Is de Amerikaanse abortuswetgeving in sommige staten te streng geworden?

Het schrappen van Roe v. Wade (24 juni 2022) maakte een einde aan bijna 50 jaar grondwettelijke bescherming van abortus. Bijna vier jaar na de historische uitspraak van het Hooggerechtshof is het Amerikaanse landschap op het gebied van abortus onherkenbaar veranderd. Abortus is een centraal en gepolariseerd thema in de Amerikaanse politiek, cruciaal voor verkiezingen.

Inmiddels geldt in dertien staten, voornamelijk in het zuiden en het Midwesten, een nagenoeg totaal verbod op Abortus. "De wetgeving is bij de individuele staten komen te liggen. Het resultaat is een enorme geografische ongelijkheid", legt Manon Portos Minetti uit, Amerika-kenner en onderzoeker aan de Universiteit Leiden.

Vooral Texas voert een agressief beleid. Daar is abortus niet alleen verboden, maar is ook het helpen bij een abortus strafbaar gesteld. Volgens Portos Minetti heeft dit verstrekkende gevolgen voor de medische stand. "Voor artsen is het vrijwel onmogelijk geworden hun werk te doen. De straf voor het uitvoeren van een abortus kan oplopen tot 99 jaar cel; het wordt juridisch gelijkgesteld aan moord."

In sommige uiterst conservatieve staten wordt zelfs gesproken over de doodstraf voor vrouwen die een abortus ondergaan. De restricties breiden zich bovendien uit naar voorbehoedsmiddelen; in Texas wordt momenteel gedebatteerd over een verbod op de morning-afterpil.

De opkomst van de 'kleerhanger-abortus'

De strenge wetgeving zorgt er niet voor dat de vraag naar abortus verdwijnt, maar wel dat de ingrepen onveiliger worden. Er is een zorgwekkende stijging zichtbaar in het aantal vrouwen dat zelf een miskraam probeert op te wekken.

"We zien een toename van de zogenaamde 'kleerhanger-abortussen'", waarschuwt Portos Minetti. "Vrouwen zoeken hun toevlucht tot internetfora of AI voor instructies, maar dat gaat vaak mis."

De cijfers liegen er niet om: er is een gemeten toename van 8% in sterfgevallen door complicaties bij abortussen of zwangerschappen. Ondertussen floreert een schaduwmarkt waar neppillen worden verkocht aan wanhopige vrouwen.

Intimidatie en burgerwachten

Naast de overheid bemoeien ook burgers zich intensief met de handhaving. In Texas kunnen burgers elkaar aanklagen voor het faciliteren van een abortus. Dit treft zelfs taxichauffeurs die een vrouw naar een kliniek brengen. Deze burgerinitiatieven, vaak gefinancierd door conservatieve organisaties, fungeren als een soort morele politie.

De vijandigheid rondom de overgebleven klinieken is geëscaleerd:

• Stalking: Sinds 2022 is het aantal meldingen van stalking van kliniekmedewerkers met 913% gestegen.
• Geweld: Er zijn de afgelopen jaren diverse bomaanslagen gepleegd op abortusklinieken.
• Intimidatie: Medici en patiënten worden bij de ingang opgewacht, lastiggevallen en fysiek aangevallen.

Vooruitzichten: "Het zal eerst nog erger worden"

Ondanks de groeiende weerstand en protesten vanuit progressieve hoek, lijkt de anti-abortusbeweging vooralsnog aan de winnende hand. Grote delen van de Amerikaanse bevolking steunen het conservatieve beleid hartstochtelijk.

Volgens Portos Minetti is de bodem nog niet bereikt. Christelijk-conservatieve stromingen blijven de grenzen van de wet opzoeken om abortus volledig uit te bannen. "De situatie is ernstig, maar de verwachting is dat het eerst nóg erger moet worden voordat er een werkelijke politieke of maatschappelijke kanteling plaatsvindt."

Bron