Overgangsregeling voor EU-verpakkingsvoorschriften loopt af: dit moeten bedrijven nu weten

Handelaren in de Europese Unie worden sinds 2025 geconfronteerd met nieuwe uitdagingen op het gebied van verpakkingen. Zij moeten voldoen aan strengere eisen voor recyclebaarheid en materiaalgebruik en mogelijk zelfs hun volledige verzendlogistiek herzien. Hiervoor kregen zij een overgangsperiode, maar deze loopt medio 2026 af. Wat dit voor bedrijven betekent en welke stappen zij uiterlijk nu moeten nemen, leest u in dit artikel.

Wat regelt de nieuwe EU-verpakkingsverordening concreet?

Het Europees Parlement heeft op 24 april 2024 de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) aangenomen. Nadat de EU-Raad de verordening in het najaar van 2024 formeel heeft goedgekeurd, is zij in werking getreden. Het doel is om verpakkingsafval in de hele Europese Unie aanzienlijk te verminderen. Hiervoor gelden strenge voorschriften, eerst met een overgangsperiode en vanaf 2026 volledig bindend zonder uitzonderingen.

Bedrijven zijn verplicht om recyclebare verpakkingen te gebruiken. Zo mogen verpakkingen geen samengestelde materialen bevatten die niet van elkaar gescheiden kunnen worden. Ook eps dozen (geëxpandeerd polystyreen) moeten voortaan recyclebaar worden ontworpen en worden opgenomen in goed functionerende inzamel- en recyclingsystemen.

Daarnaast schrijft de verordening minimale percentages gerecycled materiaal voor. Dit geldt vooral voor kunststofverpakkingen, die een bepaald aandeel gerecycled plastic moeten bevatten. Voor eps dozen, die vaak worden gebruikt voor het verzenden van temperatuurgevoelige producten, kan dit betekenen dat zij vaker uit gerecycled materiaal moeten bestaan of alleen toegestaan zijn wanneer gesloten materiaalcycli kunnen worden aangetoond.

Een andere belangrijke maatregel is de beperking van lege ruimte in verzendverpakkingen. Bij e-commerce-, transport- en omverpakkingen mag het lege volume maximaal 50% bedragen. Te grote dozen met veel opvulmateriaal zijn in de toekomst niet meer toegestaan.

Einde van de overgangsregeling – wat verandert er nu?

Na de goedkeuring trad de verordening aanvankelijk in werking met een overgangsregeling. Hiermee kregen bedrijven de tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe EU-verpakkingsverordening (Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR) en hun bestaande verpakkingssystemen aan te passen.

Dit omvatte onder meer het aanpassen van toeleveringsketens en materiaalinkoop, het overstappen op recyclebare verpakkingen en het invoeren van interne documentatie- en controlesystemen. Ook een technische beoordeling van de recyclebaarheid en het opzetten van inzamel- en recyclingsystemen waren noodzakelijk om aan de nieuwe eisen te voldoen.

Tijdens de overgangsperiode mochten bedrijven bestaande verpakkingsvoorraden deels blijven gebruiken en waren controle- en documentatieverplichtingen versoepeld. Ook de invoering van minimale percentages gerecycled materiaal gebeurde stapsgewijs. Daarnaast golden tijdelijke regelingen voor de beperking van lege ruimte en waren er sectorspecifieke uitzonderingen.

Met het einde van de overgangsperiode (naar verwachting medio 2026) moeten bedrijven volledig voldoen aan de voorschriften van de EU-verpakkingsverordening (Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR). Nationale autoriteiten zullen strenger controleren en de grens voor lege ruimte moet verplicht worden nageleefd. Bovendien moet de recyclebaarheid aantoonbaar zijn. Het gebruik van niet-conforme verpakkingen is dan niet langer toegestaan. Wie toch in overtreding wordt betrapt, kan rekenen op hogere boetes. Ook het risico op verkoopverboden voor niet-conforme producten neemt toe.

Mogelijke gevolgen bij overtredingen

Boetes kunnen worden opgelegd bij schending van de nieuwe verpakkingsregels. Hoe ernstiger de overtreding, hoe hoger de sanctie. Vooral bij systematische schending van recycling- of documentatieverplichtingen kunnen de bedragen aanzienlijk zijn.

Daarnaast kunnen verkoopverboden worden opgelegd. Producten met niet-conforme verpakkingen mogen dan niet meer worden verkocht of verspreid. In het ergste geval moeten reeds geleverde producten worden teruggeroepen, raken toeleveringsketens verstoord en moeten bedrijven verpakkingen vervangen of opnieuw verpakken.