Emio - The Smiling Man: Famicom Detective Club
De Famicom Detective Club-serie krijgt voor het eerst in 27 jaar een echte sequel! De serie was in het tijdperk van de NES populair in Japan, maar in het Westen leerden wij deze games pas in 2021 kennen dankzij een remake collectie. We mogen in dit nieuwe deel als privédetective achter Emio aan, een mysterieuze seriemoordenaar die sinds jaren weer actief is geworden. Laat Emio ons inderdaad met een grote glimlach achter?
Emio, ook wel bekend als ‘The Smiling Man’, zorgt ervoor dat huilende meisjes voor eeuwig een lach op hun gezicht krijgen. Hij wurgt ze en legt vervolgens een papieren zak over hun hoofd waarop een lachend gezicht is getekend. Het verhaal rondom deze lugubere moordenaar is zo uniek dat het zich tot een standslegende ontwikkelt. Zelfs stoute kinderen beginnen het na te apen om mensen te laten schrikken.
Deze nieuwe game begint – hoe kan het ook anders – met de ontdekking van een lijk. De dood van de gevonden scholier is natuurlijk triest, maar het doet ook grote alarmbellen rinkelen omdat er ook een van die eerdernoemde papieren zakken over zijn hoofd is geplaatst. Dit lijkt de terugkeer van Emio te signaleren, een seriemoordenaar die 18 jaar geleden actief was en nooit werd gepakt.
Jij speelt wederom als dezelfde jonge jongen (die je zelf een naam mag geven) van de vorige Famicom Detective Club-games. Hij werkt als assistent van een gevestigde privédetective en krijgt toestemming van de politie om mee te helpen met de zaak. De protagonist kent de feiten nog niet, dus in de eerste hoofdstukken leer je bijvoorbeeld over de methodes van Emio en ook over zijn voorgaande slachtoffers.
Voor als het nog niet duidelijk was, het gaat hier om een visual novel. Je bent dus voornamelijk tekst aan het lezen terwijl je via een simpel menu ook objecten inspecteert en onderwerpen selecteert om aan mensen te vragen. Het bevat niet zoals andere visual novels puzzels en je hoeft bijvoorbeeld ook geen bewijs te presenteren. Soms mag je van het spel zelf een antwoord invullen, maar als je het fout hebt wordt het gelijk gecorrigeerd en gaat het verhaal gewoon door.
Wat betreft gameplay is het dus erg simpel. Dat is niet erg, maar ik stoorde me wel aan het feit dat de keuzes die je in dit spel mag maken volledig nep zijn. Richting het einde van de game moet je bijvoorbeeld kiezen of je een personage wel of niet de waarheid gaat vertellen. Op het oog is dit op dat moment een spannende keuze, omdat eerlijk zijn waarschijnlijk voor conflict gaat zorgen. Ik heb mijn save herladen om beide opties te testen en dan blijkt dat de protagonist hoe dan ook zelf beslist. Dit geldt dus ook voor alle andere keuzes in de game. Prima hoor, als je een lineair verhaal wilt presenteren, maar doe dan niet alsof je hier en daar keuzes mag maken.
Als het gaat om productiewaardes is het spel wel zo goed als vlekkeloos. De personages zijn stuk voor stuk goed geanimeerd met realistische gezichtsuitdrukkingen. De achtergronden zijn gedetailleerd en ook de muziek is goed verzorgd. Ten opzichte van de 2021-remakes is dit nieuwe deel over het algemeen ook lekkerder om doorheen te spelen. Ik vond de remakes namelijk vaak vrij statisch en droogjes. Dat is niet gek, omdat die games gebaseerd zijn op stokoude NES-titels. In Emio tref je meer kleurrijke persoonlijkheden en ook de protagonist komt een stuk minder zoutloos over.
Goed, uiteindelijk draait bij dit type spel alles om de kwaliteit van het verhaal en van het mysterie dat je onderzoekt. Wat dat betreft heb ik hele gemengde gevoelens. Ik begin met het grootste pluspunt: Emio is een ongelofelijk intrigerende moordenaar. Vanwege spoilers kan ik niet hier niet al te diep op ingaan, maar ik kan in ieder geval zeggen dat Emio erg memorabel is en dat zowel zijn of haar design en achtergrond mij bij zullen blijven.
Mijn grootste probleem met de game is de rol die de protagonist speelt. Hij dient natuurlijk een belangrijke functie in het feit dat je via hem alles over het mysterie leert, maar uiteindelijk speelt hij geen belangrijke rol. Sterker nog, als hij er niet was geweest was er zo goed als niets aan het verhaal veranderd. Dat is opvallend, want in de twee NES-games is zijn contributie essentieel in het oplossen van beide moordzaken. Uiteindelijk ben je eigenlijk een beetje een toerist in het verhaal van andere personages en dat gaf mij in ieder geval een onbevredigend gevoel.
Verder vind ik dat dit deel een vreemde structuur heeft. De vorige delen hadden tussendoor meerdere piekmomenten in de spanning omdat er bijvoorbeeld nieuwe moorden werden gepleegd. Dit spel is wat dat betreft erg vlak. Er zijn wel kleine incidenten waar je lichtjes ongemakkelijk van wordt, maar als ik er nu op terugkijk realiseer ik me dat er eigenlijk heel weinig is gebeurd. Je bent bovenal tien uur lang gedegen detectivewerk aan het doen: mensen die amper of niets over de zaak weten ondervragen en locaties bezoeken om misschien minuscule aanwijzingen te treffen. Je zou het een als een ‘slow burn’ kunnen beschrijven, maar persoonlijk vond ik het hierdoor lastig om er goed in te komen.
Het is ook echt duidelijk dat Emio de ster van de show is. Zoals gezegd ben ik blij met Emio, maar dit spel bevat ook een paar andere kleinere verhalen met hun eigen conclusies. Het probleem hierbij is dat die verhalen minder goed uitgewerkt zijn. Vanwege spoilers moet ik ook hier vaagjes blijven, maar de conclusies van de andere verhalen zou ik bestempelen als onrealistisch of incompleet.
Ten slotte wil ik wel met een compliment eindigen: het is de schrijvers gelukt om onvoorspelbaar te blijven. In de vorige delen kon je al relatief vroeg de dader vanwege te duidelijke aanwijzingen achterhalen, maar in dit deel word je als speler op een goede manier telkens op het verkeerde been gezet.
Conclusie:
Na uitgebreid sporenonderzoek moet ik concluderen dat Emio – The Smiling Man een wisselvallige ervaring biedt. Het verhaal van Emio de moordenaar is fucked up en fascinerend – het is echt iets dat een indruk achter laat. Het probleem is dat het verwikkeld is in een spel dat verder weinig bijzonders doet en eigenlijk gewoon een beetje saai is. Een grote glimlach is het dus niet geworden. Ik zou eerder spreken van een vertwijfelde blik met conflicterende onderbuikgevoelens.
Exclusief voor Nintendo Switch.