Statushouders verhuren sociale huurwoningen illegaal en met winst

Steeds meer woningcorporaties uiten hun zorgen over illegale onderverhuur van sociale huurwoningen door migrante statushouders. Volgens een onderzoek van het Algemeen Dagblad bieden tientallen statushouders zonder toestemming hun woning of een deel ervan aan op de particuliere markt. In een aantal gevallen gaat het om forse bedragen: zo verhuurde een Syrische statushouder in Amsterdam zijn studio voor €1500 per maand, terwijl hij zelf €700 betaalt aan woningcorporatie Ymere. De man woont inmiddels samen met zijn vrouw, die ook een sociale huurwoning heeft gekregen, want zo makkelijk gaat dat in Nederland als je zelf geen Nederlander bent.

Woningcorporaties zoals Havensteder en Ymere reageren scherp op dit misbruik. Ze noemen het "ernstig" dat mensen die met voorrang een sociale huurwoning krijgen (en daarmee Nederlanders die in een even lastig parket zitten buitenspel zetten), die vervolgens inzetten voor eigen gewin.

Bij Ymere werden vorig jaar 309 gevallen van woonfraude vastgesteld. Volgens de woordvoerder is dat slechts een fractie van wat er daadwerkelijk speelt. Het gaat dan niet alleen om onderhuur, maar ook om misbruik zoals wietplantages en prostitutie. Waar mogelijk worden de woningen teruggevorderd en opnieuw toegewezen aan mensen op de wachtlijst. In Rotterdam schat woningcorporatie Havensteder dat ongeveer 10 procent van alle sociale huurwoningen illegaal wordt onderverhuurd.

Het ministerie van Volkshuisvesting noemt het extra kwalijk als statushouders de regels overtreden. Zij krijgen immers vaak met voorrang een woning toegewezen, terwijl anderen jarenlang moeten wachten. Toch houdt het ministerie zich op afstand: huurcontracten zijn privaatrechtelijke afspraken tussen huurder en woningcorporatie. Wel wordt er gewerkt aan een huurregister waarin alle huurcontracten moeten worden opgenomen. Dat moet helpen om fraude sneller te signaleren.

Opsporing van woonfraude gebeurt nu vooral via meldingen van buren of tijdens huisbezoeken. Bij Havensteder krijgen nieuwe huurders standaard een controlebezoek enkele maanden na sleuteloverdracht. Wijkteams zijn alert op verdachte situaties. Als onderhuur wordt vastgesteld, kan de woningcorporatie het huurcontract opzeggen en de woning terugnemen. Hoe vaak dat daadwerkelijk gebeurt is niet bekend.

Woningcorporaties pleiten voor streng toezicht en meer middelen om fraude sneller aan te pakken. In tijden van woningnood is het volgens hen onacceptabel dat sociale huurwoningen niet worden bewoond door de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Bovendien zorgt onderhuur niet alleen voor onrechtvaardigheid, maar kan het ook leiden tot onrust en verminderde leefbaarheid in de buurt.