Een robot aanbidt een hemellichaam in Klara and the Sun

Klara and the Sun is een boek van Kazuo Ishiguro uit 2021 over een wereld, mogelijk post enige vorm van apocalyps, maar nog vol met welwillende mensen, waarin kunstmatige intelligentie ver genoeg is om de 'Artificial Friend' een doodnormaal product te laten zijn. Hoofdfiguur Klara is zo'n 'AF', een mensgrote, op zonnekracht draaiende robot, en zoals alle AF's wil zij niets liever dan uitgekozen worden om iemands beste vriendin te zijn.

In Taika Waititi's (Hunt for the Wilderpeople, Thor: Ragnarok, Jojo Rabbit) verfilming van Ishiguro's boek wordt Klara, gespeeld door Jenna Ortega, de nieuwe beste vriendin van Josie, een tienermeisje dat als enig kind met haar moeder en huishoudster in een afgelegen gebied, ver buiten de stad woont. Josie is hard toe aan gezelschap; haar buurjongen Rick is de enige leeftijdsgenoot waarmee ze kan omgaan, ook al is Rick niet 'lifted' en zij wel. Dat betekent dat ze genetische behandelingen heeft gekregen om slimmer te zijn, iets dat rijke ouders graag willen voor hun kinderen.

Klara and the Sun: Jenna Ortega

Waititi vertelt het verhaal vanuit Klara's perspectief, die net als in het boek denkt een bijzondere band te hebben met de zon. Dat komt natuurlijk doordat AF's leven op zonne-energie, maar Klara onderscheidt zich van andere AF's doordat ze steeds met de zon communiceert; ze praat ertegen zoals gelovigen soms tegen een hogere macht spreken en inderdaad lijkt ze te denken dat de zon ook kan beïnvloeden wat er gebeurt met bijvoorbeeld de gezondheid van Josie, die als gevolg van haar 'lifting' lijdt aan een aantal kwalen. In een poging Josie te helpen zoekt Klara zelfs de nachtelijke rustplaats van de zon op, om daar "één op één" met de hogere macht te pleiten voor hulp aan Josie.

Centraal staat de naïviteit van Klara, die als basiskennis weinig van de wereld lijkt te hebben meegekregen. Ze moet in principe alles leren van de mensen om haar heen: de manager van de Friend Store of de leden van het gezin van Josie. Dat maakt haar enigszins aandoenlijk, ook al is Klara duidelijk niet dom en erg creatief in het vinden van oplossingen.

Klara and the Sun: Mia Tharia en Jenna Ortega

Klara and the Sun is een sympathiek verhaaltje over het willen zorgen voor anderen, met vleugjes sci-fi, wat donkere randjes, en wat humor. Vooral in dat laatste is Waititi's hand te zien, al heeft hij naar eigen zeggen zijn kenmerkende humorsausje juist een beetje ingeperkt tijdens het schrijven van het scenario op basis van Ishiguro's boek. De keuzes die hij heeft gemaakt om bepaalde verhaallijnen te versimpelen of weg te laten zorgen er echter wel voor dat de verfilming wat aan gewicht verliest ten opzichte van het boek. Ishiguro laat veel zaken onbenoemd en aan de lezer om in te vullen, zoals de wijze waarop Klara de wereld om zich heen ziet en hoe ze dat interpreteert, en Waititi kiest ervoor van een aantal van die zaken zijn interpretatie te gebruiken als weergave. Op andere punten voelt de vertelling wat duisterder aan in geschreven vorm van in de gefilmde vorm. Uiteindelijk betekent dit alles dat Waititi's Klara and the Sun iets rommeliger en minder diepgaand is dan Ishiguro 's Klara and the Sun, en daarmee is de verfilming, hoewel best sympathiek en vooral door Ortega overtuigend neergezet, per saldo een teleurstelling.