Anno 117: Pax Romana
Anno 117: Pax Romana is het nieuwste deel uit de Anno serie. In dit deel krijgen we de controle over een aantal provincies in het oude Rome. Je zult verschillende producten uit verschillende provincies moeten halen om verder te komen. Het spel speelt zich af in zowel Latium (Italie) als Albion (Britannia). Er is een grotere focus op het bouwen van legers dan in eerdere delen, dit vleugje RTS leent zich heel goed voor Anno, het geeft een mooie afwisseling van het continue bouwen. Anno 117: Pax Romana doet dingen heel anders dan eerdere delen, maar is het ook daadwerkelijk een beter spel geworden?
Het grootste verschil in de Anno games is het tijdperk waar het zich in afspeelt. De Romijnse setting is in dit deel ontzettend goed neergezet. Van de intriges tot de bouwwerken aan toe. Anno 117 speelt zich het verste in het verleden af. We krijgen dan ook de keuze om de Romeinse beschaving uit te breiden door handel of door oorlog. Anno speelt zich namelijk altijd af op verschillende eilanden, op die eilanden groeien verschillende planten die je nodig hebt of er zit bijvoorbeeld een ander soort erts in de grond. Sommige van deze eilanden worden door de AI of als je online speelt door andere spelers ingenomen. Je kunt deze veroveren door je schepen en je leger erheen te sturen om het eiland in te nemen, zodat je er zelf kunt gaan bouwen.
Anno 117: Pax Romana gebruikt echter nog altijd de bekende Anno formule. Bouw grondstofketens, zorg voor huizen, zorg voor entertainment en help de ontwikkeling van je stad verder. Heb je al deze wensen vervuld dan kun je de huizen van je bewoners upgraden naar de volgende reeks bewoners. Al deze verschillende klassen bewoners hebben elk hun eigen wensen en, die wensen worden ook steeds lastiger om te vervullen. Nu hoef je in Anno 117 niet per se al die wensen te vervullen om bepaalde bonussen te halen. Dit is eigenlijk nieuw voor Anno, maar hier kom ik later op terug.
De campagne in Anno 117: Pax Romana is een fijne manier om het spel te leren kennen. Anno is in essentie een sandbox city builder, dus verwacht geen complex verhaal of iets dergelijks. Je kunt de campagne het beste bekijken als een uitgebreide tutorial. Hij is dan ook vrij kort. Je kunt kiezen als welke gouverneur je wilt spelen, namelijk, Marcia of Marcus. Marcia is wat vredelievender en heeft, haar zinnen vooral op handel gezet terwijl Marcus iets meer van de harde hand is. Ik koos voor Marcus, aangezien het oorlog voeren relatief nieuw is in Anno. Het eerste doel is om een zelfvoorzienend eiland te bouwen. Anno 117 is vergeleken met eerdere delen anders. Het gridbased systeem heeft nu een X en een Y as waardoor diagonaal bouwen ook mogelijk is. Hierdoor zien je steden er een stuk mooier en vloeiender uit. Het spel is voor een citybuilder overigens ontzettend mooi. Er gebeurt van alles op je scherm. Plaats je een houtzagerij dan zie je mensen planken zagen en transporteren.
In Anno 117 is het eindelijk raadzaam om je productiegebouwen in woonwijken te zetten. Sommige gebouwen geven bijvoorbeeld een geluksbonus aan omliggende huizen of zorgen er bijvoorbeeld voor dat mensen betere hygiëne hebben zoals de zeepfabriek. Hierdoor neemt de kans op ziekten en opstanden af. Een lavendelveld bijvoorbeeld geeft een geluksbonus. Het nadeel hiervan is alleen dat zo een lavendelveld behoorlijk wat ruimte in beslag neemt, waar je bijvoorbeeld ook een woonwijk had kunnen bouwen. Je bent dus eigenlijk constant aan het afwegen wat handig. Dit brengt weer een nieuw spelelement in Anno.
Als je een redelijke stad hebt gebouwd en een aantal missies hebt voltooid wordt je door de keizer naar Albion gestuurd. Hier mag je opnieuw beginnen met het bouwen van je stad. Het bioom van Albion is natuurlijk heel anders dan die van Latium. Je hebt hier dus ook geen lavendelvelden en wijn maar riet en bier. Sommige grondstoffen uit Albion heb je nodig in Latium en ook andersom. Zo willen de Romeinse hoge heren bijvoorbeeld graag zilveren broches hebben voor hun toga's en lusten de inwoners ook wel een lekker stuk Engelse cheddarkaas. Andersom zul je bijvoorbeeld wijn uit Latium moeten sturen voor de edelen in Albion. Dit kun je doen door een handelsroute op te zetten en daar je schepen op te laten varen. Nu hoef je echter niet per se aan alle grondstoffen vereisten te voldoen om je bewoners te upgraden.
Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om je bewoners, maar te voorzien van een soort voedsel. In Latium kun je bijvoorbeeld alleen brood geven aan je inwoners terwijl je ze niet voorziet van worst. Het gaat erom dat ze te eten hebben, de rest brengt alleen maar extra geluk met zich mee. De edelen in Latium bijvoorbeeld willen toga's en zilveren broches hebben. De toga's kun je in Latium maken, maar de broches komen uit Albion. De toga's zijn een vereiste, de broches niet. De broches brengen echter wel extra inkomsten en geluk met zich mee. Dit maakt je inwoners ook minder kwetsbaar als je tegenstander weer een van je handelsschepen tot zinken weet te brengen. Je eilanden kun je beschermen door er een villa en muren neer te zetten. De villa brengt een gratis lijfwacht eenheid met zich mee die je kunt gebruiken in het geval dat je eiland wordt aangevallen.
Uiteindelijk zul je in de campagne (als Marcus) een oorlog moeten uitvechten met de Kelten die in Albion wonen. Hier heb je natuurlijk soldaten en schepen voor nodig en ook die soldaten moeten ergens wonen. Je kunt op al je eilanden zien hoeveel inwoners van welke soort er wonen. Elk schip en elke legereenheid heeft een bepaalde 'upkeep'. Upkeep bepaalt hoeveel mensen van een bepaalde soort je nodig hebt om een eenheid te bouwen. Voor de bekende legionnairs heb je bijvoorbeeld een aantal Tier 1 mensen voor nodig en een aantal Tier 2 mensen. Deze werkers ben je kwijt op je eiland zolang het schip of de eenheid bestaat. Je hebt behoorlijk wat mensen nodig om een fatsoenlijk leger te bouwen. Let er dus op dat het bouwen van een leger niet ten koste gaat van de productie, want dan loopt je stad vrij snel leeg. Je zult dus behoorlijk wat eiland moeten 'opofferen' om behoorlijke legers te kunnen onderhouden. Dit kun je iets gemakkelijker maken door bijvoorbeeld Mars als God van een eiland te maken waarover straks meer. Oh, had ik al verteld dat je ook nog voor wapens en harnassen moet zorgen? Dit zul je eerst moeten onderzoeken.
Onderzoek werkt door middel van gebouwen zoals bibliotheken, theaters, en taalkundigen neer te zetten in woonwijken. Je inwoners zullen hier kennis opdoen die je kunt gebruiken om langzaam door de research tree te komen. Bepaalde soorten grondstoffen zijn bijvoorbeeld pas beschikbaar te verwerken als je het juiste gebouw ervoor onderzocht hebt. Je bevolking weet anders zeg maar niet hoe ze het moeten verwerken. De research tree is behoorlijk uitgebreid en geeft goed weer hoe ver de Romeinen zo lang geleden eigenlijk al waren als beschaving. Je kunt echt heel veel dingen bouwen in Anno 117 van viaducten tot katapulten. Hoe je hier aan komt, is overigens niet altijd even goed uitgelegd in het spel. Nadat ik mijn vijand had verslagen in Albion mocht ik terugkeren naar Latium. Ik dacht dat het verhaal van Marcus hier nog verder zou gaan. Dit bleek helaas niet het geval waardoor ik al vrij snel in de free play modus terechtkwam. De campagne van Anno 117 is hierdoor eigenlijk wel benedenmaats.
Naast onderzoek heb je natuurlijk ook religie in Anno 117. Je speelt bij je Tier 2 bewoners tempels vrij waarin je verschillende Goden kunt kiezen. Religie werkt anders dan onderzoek en brengt ook per God andere bonussen met zich mee. Elk eiland is gebonden aan een gekozen God. Mars zorgt bijvoorbeeld voor betere soldaten en een makkelijkere industrieketen om wapens en harnassen te bouwen. Ceres geeft daarentegen een flinke bonus aan al je boerderijen waardoor je enorm veel voedsel kunt produceren. Het is dus slim om van tevoren te bekijken welke God het beste bij je eiland past, want het kan echt een enorm verschil maken. Des te meer bewoners geloven in hun God des te sterker de bonus wordt. Zijn de bewoners ook nog eens blij dan starten ze parades en geloofsfeesten waardoor je weer tijdelijke of permanente andere bonussen kunt krijgen.
Conclusie: Anno 117: Pax Romana is absoluut een ontzettend goede citybuilder die behoorlijke complexiteit met zich meebrengt. De dag-nacht cyclus in het spel verandert het aanzicht van je eilanden continu en er gebeurt van alles op het scherm. Ik ben van Mening dat Anno 117: Pax Romana de beste Anno is die tot nu toe is uitgebracht qua graphics en complexiteit. Het enige minpunt vind ik eigenlijk de campagne. Je kunt zelf kiezen hoe je Anno 117 speelt of je nu oorlog wilt voeren of niet. Anno games zijn ook niet bepaald games die je even een uurtje speelt, je kunt je echt uren vermaken want je bent nooit echt uitgespeeld. Verder is het spel ook nog eens ontzettend mooi en gedetailleerd voor een citybuilder.
