Om 20.00 uur was Nederland twee minuten stil

Op de Dam in Amsterdam hebben vanavond om klokslag 20.00 uur duizenden mensen twee minuten stilte gehouden ter nagedachtenis aan alle Nederlandse oorlogsslachtoffers sinds 1940. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima legden als eersten een krans bij het Nationaal Monument, daarna volgden onder meer de Kamervoorzitters, veteranenorganisaties en vertegenwoordigers van de Joodse, Roma- en Sinti-gemeenschappen

Voor het eerst sinds zijn aantreden richtte minister-president Dick Schoof zich tot het publiek. De premier, die volgens traditie slechts eens in de vijf jaar spreekt, benadrukte dat ‘vrijheid alleen kan gedijen als we voor elkaar blijven opkomen, ook wanneer het schuurt’ en riep op tot ‘waakzaamheid tegen antisemitisme en haat in welke vorm dan ook’.

De plechtigheid verliep grotendeels waardig. Kort na de stilte werden echter twee personen aangehouden nadat zij ‘Free Palestine’ hadden geroepen. De politie was dit jaar zichtbaar in grotere aantallen aanwezig. Anders dan in 2024 hoefden bezoekers zich vooraf niet te registreren om de Dam te betreden.

Tijdens de voorafgaande Stille Tocht herinnerde burgemeester Femke Halsema aan het aanhoudende oorlogsgeweld wereldwijd. "‘Nooit meer’ is geen politieke slogan die soms wel en soms niet, voor sommige mensen wel, voor sommige mensen niet, en voor sommige volkeren wel, en voor sommige volkeren niet geldt”, zei zij.

Aan de alternatieve dodenherdenking in Den Haag namen veel meer mensen deel dan de organisatie verwacht had. In plaats van de verwachte 500, kwamen er uiteindelijk zo’n 3.000 mensen naar de rand van het Malieveld om daar naast Nederlandse, ook niet-Nederlandse slachtoffers te herdenken van ‘genocide, oorlog, vervolging en onderdrukking, mede door toedoen of nalaten van de Nederlandse overheid'.

Ook elders in het land kwam het leven om acht uur tot stilstand. Treinen stopten, automobilisten parkeerden langs de weg en volgens het Nationaal Comité 4 en 5 mei vonden herdenkingen plaats op ruim 480 locaties. In streng christelijke plaatsen als Urk en Staphorst werd de plechtigheid zaterdag al gehouden om de zondagsrust te respecteren.