Half miljoen huishoudens in energiearmoede na wegvallen steun

Ruim een half miljoen Nederlandse huishoudens worstelden vorig jaar met energiearmoede. Dat blijkt uit een voorlopige schatting van het CBS en onderzoeksinstituut TNO. De stijging ten opzichte van een jaar eerder is fors: in 2023 ging het nog om 331.000 huishoudens, nu om 510.000. De voornaamste oorzaak is het wegvallen van financiële steun, zoals de energietoeslag en het prijsplafond dat een limiet stelde aan gas- en stroomprijzen.

Energiearmoede treft vooral mensen met een laag inkomen die in slecht geïsoleerde woningen wonen. Daardoor stijgt hun energierekening sneller dan hun inkomen. In 2024 gaf deze groep gemiddeld 12 procent van hun inkomen uit aan energie, waar dit in 2023 nog 7,5 procent was. Alleenstaanden met een uitkering of pensioen blijken het vaakst in deze situatie te zitten. Ter vergelijking: alle Nederlandse huishoudens besteden gemiddeld zo’n 5 procent van hun inkomen aan energie.

De energietoeslag van 1300 euro en het prijsplafond boden in 2022 en 2023 nog verlichting. Die maatregelen zijn nu verdwenen, waardoor veel huishoudens plotseling hogere lasten hebben. TNO en CBS waarschuwen dat zonder nieuwe ingrepen dit probleem verder kan groeien. Ze wijzen erop dat inkomens minder hard stegen dan de energiekosten, wat de kloof voor kwetsbare groepen vergroot.

Toch is het aantal getroffen huishoudens lager dan in 2019, toen nog 682.000 huishoudens met energiearmoede kampten. Volgens TNO komt dat doordat woningen sindsdien beter geïsoleerd zijn en mensen bewuster omgaan met energie. Ook zijn inkomens over de jaren geleidelijk toegenomen. Dat verzacht het effect van de weggevallen steunmaatregelen enigszins, maar niet voor iedereen.

Onderzoekster Anika Batenburg van TNO stelt dat isolatie en woningverbetering structurele oplossingen kunnen bieden. Voor huishoudens die daarmee nog steeds hoge lasten houden, moet inkomenssteun een rol spelen. Ze benadrukt dat de politiek hierin keuzes moet maken. Zonder actie dreigt de groep energiearme huishoudens opnieuw te groeien.