Asbest in speelzand maar maatregelen blijven uit, is onze overheid te laks?
Er is grote onrust ontstaan onder ouders na berichten over asbest in speelzand uit China. Terwijl de Belgische overheid de verkoop van dit speelzand direct heeft stilgelegd en burgers adviseert het zand naar de milieustraat te brengen, blijft een officieel verbod in Nederland uit. Het NVWA stelt niet te kunnen acteren op berichtgeving in de media. Is onze overheid te laks?
Asbest in Chinees speelzand (@Gemini-AI-impressie)
Voor een paar cent minder halen we zand met asbest in de zandbak van onze kinderen. De recente vondst van asbest in Chinees speelzand legt een pijnlijk probleem bloot: onze verslaving aan spotgoedkope import uit landen waar veiligheidseisen een bijzaak zijn.
Het speelzand is in Nederland verkocht via onder andere Ali-Express, Bol.com, Amazon maar ook bij ‘gewone’ speelgoedwinkels. Het besmette zand is afkomstig uit China. Daar wordt het speelzand gewonnen uit mijnen waarin van nature ook asbest voorkomt.
Terwijl deskundigen waarschuwen voor de gevaren van inademing en België direct actie onderneemt, verschuilt de Nederlandse NVWA zich achter procedures en wetgeving.
Onderzoekers hebben deze week ook deeltjes asbest aangetroffen in 'kinetisch zand'. Dat is zand dat aan elkaar plakt en waar je allerlei figuren van kunt maken. In de winkel wordt dit vaak 'magisch' zand genoemd.
Volgens David de Vreede (Expertisecentrum Asbest en Vezels) gaat het om tremoliet, een van de gevaarlijkste vormen van asbest. Het risico is het grootst bij stuivend zand, waarbij vezels ingeademd kunnen worden. Toxicoloog Martin van den Berg noemt het "onbegrijpelijk" dat het product nog verkocht wordt, aangezien kinderen extra gevoelig zijn voor schadelijke stoffen.
Econoom Paul Schenderling ziet dit als de prijs van onze drang naar goedkope producten. Om de kosten laag te houden, worden veiligheids- en milieueisen vaak genegeerd. Hij pleit voor:
- Strenge grenscontroles: Veel producten van Chinese webshops missen zelfs het verplichte CE-keurmerk.
- Grensheffingen: Bedrijven die productie verplaatsen naar lagelonenlanden om regels te omzeilen, zouden extra moeten betalen.
De NVWA begrijpt de onrust, maar stelt dat de wet momenteel geen ruimte biedt voor een directe verkoopstop. De NVWA-woordvoerder, Steven van Santen, stelt dat de toezichthouder niet in actie kan komen op basis van berichtgeving in de media. Men wacht de resultaten van eigen onderzoek af, wat nog zeker twee weken kan duren. Ouders en consumenten reageren verontwaardigd; zij vinden dat de overheid laks optreedt en de gezondheid van kinderen op het spel zet voor bureaucreatische procedures.
Asbestkanker, medisch bekend als mesothelioom, is een agressieve, vaak dodelijke vorm van kanker in het longvlies of buikvlies, vrijwel uitsluitend veroorzaakt door het inademen van asbestvezels. Het ontstaat doorgaans tientallen jaren na blootstelling.
