Overheid wil niet meer afhankelijk zijn van Amerikaans gas, is dat een goed plan?
Het Nederlandse kabinet wil de afhankelijkheid van Amerikaans vloeibaar gas (lng) zo snel mogelijk afbouwen. Waar de VS eerst de 'redder' was na het wegvallen van Russisch gas, vreest Den Haag nu dat de enorme dominantie van Washington een politiek en ecologisch risico vormt. Is het een goed plan om niet meer afhankelijk te willen zijn van gas uit Amerika?
Nederland wil afhankelijkheid LNG uit de VS snel afbouwen (@Gemini-AI-impressie)
De belangrijkste punten van kritiek ap LNG-gas uit de Verenigde Staten op een rij:
- De 'Trump-deal': Europa betaalt momenteel zo’n €250 miljard per jaar aan de VS voor gas. Deze deal werd gesloten om handelsoorlogen te voorkomen, maar heeft Europa in een nieuwe afhankelijkheid gedrukt.
- Gas als wapen: Inmiddels komt 59% van ons vloeibare gas uit de VS; in 2030 kan dit zelfs 80% zijn. Experts waarschuwen dat de VS dit kan gebruiken als politiek drukmiddel (bijv. door prijzen te verhogen).
- Door methaanlekken is Amerikaans lng vaak slechter voor het klimaat dan gedacht. Dit botst met de Europese groene ambities voor 2050.
De conclusie van het kabinet: De enige weg naar echte energie-onafhankelijkheid is het versnellen van de eigen, duurzame energieopwekking binnen Europa.
Het Nederlandse kabinet wil hierom de strategische afhankelijkheid van vloeibaar gas (lng) uit de Verenigde Staten drastisch verminderen. Waar voorheen vooral de focus lag op het mijden van gas uit 'ondemocratische landen', spreekt Den Haag zich nu voor het eerst expliciet uit over de risico's van de dominante Amerikaanse positie op de Europese energiemarkt.
De koerswijziging van het kabinet komt naar voren in een reactie van het ministerie van Buitenlandse Zaken op vragen van onderzoeksprogramma Argos. Hoewel Nederland na de Russische inval in Oekraïne massaal overstapte op Amerikaans gas, groeit nu de vrees dat deze nieuwe afhankelijkheid de nationale veiligheid en economie kwetsbaar maakt.
Vorig jaar sloot Europa nog een megadeal met de VS voor de afname van lng ter waarde van 250 miljard euro per jaar. Deze deal, die loopt tot het einde van de ambtstermijn van president Donald Trump, was destijds bedoeld om handelsspanningen te sussen en het wegvallen van Russisch gas op te vangen.
De cijfers liegen er niet om: vorig jaar kwam 59 procent van alle Europese lng-import uit de Verenigde Staten. Volgens Amerikaanse denktanks kan dit aandeel tegen 2030 zelfs stijgen naar 80 procent. Instituut Clingendael waarschuwt dat deze scheve verhouding de weg vrijmaakt voor "gas als wapen".
"Dat zou het allerslechtste scenario zijn," stelt Louise van Schaik van Clingendael. "De Amerikaanse president zou de prijzen kunnen opdrijven of de levering zelfs volledig kunnen blokkeren om politieke concessies af te dwingen."
Naast de strategische risico's speelt ook de klimaatimpact een grote rol in de wens om de banden door te snijden. Door methaanlekken tijdens de winning is Amerikaans lng in sommige gevallen vervuilender dan steenkool. Dit botst frontaal met de Europese doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn.
Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) erkent dat de eerdere afspraken met de VS onder de toenmalige omstandigheden "het hoogst haalbare" waren, maar benadrukt dat het kabinet nu vol inzet op diversificatie en het stimuleren van eigen Europese energieopwekking. Volgens experts is de enige structurele oplossing de versnelde overstap naar duurzame energiebronnen, zodat Europa niet langer afhankelijk is van de grillen van wereldmachten.
