Zouden verkeersboetes inkomensafhankelijk moeten zijn?
Wie in Nederland een verkeersovertreding begaat, weet dat het bedrag vaak behoorlijk hoog is. Sterker nog, de verkeersboetes in Nederland behoren tot de zwaarste van Europa. En vanaf 1 januari gaan de boetes weer omhoog. Zouden verkeersboetes inkomensafhankelijk moeten zijn?
Verkeersboetes inkomensafhankelijk? (@ WikimediaCommons mix Pixabay)
Hoewel steeds meer Kamerleden twijfelen of de boetes nog wel 'redelijk' zijn, en zelfs de directeur van het CJIB, de organisatie die de boetes int, vindt dat de boetes niet meer in verhouding staan tot de overtreding, komt er voorlopig geen verandering.
In 1990 werd in Nederland de verkeersboetewet Mulder ingevoerd om de boetes te automatiseren. Daarin stond dat de boetes laag moesten blijven, zodat mensen ze konden blijven betalen. Maar om een begrotingstekort aan te pakken, zijn de boetes in 2023 met tien procent verhoogd. "De staatskas moet gevuld worden," zegt Merel van Rooy, journalist bij De Correspondent en auteur van Boetefabriek. Dit gebeurde al eerder tussen 2008 en 2011. "Dat heeft ervoor gezorgd dat verkeersboetes twee keer zo snel zijn gestegen als strafrechtelijke boetes."
Veel Nederlanders gebruiken Flitsmeister om te weten waar de flitsers staan. Maar volgens Jorn de Vries, directeur van Flitsmeister, wordt de app niet alleen gebruikt om boetes te vermijden. "Gebruikers krijgen ook waarschuwingen over stilstaande voertuigen, ambulances of objecten op de weg." De Vries ziet in de data dat het in Nederland lastig is om voortdurend te hard te rijden. "Na een melding van een flitser wordt er duidelijk geremd. Mensen gebruiken de app niet om als verkeersmaniakken door het land te scheuren."
In Nederland betaalt iedereen hetzelfde bedrag voor een overtreding. In Finland en Zwitserland daarentegen worden boetes aangepast aan het inkomen. Anna Schoemakers, vicevoorzitter van de Vereniging Nederland-Finland, gelooft dat dit model ook goed toepasbaar is in Nederland. "De verkeerssituatie in de stedelijke gebieden lijkt in Finland niet veel anders dan hier." Schoemakers merkt op dat het systeem daar solidariteit bevordert en arrogantie terugdringt. "Er is veel steun voor, wat de veiligheid op de weg vergroot."
Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen merkt op dat boetes niet langer effectief zijn in het veranderen van het gedrag van mensen. "Het verhogen van boetes heeft weinig effect, omdat ze al behoorlijk hoog zijn. Als een boete van 400 naar 430 euro gaat, voorkomt dat niet dat iemand die overtreding maakt." Volgens Tertoolen werkt het vergroten van de kans om gepakt te worden veel beter. "Meer controles en minder Flitsmeister. Als mensen weten dat ze vaker kunnen worden betrapt, letten ze beter op hun snelheid en gedrag."
