Kabinet moet creatief zijn om asielwet door de Eerste Kamer te loodsen
Faber's strengere asielwet die vorige week door de Tweede Kamer is goedgekeurd, zal in de huidige vorm niet door de Eerste Kamer komen. Het kabinet zal daar iets op moeten bedenken. Vanmiddag besloot een meerderheid van de Eerste Kamer om het omstreden wetsvoorstel pas na de zomer te bespreken. Verschillende partijen willen eerst meer duidelijkheid over de precieze inhoud van de wet.
Een meerderheid van de senaat heeft moeite met het laatste toegevoegde amendemet aan de wet, waardoor hulp aan mensen zonder geldige verblijfspapieren strafbaar zou worden.
Volgens SGP-senator Peter Schalk is het "onvoorstelbaar dat we medemenselijkheid en barmhartigheid strafbaar maken". De steun van de SGP is nodig om het wetsvoorstel een meerderheid te bezorgen. De linkse partijen zijn al tegen, en ook het CDA verzet zich zolang hulp aan vreemdelingen zonder geldige papieren strafbaar blijft.
De wet kwam vorige week met veel moeite door de Tweede Kamer. Pas nadat demissionair minister David van Weel (Asiel) had beloofd dat deze zomer nog advies gevraagd zal worden aan de Raad van State over wat strafbaarheid van illegaliteit precies betekent in de praktijk, stemden ook NSC en SGP in de Tweede Kamer voor. Daarna gaat Van Weel opnieuw in debat met het parlement.
Aanpassing van de wet
Zowel de senatoren van SGP als CDA willen dat Van Weel snel met een aanpassing van de wet komt, zodat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt. Zo’n wijziging (een novelle) moet eerst weer door de Tweede Kamer worden goedgekeurd voordat de Eerste Kamer erover kan debatteren. Het is onduidelijk of dat gaat lukken.
Daarnaast is het ook onzeker of de senaatsfractie van regeringspartij BBB unaniem vóór de wet zal stemmen. BBB-senator Arie Griffioen – die eerder al dreigde tegen het asielnoodrecht te stemmen omdat hij een zorgvuldige behandeling van wetten belangrijk vindt – laat deze site weten dat hij nog niet zeker weet of hij zal kunnen instemmen zodra de wet wordt behandeld: "Ik ben kritisch en blijf dat. Ik hoop op een warme zomer, en verwacht een politiek hete herfst.”
Ook de vertrokken BBB-senator Eric Kemperman, die nu een eigen eenmansfractie in de Eerste Kamer leidt, is zeer kritisch: "Ik ben voor een streng asielbeleid. Maar zorgvuldigheid gaat voor.”
Dinsdagmiddag besloot een meerderheid van de Eerste Kamer het omstreden wetsvoorstel pas na de zomer te behandelen. Meerdere partijen willen eerst duidelijkheid over wat de wet precies inhoudt.
Dilemma
Het kabinet zit nu in een lastig parket. De regeringspartijen willen vóór de verkiezingen van 29 oktober de strengere asielwet door beide kamers krijgen, maar dat lijkt niet haalbaar in de huidige vorm.
Er zijn nu twee opties. Of het kabinet past de wet aan via een novelle, maar het is onzeker of de PVV dat zal steunen. Ook de grootste oppositiepartij GroenLinks-PvdA, die nodig is voor een meerderheid, moet haar standpunt nog bepalen.
De tweede optie is dat de Raad van State eind deze zomer in haar advies stelt dat de wet in de praktijk niet betekent dat hulp aan illegalen strafbaar is. Maar volgens hoogleraar Staatsrecht Wim Voermans is die kans vrijwel uitgesloten. Overigens heeft de Raad van State nog geen verzoek om advies ontvangen van het kabinet.