Wordt de 'asielcrisiswet' dit jaar gerealiseerd?

"Nederland, we zitten in een asielcrisis", aldus minister Faber van Asiel en Migratie woensdagochtend, om hier later weer op terug te komen. Officieel is er niets uitgeroepen, het gaat om een persoonlijke duiding. Premier Schoof nuanceerde: "voor Prinsjesdag is de asielcrisiswet nog niet klaar, daar is echt meer tijd voor nodig." Zal deze asielcrisiswet dit jaar worden gerealiseerd?

Asielzoekers (@Freepik-AI)

Aanleiding voor Faber om van een asielcrisis te spreken was een bericht in De Telegraaf over nareizigers. Er zouden volgens de krant in juli ruim 39.000 aanvragen voor nareis bij de IND zijn gedaan. Ook liet Utrecht weten te stoppen met de noodopvang van Oekraïners. Er was een ruimte ingericht in de Jaarbeurs voor tijdelijke opvang van hooguit enkele dagen maar er was totaal geen doorstroming, waardoor Oekraïners daar soms langer dan een jaar zaten. Oekraïners dreigen door deze maatregel nu op straat te belanden. 

"Alles zit bomvol", zei Faber. Wat haar plannen zijn om de asielinstroom in te dammen wilde ze nog niet zeggen, "ik zit aan de wet- en regelgeving vast". 

In het hoofdlijnenakkoord hebben de regeringspartijen de asielcrisiswet al 'omschreven': nieuwe asielaanvragen zouden voorlopig niet in behandeling worden genomen, de opvang zou sterk worden versoberd, afgewezen migranten sneller gedwongen uitgezet, de spreidingswet zou worden ingetrokken en de grensbewaking zou worden aangescherpt. Maar er wordt voorlopig nog niet gegrepen naar deze tijdelijke asielcrisiswet, zo liet het ministerie van Faber al weten.

Zo’n wet kan worden ingevoerd, maar of het houdbaar is moet nog blijken. De Europese Commissie en een rechter zullen zich daarover buigen. Want Brussel ziet de aanpak uit het hoofdlijnenakkoord eigenlijk niet zitten. Volgens de EU kan een lid alleen van een asielcrisis spreken als er allerlei pogingen zijn gedaan om de crisis op te lossen, deze niet werken en grote problemen aanhouden.

Volgens de Europese regels zijn bepaalde plannen van Faber niet uitvoerbaar. De gezinshereniging mag niet worden verboden en  asielaanvragen mogen niet geweigerd worden. Dit komt voort uit het EU-recht en de kans is groot dat delen van de asielcrisiswet onderuit worden gehaald door de rechter.