Vuurwerk rapen voor 'een broodje knak'
Wie in een van de dorpen van de gemeente Lochem een vuilniszak vol vuurwerkafval heeft verzameld, kan deze inruilen voor een bon die recht geeft op een frietje of een broodje knakworst. De gemeente, Welzijn Lochem en afvalverwerker Circulus-Berkel organiseren al jaren de ruilactie Friet voor Vuurwerk. Deze actie is erg populair; elk jaar doen er tientallen kinderen mee. Bovendien is de gemeente blij met de schoongeveegde straten.
"Dit jaar kan de bon in Lochem zelf voor het eerst worden ingewisseld voor een broodje knakworst, omdat het vaste frietadres is gesloten," legt Yara Schotpoort van Circulus-Berkel uit. "Maar als kinderen daar teleurgesteld over zijn, of liever friet willen, kunnen ze ook naar een ander adres in een van de dorpen gaan om friet te halen." Toch lijken de meeste kinderen prima tevreden met een broodje knakworst: “Ik doe het voor een broodje knak!”
Succes
Friet voor Vuurwerk is enkele jaren geleden bedacht om de straten van het vele vuurwerkafval te ontdoen. "Het was meteen een succes," zegt de gemeente Lochem. "Op nieuwjaarsdag liepen in alle dorpen kinderen rond met grote vuilniszakken om vuurwerkresten op te rapen. De dorpen werden weer schoon en de kinderen waren blij."
Een jongen is samen met zijn vader en drie vrienden druk bezig een auto vol vuurwerkafval te legen. “Ik doe het omdat anders de hele straat vol zou liggen met vuurwerk. Nu niet.”
De actie loopt door Barchem, Harfsen, Epse, Gorssel, Almen, Eefde, Lochem en Laren. Alleen in Laren kunnen kinderen pas op 3 januari een zakje patat halen bij De Dorpspomp.
Veel andere gemeenten in Gelderland doen ook mee om kinderen te stimuleren vuurwerkresten van straat te halen. Ze waarschuwen allemaal dat dit veilig moet gebeuren: kinderen onder de 12 jaar moeten een volwassene meenemen. Vuurwerkafval moet in ieder geval volledig afgekoeld zijn. Het is het beste om de resten nat te maken voordat ze in een vuilniszak gaan. Nooit opnieuw aansteken natuurlijk. Vrijwel overal is 2 januari de dag waarop het afval ingeleverd kan worden.
Een euro per volle zak
In Harderwijk krijgen kinderen een euro voor elke volle zak vuurwerkrommel. De zak moet minimaal 30 liter bevatten. Zo’n zak is eventueel gratis verkrijgbaar bij het Huis van de Stad. Een verzamelaar mag maximaal honderd zakken inleveren, en daarmee dus 100 euro verdienen.
Druten en Wijchen organiseren een loterij. Voor elke vijf kilo vuurwerkafval krijgt de inzamelaar een lot. In de eerste week na de jaarwisseling wordt de trekking gehouden. Er zijn leuke prijzen voor kinderen en tieners, zoals een Nintendo Switch, zwemkaartjes en bioscoopbonnen. Deelnemers kunnen maar één keer winnen.
Of er volgend jaar nog vuurwerkafval wordt opgeruimd, is onzeker vanwege een mogelijk landelijk vuurwerkverbod. "Als er niets meer op straat ligt, is opruimen natuurlijk overbodig. Maar dat wachten we nog even af. We zijn daar nu nog niet mee bezig," zeggen de gemeenten.