingen een frustrerende rol speelt. Het speelt voor mij eerder als een beat-'em up met hele slechte timings. Voor het platformgedeelte geldt precies hetzelfde, er zitten soms vluchtscenes in het spel , waarbij je getimed moet rennen, springen en klauteren en je hoeft maar één knop te laat in te drukken en struikelt klungelig over een boomstam of je valt in de afgrond omdat je de afsprong net gemist hebt. Voor sommige platformsecties is het ook onduidelijk waar je naartoe moet navigeren. De diverse levels zijn al heel donker op sommige plekken en het is soms echt niet te zien, waarop je wel of niet kan klimmen/springen, zonder dat je een paar keer van een bepaalde hoogte springt en dood neervalt. Gelukkig is het een spel en heeft het veel savepoints dus je kan het zo vaak mogelijk proberen, maar frustrerend is het wel. De besturing is functioneel maar niet geraffineerd en dat staat voor mij los van de moeilijkheidsgraad van het spel.

Het spel probeert diepgang te creëren in het lineaire verhaal met diverse sidequests met NPC's in een zogenaamde gemeenschapshub (The Station). Om meer achter het verhaal komen van hoe die dystopische wereld nu ontstaan is, moet je als speler verschillende fragmenten verzamelen door middel van scans die je met een soort retro-futuristische PDA  (genaamd The Wingman) kunt uitvoeren. Je zou denken dat verkennen wordt beloond. Dat is allemaal leuk en aardig, maar in negen van de tien gevallen zijn de sidequests het verzamelen van materialen (fetch quests) voor npc's, wat uiteindelijk een best repetitief spelverloop biedt. Ik begrijp dat de sidequests voor het verloop van het verhaal een belangrijke ontwikkeling zijn voor het AI-hoofdpersonage in het begrijpen van menselijke interacties ten opzichte van de omgang binnen een koude megacorporatie die geen nuance kent. Maar ik had graag gezien dat de sidequests iets meer inhoud en uitdaging boden. Al moet ik zeggen dat het verzamelen van onderdelen voor een aantal old-skool arcademachines met een aantal klassieke titels, zoals Frogger en Space invaders wel een leuke throwback naar oude games die in de jaren '80 zijn verschenen. Je kunt ook daadwerkelijk de spellen spelen en highscore halen voor een beloning in je vechtarsenaal.

De trage pacing van het verhaal zorgt hier ook voor een oneven spelverloop. Je verwacht dat je uiteindelijk toewerkt naar een hele grote ontknoping en confrontatie in het verhaal, maar het is niet de rollercoaster-ervaring die je zou verwachten. Het is een ervaring die voor mij nooit echt een hoogtepunt bereikt na de pakweg 12 uur durende campagne (opgedeeld in 10 hoofstukken), maar meer een flatulent gevoel van onvoldaanheid oproept van "is dit het nu?" Het verhaal is aanwezig, maar versnipperd als verzamelbare documenten en dialogen over de verschillende hoofdstukken om het plot vooruit te duwen. Ergens mist het gewoon de impact en apotheose die het volgens mij zou moeten hebben. Er is ook geen voice-acting aanwezig in het spel, dus dat helpt ook niet mee. De variatie moet je vinden in de afwisseling tussen platformelementen, hacking- en stealthelementen en de actie met een handje vol archetypen als tegenstanders, maar deze zijn vaak in andere games beter uitgewerkt.

In de eerste paar dagen na de release waren er ook nog een aantal game-breaking bugs die je softlocken op bepaalde locaties, daardoor heb ik ook een aantal hoofdstukken opnieuw moeten spelen, maar als het goed is zijn die inmiddels verholpen middels een aantal patches. Ik miste ook een hoofdstuk selectie-optie aan het einde van het spel mocht je nog een aantal collectables gemist hebben. Ik denk dat ik nog een drietal collectable audio-tracks heb gemist in het spel. Maar het is me niet de moeite waard om de hele game opnieuw te spelen. Zover ik begreep overwegen de ontwikkelaars nog om deze modus later nog toe te voegen aan het spel, wellicht doe ik ze dan alsnog.

Conclusie
Het is een game die voor mij wat gemengde gevoelens achterlaat. De verbluffende visuele presentatie en de ondersteunende soundtrack zijn voor mij wel de kracht van deze game, maar daarentegen doen de frustrerende gameplay elementen toch wel wat afbreuk aan het spelplezier. Ergens lijkt het alsof de aandacht vooral naar het esthetische gedeelte gegaan is, maar eigenlijk net te weinig tijd is besteed aan het gameplayelement en de aandacht voor het verhaal. De cake is wat dat betreft net te vroeg uit de oven gehaald in mijn optiek, waardoor het meer aanvoelt als een prima game, maar het had een geweldige game kunnen zijn mits ze een aantal elementen in het spel iets beter uitgewerkt hadden. Op het gebied van gameplay laat Replaced daarin te wensen over. Daarentegen voor een prijs van €20,- of via Xbox Game Pass kun je deze game nog best een kans geven als je van dat Cyberpunk-sfeertje houdt.

Gespeeld op pc, ook beschikbaar voor Xbox Series X|S en Game Pass