Verandering in donkere energie suggereert mogelijke Big Crunch in het Universum

Er is opschudding ontstaan over nieuw bewijs dat een mysterieuze kracht, bekend als donkere energie, mogelijk verandert. Dit zet onze huidige kennis van tijd en ruimte op zijn kop. Een Zuid-Koreaans team suggereert dat, in plaats van de eeuwigdurende expansie van het universum, de zwaartekracht de sterrenstelsels weer naar elkaar toe zou kunnen trekken, wat zou kunnen eindigen in een zogenaamde "Big Crunch".

De betrokken wetenschappers denken dat ze dicht bij een grote ontdekking in de astronomie zijn. Hoewel andere astronomen vragen hebben over deze bevindingen, hebben ze de uitlatingen van het Zuid-Koreaanse team niet volledig kunnen weerleggen. De Hubble-ruimtetelescoop heeft duizenden sterrenstelsels vastgelegd, allemaal voortgestuwd door donkere energie. Aanvankelijk dachten astronomen dat de expansie van het universum, gestart met de oerknal zo'n 13,8 miljard jaar geleden, door zwaartekracht zou vertragen.

In 1998 werd echter ontdekt dat donkere energie de expansie van het universum versnelt. Onderzoeken naar supernova's toonden aan dat verre sterrenstelsels juist sneller uit elkaar bewegen. Sommige theorieën stelden voor dat het universum zo snel zou uitzetten dat uiteindelijk zelfs atomen uit elkaar zouden scheuren in een "Big Rip". Anderen dachten dat de expansie zou vertragen en het universum uiteindelijk zou instorten in een "Big Crunch". Dit jaar kwamen er voorlopige resultaten die deze theorie ondersteunen.

De controverse ontstond in maart door onverwachte resultaten van het Dark Energy Spectroscopic Instrument (Desi) in Arizona. Desi, gebouwd om donkere energie te bestuderen, volgde de beweging van miljoenen sterrenstelsels, maar het kwam met verrassende resultaten. De gegevens suggereerden dat de versnelling van de sterrenstelsels in de loop van de tijd was veranderd, wat niet overeenkomt met de standaard theorieën, aldus Prof. Ofer Lehav van University College London.

In november publiceerde de Royal Astronomical Society een studie van een Zuid-Koreaans team die deze bevindingen lijkt te ondersteunen. Prof. Young Wook Lee van de Yonsei University in Seoul en zijn team onderzochten opnieuw supernova-gegevens en ontdekten dat de helderheid van supernova's varieerde afhankelijk van de leeftijd van de sterrenstelsels. Dit toonde aan dat niet alleen donkere energie veranderde, maar ook dat de versnelling afnam.

Prof. Lee verklaart dat als donkere energie verzwakt, de zwaartekracht de sterrenstelsels weer kan samenbrengen in plaats van te eindigen in een Big Rip. Hij benadrukt dat de toekomst van het universum zal veranderen als donkere energie niet constant blijft. Hoewel zijn werk is gecontroleerd door vakgenoten en gepubliceerd in een gerespecteerd wetenschappelijk tijdschrift, zijn veel astronomen sceptisch over zijn conclusies.

Critici, zoals Prof. George Efstathiou van de Universiteit van Cambridge, wijzen op de complexiteit van supernova's en de moeilijkheid van het aanbrengen van correcties. Maar Prof. Lee houdt vol dat zijn onderzoek statistisch significant is en gebaseerd is op 300 sterrenstelsels. Na de Zuid-Koreaanse resultaten hebben twee teams de helderheid van supernova's opnieuw beoordeeld en hoewel ze hun eerdere bevindingen iets hebben aangepast, blijft de hint dat donkere energie verandert aanwezig.

Dit onderwerp leidt tot gepassioneerde debatten over de ware aard van het universum. Ondanks de verdeeldheid onder wetenschappers, is Prof. Robert Massey van de RAS van mening dat deze discussie ons dichter bij het begrijpen van het universum kan brengen. De vraag hoe het universum zal eindigen en begon, blijft een diepgewortelde menselijke nieuwsgierigheid.