Vind jij het terecht dat de asielminister gemeenten wil dwingen tot opvang asielzoekers?
Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie gaay gemeenten op het matje roepen: 250 van de 342 gemeenten voldoen nog altijd niet aan de spreidingswet. Vanaf volgende week moeten zij op het ministerie uitleggen waarom. De minister heeft aangegeven in het uiterste geval tot dwang over te gaan, maar dat roept weerstand op bij rechtse partijen. Vind jij het terecht dat Van den Brink gemeenten wil dwingen tot opvang asielzoekers?
Aanmelden van asielzoekers in Ter Apel (@Gemini-AI-impressie)
Asielminister Bart van den Brink (CDA) verhoogt de druk op gemeenten die niet voldoen aan de spreidingswet. Vanaf volgende week moeten gemeenten die onvoldoende asielzoekers opvangen bij de minister komen uitleggen waarom ze hun zaken niet op orde hebben. Op dit moment halen 250 van de 342 gemeenten de doelstelling van de spreidingswet niet — de wet die de verdeling van asielzoekers over het land regelt.
Wat is de spreidingswet?
De spreidingswet verplicht elke gemeente een evenredig aantal opvangplekken voor asielzoekers te realiseren, gebaseerd op inwonertal en welvaart. Asielzoekerscentra zitten overvol: op korte termijn heeft het COA 4.500 plekken te weinig, oplopend tot bijna 8.000 aan het eind van de zomer.
Van den Brink stuurde eerder al voor de tweede keer in korte tijd een brief aan alle gemeenten, met de mededeling dat wie onvoldoende voortgang maakt onder toezicht van het ministerie wordt gesteld. Dat is de tweede stap op de zogeheten interventieladder uit de wet.
Dwang als laatste stap op de interventieladder
Als gemeenten blijven weigeren, kan de minister verdere stappen zetten. Bij de laatste stap — stap zes — wijst de minister zelf opvanglocaties aan en zijn gemeenten verplicht die te accepteren. Van den Brink verklaarde eerder: "Dat is uiteindelijk wat de wet mij voorschrijft. We hebben dit met elkaar op te lossen."
Toch roept dit dwangelement verzet op. Politiek verslaggever Floor Bremer van RTL Nieuws legt uit dat het dwangelement bij rechtse partijen en een deel van de VVD op weerstand stuit. Een belangrijk onderscheid daarbij is dat de spreidingswet alleen geldt voor reguliere, langdurige opvang — niet voor noodopvang. Gemeenten kunnen vrijwillig medewerken aan noodopvang. Bremer ziet ook dat sommige gemeenten die al voldoende asielzoekers opvangen terughoudend zijn in het organiseren van extra noodopvang. Deze gemeenten hebben een goed draagvlak voor asielopvang bij hun inwoners en willen dat niet op het spel zetten door meer opvangplaatsen te realiseren.
Gemeenten bang voor nieuwe rellen
De afgelopen weken is er in meerdere gemeenten onrust ontstaan rond geplande asielopvang. In Loosdrecht, Aalsmeer en IJsselstein leidde de komst van opvanglocaties tot protesten, soms met grimmige demonstraties, politie-ingrijpen en in enkele gevallen vernielingen aan gemeentegebouwen.
Sommige gemeenten die al wél voldoende asielzoekers opvangen, zijn juist terughoudend bij noodopvang — uit angst het bestaande draagvlak in de eigen gemeenschap te verliezen.
Utrecht: 'Spreek elkaar aan'
Utrechts wethouder Rik van der Graaf noemt het signaal van de minister "hoopvol". Utrecht voldoet bijna aan de taakstelling, maar heeft naar eigen zeggen ook nog werk te doen. Hij pleit voor een duidelijke onderlinge communicatie strategie: eerst vanuit het Rijk, daarna regionaal. Van der Graaf ziet dat gemeenten de komst van asielzoekers moeilijk kunnen verkopen aan hun inwoners, mede door slechte communicatie vooraf en/of het niet nakomen van toezeggingen.