Rutte en Von der Leyen waarschuwen: "Rusland wordt roekelozer"

De NAVO en de Europese Unie waarschuwen gezamenlijk voor toenemende Russische agressie op Europees grondgebied, na een reeks incidenten en een verijdelde aanslag in het Duitse Leipzig. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte en voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen uitten die waarschuwing woensdag in Brussel. Duitsland wijst de Russische autoriteiten aan als verantwoordelijke voor de verijdelde aanslag.

Rusland steeds roekelozer, zegt Rutte
Rutte sprak in Brussel zijn steun uit voor Duitsland en waarschuwde voor de risico's waarmee het bondgenootschap te maken heeft. Volgens hem is Rusland steeds roekelozer geworden en is er een stijging in het aantal vijandige incidenten op het grondgebied van de NAVO-landen. Hij noemde onder meer drones en raketten die het luchtruim langs de oostflank binnendringen en brandstichtingen bij fabrieken die defensiematerieel voor Oekraïne produceren.

Rutte benadrukte dat de NAVO "dag en nacht" werkt om de veiligheid van de bevolking te waarborgen en dat de eenheid binnen het bondgenootschap niet is aangetast. Hij zei volledig solidair te staan met Duitsland, de Alliantie en de Europese Unie.

Onderzoek en arrestaties na verijdelde aanslag in Leipzig
Het onderzoek naar de verijdelde aanslag in Leipzig leidde tot de arrestatie van twee verdachten met directe banden met Rusland. Volgens Von der Leyen hadden er doden kunnen vallen als de explosieven daadwerkelijk waren afgegaan. Moskou ontkent betrokkenheid bij de verijdelde aanslag.

Als diplomatieke tegenmaatregel sloot de Duitse regering het Russische consulaat in Bonn en het Ruslandhuis in Berlijn. Meerdere Europese landen hebben in navolging van Duitsland de Russische ambassadeur ontboden, waaronder Nederland.

Von der Leyen: dit is het nieuwe normaal
Von der Leyen noemde de veiligheidssituatie binnen de Europese Unie fundamenteel veranderd en riep op tot maximale waakzaamheid en betere bescherming van vitale voorzieningen. Ze zei dat Europeanen de harde waarheid onder ogen moeten zien dat dit het nieuwe normaal is, en dat sneller en beter gereageerd moet worden op de Russische roekeloosheid. Volgens haar moet dagelijkse infrastructuur als frontliniedoel worden beschouwd en beschermd, en zal de EU elke lidstaat steunen die door Rusland wordt aangevallen.

Von der Leyen kondigde daarnaast aan dat de Europese Unie extra sancties tegen Rusland kan instellen en de mazen in bestaande sancties wil dichten waar Rusland nu gebruik van maakt.

Kritiek op scherpe toon van Europese leiders
Europaverslaggever Geert Jan Hahn wijst erop dat de Russische sabotage- en intimidatieacties een specifiek doel dienen. Volgens hem daagt Poetin Europa uit: hij voert aanslagen en aanvallen op Europees grondgebied uit, maar volgens analisten is dat juist strak ingecalculeerd. Het doel zou zijn om Europa te destabiliseren en discussie te veroorzaken over de vraag of de steun aan Oekraïne moet doorgaan.

Duitsland koos voor diplomatieke stappen in plaats van militair overleg onder NAVO-artikel vier of vijf. Wolfgang Schmidt, voormalig chef-staf van de Duitse bondskanselier, benadrukte tegenover Bild het belang van strategische terughoudendheid om de escalatieladder niet direct volledig te benutten. Hij zei dat hij altijd moet afwegen of hij nog een troef achter de hand heeft.

Hahn plaatst wel kanttekeningen bij de scherpe bewoordingen van Von der Leyen over kritieke infrastructuur. Volgens hem moeten internationale kopstukken overheden oproepen tot alertheid, zonder de bevolking angst aan te jagen.

Mark Rutte en Ursula von der Leyen (@European Union, 2026 - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)