Rechter: Veenendaal schond privacy moslimgemeenschap met geheim onderzoek

De rechtbank heeft geoordeeld dat de gemeente Veenendaal onterecht een geheim onderzoek liet uitvoeren naar de moslimgemeenschap, moskee en stichting Taubah. Het onderzoek, dat in 2018 werd gedaan door bureau NTA, vond plaats zonder medeweten van de betrokkenen. Dat is in strijd met de privacywetgeving, oordeelt de rechter. Bovendien had de gemeente de resultaten van het onderzoek niet zomaar mogen delen met andere instanties.

Aanleiding voor het onderzoek waren zorgen over mogelijke radicalisering en salafistische invloeden in de moslimgemeenschap. Volgens de gemeente kwamen die zorgen deels ook vanuit de gemeenschap zelf. De NCTV zou het onderzoek hebben geadviseerd, maar de rechtbank stelt dat er geen wettelijke grondslag was om deze stap te zetten. De gemeente is daardoor aansprakelijk voor de schade die Taubah heeft geleden. Wat die schade precies inhoudt, moet nog worden vastgesteld.

Het onderzoeksrapport is destijds verspreid naar meerdere ministeries en de AIVD. In het document staan persoonlijke gegevens van tientallen mensen, inclusief namen en foto’s. De onderzoekers spraken in het rapport over “een virus” binnen de moskee en wezen op de groeiende invloed van salafisten. In totaal worden zeker vijftig personen genoemd, waaronder imams en bestuursleden van gebedshuizen in Veenendaal en Ede.

De rechter heeft bepaald dat de gemeente binnen dertig dagen moet laten weten met wie het rapport exact is gedeeld. Als dat niet gebeurt, volgt er een dwangsom van 1000 euro per dag, met een maximum van 25.000 euro. De burgemeester van Veenendaal, Gert-Jan Kats, noemt het oordeel van de rechter streng en zegt dat de gemeente haar verantwoordelijkheid erkent. Hij biedt excuses aan Taubah aan en belooft werk te maken van het herstel van vertrouwen.

Volgens het moslimkoepeloverleg K9 bevestigt het vonnis wat zij al dachten: dat de overheid buiten haar boekje is gegaan en de rechten van moslimburgers heeft geschonden. Zij noemen het pijnlijk dat grondrechten niet voor iedereen gelijk lijken te gelden. Veenendaal is niet de enige gemeente die zo’n onderzoek liet doen: zeker negen andere gemeenten schakelden NTA in, waaronder Delft, waar de rechter eerder al oordeelde dat ook daar sprake was van een onrechtmatige handelswijze.