EU-parlement wil Hongarije straffen voor 'anti-pridewet'

De roep om harde maatregelen tegen Hongarije klinkt steeds luider in het Europees Parlement. Aanleiding is het verbod op pride-evenementen en andere beperkingen voor de alfabetgemeenschap. Een brede meerderheid van Europarlementariërs, waaronder de christendemocratische EVP, de sociaaldemocraten, de liberalen van Renew en de Groenen, vindt dat de Europese Commissie en de lidstaten hun ogen te lang gesloten hebben voor wat zij zien als een structurele schending van fundamentele rechten. Ze eisen dat Hongarije het stemrecht in de EU wordt afgenomen en dat subsidies worden bevroren zolang Hongarije niet de normen en waarden van het Parlement omarmt.

De Hongaarse wetgeving, die het voor kinderen onmogelijk maakt om lhbti-gerelateerde inhoud te zien of bij pride-activiteiten - waar vaak seksuele handelingen en kinks en fetisjes worden uitgebeeld of uitgevoerd - aanwezig te zijn, wordt door sommigen gezien als een verkapt verbod op publieke lhbti-uitingen. Boedapest stelt dat de wet bedoeld is om kinderen te beschermen tegen pedofilie, maar critici noemen dat 'een rookgordijn'. In de praktijk, beweren zij, wordt elke zichtbaarheid van seksuele minderheden onmogelijk gemaakt. De Europese Commissie heeft hierover al meerdere procedures aangespannen bij het Europees Hof van Justitie. 

Ondanks die juridische stappen vinden veel Europarlementariërs dat Brussel en de EU-lidstaten veel te terughoudend zijn geweest. Ze vrezen dat, als er nu niet wordt ingegrepen, Hongarije steeds meer afwijkende stemmen en levenswijzen zal verbieden. Om hun steun voor de alfabetmensen te onderstrepen, reizen Europarlementariërs uit verschillende politieke richtingen volgende week af naar Pride Boedapest. Ook Nederlandse volksvertegenwoordigers gaan mee. Eurocommissaris Michael McGrath, die verantwoordelijk is voor Democratie en Rechtsstaat, werd uitgenodigd om zich bij hen aan te sluiten, maar gaf geen reactie.

McGrath zei in het parlementaire debat wél dat hij zich zorgen maakt over de staat van de rechtsstaat in Hongarije. Hij wees op lopende rechtszaken bij het Europese Hof, maar benadrukte dat alleen de lidstaten een artikel 7-procedure kunnen starten. Daarmee zou Hongarije het stemrecht kunnen verliezen binnen de EU, maar dat vereist unanimiteit van de overige landen. Hongarije zelf heeft dan geen stem. Tot nu toe ontbreekt die eensgezindheid, waardoor een effectief ingrijpen uitblijft.

Rechtse fracties in het Europees Parlement spreken zich juist uit tegen Europese bemoeienis met Hongaarse binnenlandse aangelegenheden. Zij stellen dat nationale overheden zelf mogen bepalen welke wetten zij aannemen, ook als die door anderen als controversieel worden gezien. De politieke tegenstelling binnen het parlement is daarmee scherp, maar de meerderheid blijft aandringen op concrete actie tegen hun onwelvallige wetgeving en het beschermen van kinderen.