1666: Amsterdam

Sommige games gaan op een gegeven moment meer op een spookverhaal lijken dan op een echt product. Je hoort er af en toe iets over, er duikt een gerucht op, en vervolgens verdwijnt het weer voor jaren in de mist.

1666: Amsterdam is precies zo’n verhaal geweest. De game van Patrice Désilets, bekend van de eerste Assassin’s Creed-delen, werd ooit aangekondigd en verdween daarna in een juridisch moeras met Ubisoft. Désilets vocht de rechten terug, richtte Panache Digital Games op en bleef koppig geloven in zijn idee. En nu, tegen bijna elke verwachting in, kun je het eindelijk zelf spelen. Alleen dat al voelt als een klein wonder.

Je speelt als Noa, de Collector, in een duister zeventiende-eeuws Amsterdam. Met hekserij spoor je demonische wezens op die zich achter gewone menselijke gezichten verschuilen. Overdag onderzoek je de stad, ‘s nachts komen je demonen letterlijk tot leven. Een gemiddeld parkje in Amsterdam -Oost dus. Het is geen vrolijke game, en dat is duidelijk ook nooit de bedoeling geweest.

Die tweedeling tussen dag en nacht is meteen het interessantste aan de opzet. Overdag voelt 1666: Amsterdam als een rustig speurspel, zonder toeristen die wiet roken, waarin je met mensen praat, aanwijzingen verzamelt en probeert te bepalen wie werkelijk is wie hij zegt te zijn. Zodra de zon ondergaat, verandert de toon volledig en wordt de stad een stuk vijandiger. Mercatorplein achtige taferelen.

De setting is zonder twijfel het sterkste punt. Een somber, benauwd Amsterdam vol grachten, met hondenpoep, nauwe stegen en flakkerend kaarslicht is precies het soort decor waar je in dit genre op zit te wachten. Je merkt dat hier iemand aan het werk is die weet hoe je een wereld laat ademen, ook als die wereld je vooral het gevoel geeft dat je er beter niet te lang kunt blijven staan.

Het onderzoekswerk zorgt voor een prettige onderhuidse spanning. Omdat de demonen zich schuilhouden achter gewone gezichten, kijk je al snel naar iedereen met een lichte achterdocht. Die vriendelijke koopman, dat kind op de hoek van de straat, de vrouw die je net de weg wees: je weet nooit helemaal zeker wat er onder dat gezicht zit. 

De confrontaties zelf, waarin je je hekserij inzet om de wezens te ontmaskeren en te bestrijden, zijn wat wisselvalliger. De basis is er en op de goede momenten voelt het bevredigend duister, maar de gevechten missen nog wat verfijning. Je merkt dat dit onderdeel nog het meeste werk nodig heeft voordat het echt overtuigt.

Wie eerder Ancestors: The Humankind Odyssey van dezelfde studio speelde, herkent bovendien de aanpak. Désilets is duidelijk niet iemand die je bij het handje neemt. De game legt lang niet alles voor je uit en verwacht dat je zelf nadenkt, experimenteert en soms gewoon een tijdje in het diepe zwemt. Voor de een is dat precies de charme, voor de ander vooral frustrerend.

En dan is er de olifant in de grachtengordel: de technische staat. 1666: Amsterdam staat in Early Access, en dat merk je. We liepen tegen bugs, rare haperingen en flinke dips in de framerate aan, precies op de momenten waarop je juist wilt dat alles soepel loopt. Het is duidelijk een game die nog niet af is, en die dat ook niet verbergt.

Dat maakt het lastig om nu al een keihard oordeel te vellen. Wat er staat is namelijk veelbelovend: een sfeervolle wereld, een origineel idee en een dag-en-nachtstructuur die goed werkt. Tegelijk voelt het geheel nog als een ruwe versie van de game die het wil worden, en heb je op dit moment vooral geduld en goodwill nodig.

Voor wie al jaren nieuwsgierig is naar dit project is het toch bijzonder om er eindelijk zelf in rond te lopen. Het spookverhaal is echt geworden. Nu moet het alleen nog een game worden die net zo goed is als het idee erachter.

1666: Amsterdam is nu in Early Access verkrijgbaar voor pc. Een datum voor de volledige release is nog niet bekend.