Overwinning voor Trump bij het Hooggerechtshof
De Amerikaanse president Donald Trump heeft een overwinning behaald bij het Hooggerechtshof in de kwestie over het geboorterecht in de VS. Het Hooggerechtshof heeft besloten de bevelen van federale rechters die een uitvoerend bevel van Trump in de VS tijdelijk hadden stopgezet, gedeeltelijk op te schorten.
Dergelijke landelijke bevriezingen zouden de bevoegdheden van de lagere Rechtbanken waarschijnlijk te boven gaan, aldus het hof. De uitspraak richtte zich daarom niet op de grondwettelijkheid van het besluit.
De conservatieve meerderheid van de rechters liet de mogelijkheid open dat het amendement op de burgerschapswet dat Trump had bevolen, geblokkeerd zou blijven. Trump noemde het desalniettemin een "monumentale overwinning".
In de Verenigde Staten is in het 14e amendement van de grondwet het principe van het geboorterecht op burgerschap vastgelegd: iedereen die op Amerikaanse bodem geboren wordt en onder de Amerikaanse jurisdictie valt, is automatisch Amerikaans staatsburger, ongeacht de immigratiestatus van zijn of haar ouders. Trump betwist dit principe. Direct na start van zijn tweede termijn in het Witte Huis tekende hij een presidentieel decreet waarin hij bepaalde pasgeborenen het burgerschap ontzegde. Dit geldt voor kinderen van wie de moeder bij de geboorte geen permanente verblijfsstatus had of slechts tijdelijk legaal in de VS verbleef – bijvoorbeeld toeristen of studenten. Ook is de vader noch een Amerikaans staatsburger noch een permanente inwoner.
Nadat verschillende staten en burgerrechtenorganisaties, onder andere, rechtszaken hadden aangespannen tegen Trumps decreet, vaardigden verschillende federale rechtbanken voorlopige voorzieningen uit die het decreet in het hele land opschortten. Deze tijdelijke bevelen waren bedoeld om te voorkomen dat een mogelijk ongrondwettelijk decreet van kracht zou worden terwijl de rechtszaken nog liepen. Ze vervangen geen definitief vonnis.
De regering betoogde vervolgens dat tijdelijke maatregelen met landelijke gevolgen de mogelijkheid van de uitvoerende macht om haar taken uit te voeren beperkten. Ze eiste dat dergelijke opschortingen door federale rechtbanken alleen van toepassing zouden zijn op direct betrokken eisers en niet op landelijk niveau.
Het Hooggerechtshof heeft dit nu in zijn uitspraak overgenomen. Onder andere 22 Amerikaanse staten hadden de rechtszaak aangespannen. Volgens de New York Times zou het decreet in de overige 28 staten binnen 30 dagen van kracht kunnen worden.
Volgens berichten in de Amerikaanse media zou de uitspraak van het Hooggerechtshof verstrekkende gevolgen kunnen hebben die verder reiken dan de huidige rechtzaken. Trump maakt uitgebreid gebruik van zijn uitvoerende bevoegdheden en wordt regelmatig geblokkeerd door rechters. De Republikein benadrukte in het Witte Huis dat de regering nu talloze initiatieven kan doorvoeren die voorheen onterecht door rechters zijn geblokkeerd.
Ook procureur-generaal Pam Bondi ziet de beslissing als een positief teken voor de regering. Rechters hebben Trumps beleid geblokkeerd – van importheffingen tot kwesties met betrekking tot het leger en immigratie. Het Hooggerechtshof is tijdens Trumps eerste ambtstermijn politiek naar rechts opgeschoven. Van de negen rechters worden er zes als conservatief beschouwd en slechts drie als liberaal. De beslissing van vandaag viel in dezelfde lijn, met 6 tegen 3.