Nederland heeft officieel een watertekort, heb jij al maatregelen genomen?
Nederland heeft sinds 16 juli 2026 te maken met een feitelijk watertekort. De opschaling naar fase 2 van het landelijk droogtebeleid volgt op weken van droogte. Overheden en waterbeheerders nemen nu maatregelen om het beschikbare water zo goed mogelijk te verdelen en roepen op zuinig om te gaan met water. Heb jij al maatregelen genomen?
Watertekort door aanhoudende droogte (@Gemini-AI-impressie)
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft het land op advies van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling op 16 juli 2026 opgeschaald naar fase 2 van het landelijke droogtebeleid . Waterbeheerders moeten daardoor keuzes maken over de verdeling van het beschikbare zoetwater, terwijl van een drinkwatertekort volgens experts nog geen sprake is.
Wat betekent fase 2 van het watertekort
Bij fase 2 gaan waterbeheerders het beschikbare water verdelen op basis van prioriteit. Waterkeringen en dijken die gevoelig zijn voor droogte krijgen als eerste water, omdat droogte scheuren in dijken kan veroorzaken. Drinkwater- en energievoorzieningen krijgen daarna voorrang. Wateronderzoeker Roberta Hofman noemt de dijken het belangrijkste aandachtspunt: als die uitdrogen, kunnen ze instabiel worden, met onoverzichtelijke gevolgen.
De laatste keer dat Nederland naar fase 2 opschaalde was in augustus 2022. Fase 3, waarbij sprake is van een landelijke crisis, is voor het laatst ingezet in 2003. Klimaatonderzoeker Bert van der Hurk verwacht dat opschaling naar fase 2 door klimaatverandering vaker gaat voorkomen.
Oorzaak van de waterschaarste in Nederland
Nederland betrekt een groot deel van zijn water uit rivieren die door het buitenland stromen. Van der Hurk wijst erop dat twee derde van het Nederlandse water uit rivieren komt, waardoor ontwikkelingen in Duitsland en Zwitserland direct invloed hebben op de Nederlandse watervoorraad.
Cijfers van het KNMI onderstrepen de ernst van de droogte dit jaar: met een neerslagtekort van 200 millimeter tot nu toe behoort 2026 tot de 5 procent droogste jaren sinds het begin van de metingen. Het recordjaar blijft 1976, toen het neerslagtekort opliep tot 361 millimeter .
Drinkwater voorlopig niet in gevaar
Milieudocent Martha Wens roept op zuinig om te gaan met water, zodat Nederland zonder grote problemen de zomer doorkomt. Een drinkwatertekort is volgens Hofman denkbaar, maar dan moet de situatie eerst fors verslechteren.
Rijkswaterstaat bevestigt dat de drinkwatervoorziening op dit moment niet wordt geraakt en beschikbaar blijft. Gedragspsycholoog Chantal van der Leest benadrukt dat bewuster watergebruik verder gaat dan korter douchen: ook het lozen van vet via het toilet vervuilt water en legt extra druk op de watervoorraad. Burgers, overheid en bedrijven hebben volgens haar allemaal invloed op het waterverbruik.