Orbitals

Afgelopen juni hebben we al een kleine glimp gekregen middels een preview-sessie van Shapefarm's twee spelers co-op ruimteavontuur Orbitals. Nu zijn we een aantal maanden verder en ik heb inmiddels de hele game mogen ervaren. Ik verwelkom altijd dit soort games omdat het aantal studio's dat dit soort co-op ervaringen maakt eigenlijk op één hand te tellen zijn. De animatiestijl doet me ook denken aan de cartoons uit de jaren'90 die ik vroeger als kind keek op zaterdagochtend, alleen wie had verwacht dat ik dit decennia later zelf kon spelen in de vorm van een computerspel. Het is alsof je zelf in een tekenfilm stapt. Dat is ook precies waarschijnlijk waar de ontwikkelaars aan dachten bij het ontwikkelen van deze game. 

Introductie
In Orbitals stap je in de schoenen van Maki en Omura, twee jonge intergalactische ruimteavonturiers, die hun thuisbasis hebben in een ruimtestation dat deel uit maakt van een grotere kolonie. Deze kolonisten zijn een soort ruimte nomaden die op zoek zijn naar een nieuwe thuisbasis in het heelal. Totdat ze op een dag gevangen komen te zitten in een grote bovennatuurlijke kosmische storm. De storm richt enorme schade aan de kolonie en hun ruimtestation aan. Om de levens van de twee jonge kosmonauten te redden, worden Maki en Omura in de zogenaamde "One Mind Machine" geplaatst, waarin hun ziel/geest bewaard kan worden. Hierdoor kunnen hun lichamen worden hersteld (gekloond) mocht er iets ernstigs gebeuren. We spoelen vijftien jaar door en we dwalen nog steeds rond in het vervallen ruimtestation. Maki en Omura zijn inmiddels volwasssen en plannen hun eerste ruimte expeditie om uit te zoeken wat het fenomeen is achter de intergalactische kosmische storm en zoeken naar onderdelen voor hun vervallen ruimtestation weer operationeel te krijgen. Het is de taak aan Maki en Omura om uiteindelijk een uitweg te vinden uit deze kosmische storm, voordat hun ruimtekolonie helemaal uitgeroeid wordt. 

Presentatie & Gameplay
Orbitals is een game waarbij samenwerking en communicatie centraal staan. Ik wil hierbij benadrukken (mocht je dat nog niet duidelijk zijn) dat deze game altijd met twee spelers gespeeld moet worden. Het spelconcept is niet nieuw. De Zweedse Studio Hazelight was één van de pioniers van dit genre en toevallig werkte de huidige game director (Jakob Lundgren) eerder aan het leveldesign van It Takes Two en Split Fiction bij Studio Hazelight. En net als de eerdere games van Hazelight, maakt studio Shapefarm ook gebruik van de asymmetrische gameplay om samenwerking en interactie tussen twee spelers te bevorderen. Maar in tegenstelling tot de Hazelight games zit je als speler niet vast aan een specifieke rol. In Orbitals vervult het de gereedschap die belangrijke rol in voor de gameplay en het maakt in principe dus niet uit welk personage je als speler kiest, behalve dat die keuze misschien gebaseerd is op de verschillende persoonlijkheden tussen Maki en Omura. Maki heeft een extravert karakter, is wat onbevangen en impulsief in haar gedrag en Omura heeft een wat meer introvert karakter, is wat voorzichter in zijn handelen en houdt van rust en structuur. Je proeft hierin ook de broer- en zusrivaliteit die ze onderling hebben. Maar samen bieden ze een goede balans in hoe ze dit ruimteavontuur aanvliegen.  

De handgetekende animatie is geïnspireerd op tekenfilms uit de jaren '80 zoals Cowboy Bebop, Gundam, Sailor Moon en Ranma met verhaalelementen uit Studio Ghibli films. Voor de handgetekende animaties heeft Shapefarm de samenwerking opgezocht met het Japanse Studio Massket (en animatielegende Yoshida Hidetoshi), die ook eerder als support studio heeft meegewerkt aan bekende animaties zoals Attack on Titan, Spy X Family en Cyberpunk 2077 Edgerunners. 

Aan de handgetekende animatietechnieken zit nog een interessant verhaal, omdat veel nieuwe studio's tegenwoordig met moderne technieken en computers werken, moesten een deel van de oude animatietechnieken uit de jaren '80 opnieuw geleerd worden. Deze animatiestijl heeft een specifiek aantal frames van 24 frames (en soms 12 frames voor de bewegende achtergronden) nodig. Waar computeranimaties standaard tegenwoordig met hogere framerates werken voor een vloeiender beeldervaring, moesten ze juist voor dit project hier en daar frames weghalen om die specifieke artistieke stijl uit de jaren '80 te recreëren. Voor de speelbare gedeeltes is de framerate 30 frames per seconde, omdat dat net voor de besturing in de gameplay wat beter werkt. De overgang van de cutscenes naar de eigenlijke game-engine verloopt vaak zo soepel dat het op sommige momenten bijna naadloos is, wat een duidelijk bewijs is van het visuele vakmanschap van beide partijen in deze creatieve samenwerking. En met de besturing van de personages en de voertuigen hebben we geen problemen ervaren, alles was heel intuïtief en ik heb weinig haperingen gezien in de gameplay.

Het spel heeft ook een bijpassende Japanse City pop soundtrack (kenmerkend voor de funky, soft rock en synthesizer elementen) en een visuele kleurenpalet dat perfect matcht met die hele retro-vibe uit de animaties van weleer. 

Orbitals is opgezet als een puzzel-ruimteavontuur game met een lineair verhaal gespeeld vanuit het 3e persoonsperspectief in splitscreen mode. Met de nadruk hierbij op gevarieerde puzzels. Er zijn hier en daar ook nog wel platform gameplay elementen aanwezig, maar je moet maar denken dat een gemiddelde Mario-game meer platformelementen bevat. Zoals eerder gezegd is je gereedschap, naast je brein, de belangrijkste factor bij het oplossen van puzzels in dit spel. Als speler heb je de beschikking over een laserkanon, waterkanon of een grijphaakkanon (afhankelijk van de situatie) om diverse puzzels/uitdagingen samen aan te gaan. Later krijg je er nog wel een vierde gereedschap bij, maar goed hoofdzakelijk zijn het er drie. Deze zijn universeel uitwisselbaar tussen Omura en Maki, dus je hoeft nooit te ruziën over wie welke rol speelt in de game. En met kinderen kan dat wel een fijne flexibiliteit bieden. 

Het ruimtestation waarin je verblijft fungeert als een soort uitvalbasis waar je vanuit opereert en diverse opdrachten uitvoert, dit kan variëren van herstelwerkzaamheden aan het ruimtestation, openen of activeren van diverse energie-installaties of een baan ruimen door de ruimteschipwrakken die zweven door de ruimtevuilnisbelt. Maar ook puzzels die gebaseerd zijn op ritme, die je misschien wel kent uit muziekgames zoals Dance, Dance, Revolution. Het is verrassend hoe gevarieerd de puzzels zijn met de beperkte set aan beschikbare tools en dat is eigenlijk wel een compliment waard voor het leveldesign in deze game. Daarnaast zul je je niet snel vervelen omdat het samenspel van fundamenteel belang is voor de voortgang in het spel. 

Qua spel en besturingselementen heeft het niet een uitgebreid controleschema. Er is een knop voor lopen, springen, de camerarichting en een twee knoppen voor het bedienen van de tools. Het begint allemaal redelijk eenvoudig (met een tutorial) maar de puzzels worden naarmate je verder vordert in het spel steeds uitdagender. Wat me eigenlijk wel verbaast is hoe goed ze die balans hebben weten te vinden voor een game die toegespitst is voor een breed publiek. Ik heb diverse hilarische situaties meegemaakt waarmee je de ander per ongeluk een afgrond in duwt, maar goed aangezien er nooit iemand dood gaat (vanwege die kloonmachine) ben je weer snel op de been en ben je vrij om dingen uit te proberen. Omura maakt ergens tijdens het spelen nog een gevatte opmerking (bedoeld voor de speler) dat hij inmiddels de tel kwijt is geraakt met hoe vaak hij opnieuw herprint is. 

De platformelementen kunnen voor onervaren gamers misschien nog wel een uitdaging vormen omdat ze vaak gebaseerd zijn op timing. Bijvoorbeeld: over meerdere platforms springen, die stuk voor stuk maar tijdelijk actief zijn. Zoals eerder gezegd communicatie is de sleutel, wat vaak helpt is om tegelijkertijd hardop af te tellen, voordat men een bepaalde actie doet of een knop indrukt. De puzzels zijn soms serieus echte breinbrekers, maar ze zijn nooit zo moeilijk dat ze niet opgelost kunnen worden, ook al lijkt het onmogelijk in het begin. De ervaring in deze is dat volwassenen vaak te complex denken en als ik ze de hint geef, dat de puzzels ook opgelost moeten kunnen worden door een 10-jarig kind, dat er uiteindelijk binnen een paar minuten alsnog de oplossing gevonden wordt. Het geeft altijd wel een interessante dynamiek om te zien hoe mensen van verschillende leeftijdscategorieën met het samenspel omgaan. Toegegeven; sommige mensen hebben iets meer geduld dan andere, maar uiteindelijk voert het gezamenlijke plezier dat je eruit haalt wel de boventoon. Het siert de game dat de nadruk niet op gevechten of confrontaties ligt. Al bevat de game naast de vele puzzelelementen ook wat vliegactie-elementen, waarbij één speler de besturing van een klein ruimteschip doet en de andere het betere schietwerk op objecten. Dit kan voor onervaren spelers toch een kleine uitdaging vormen, omdat een precieze hand-oog coördinatie toch wel vereist is.

Naast het hoofdverhaal zijn er overal in het spel "minigames" te ontdekken. Deze bieden spelers een leuke afleiding van het reguliere avontuur om het tegen elkaar op te nemen. Je kan bijvoorbeeld tegen elkaar touwtje springen, potje laser tag doen en elkaar uitdagen in een soort vliegsimulator arcadegame. Het is een leuke nevenactiviteit om je naam op het klassement te zetten, hoewel je ze eerst wel moet zien te vinden.

Het spel biedt meerdere voice-overs waaronder Japans, Engels, Duits en Spaans. Ik heb in het begin voor Japans met Engelse ondertiteling gekozen, maar het lag eraan met wie ik speelde, waardoor we soms switchten naar het volledige Engels. De reden voor het switchen naar volledig Engels had ook een andere onverwachte reden. Soms werd het verhaal verteld tijdens de secties dat je samen met je medespeler druk aan het bedenken was hoe je een puzzel moest oplossen, waardoor je eigenlijk deels afgeleid was en daardoor niet altijd even goed aan het opletten was om het verhaal ook nog mee te krijgen. 

Wellicht miste ik daardoor ook wat diepgang bij Maki en Omura, zeker nadat het verhaal ook wat abrupt eindigt na een kleine 8 tot 10 uur. Het zou denk ik bevredigender zijn geweest als we buiten de gameplay om meer tijd met de personages hadden doorgebracht. Begrijp me niet verkeerd, het verhaal biedt een prachtige avontuur, waarin de broer en zus de ruimte, buiten het enige thuis dat ze ooit hebben gekend, verkennen, prachtige uitzichten bewonderen en onderweg schattige en unieke wezens ontmoeten, maar ergens mist het verhaal wel de diepgang en de landing, waardoor ik nog steeds met vragen over de achtergrond van de twee hoofpersonages bleef zitten. Maar goed, voor een debuutgame van de studio is het wel een hele goede poging.

Orbitals is ook samen online te spelen, via gameshare (met NSO) of via een Friends Pass. Met gameshare kun je ook met iemand samen spelen die een eerste generatie Switch heeft, zolang degene die het spel in bezit heeft op de Switch 2 speelt. Het nadeel van gameshare is dat het heel erg afhankelijk van de bandbreedte en de kwaliteit van iemands internetverbinding is omdat je hele spel streamt naar de ander persoon. En splitscreen-mode op een klein scherm maakt het ergens toch wel lastiger om de puzzels te op lossen, omdat je best goed om je heen moet kijken in de omgevingen.

Persoonlijk raad ik de Friends Pass optie aan, dan kan de ander persoon de game gratis downloaden en samen online spelen met iemand de game heeft gekocht. Het voordeel is dat deze modus veel minder afhankelijk is van de bandbreedte, omdat beide spelers afzonderlijk de game op hun eigen systeem spelen en daardoor minder data op en neer wordt gestuurd. En hoewel ik denk dat de game eigenlijk gemaakt is om samen op de bank te spelen voor een grote tv, is het ook wel fijn om andere opties te hebben. 

Conclusie
Orbitals is een fantastische debuutgame van Shapefarm. Het biedt werkelijk een homage aan de klassieke '80's en '90's zaterdagochtendcartoons van weleer. De animatie is prachtig en erg stijlvol gedaan en dat, gepaard met een bijzondere 80's vibe Japanse City Pop soundtrack, maakt de nostalgische trip compleet, behalve dat je daadwerkelijk een interactieve variant ervan aan het spelen bent. Beide hoofdpersonages zijn erg charmant met hun eigenaardigheden en emotionele trekjes en de puzzels zijn gevarieerd en uitdagend genoeg maar nooit echt al te moeilijk om samen op te lossen. Qua gameplay is het ook echt één van de meest toegankelijke games voor jong en oud, zonder ook maar echt veel gaming-ervaring te hebben. Het is een ideale game om samen met je partner, je vrienden of met familieleden gezellig op de bank te spelen. Het is alleen jammer dat het avontuur zo snel afgelopen is, want ik had graag wat meer gezien van Maki en Omura. 

Orbitals is exclusief beschikbaar voor Nintendo Switch 2 vanaf 3 september, zowel digitaal als fysiek op cartridge.