Kamer krijgt geen duidelijkheid waarom boodschappen in Nederland duurder zijn

Jippie

Babyluiers, zonnebrandcrème, deodorant en potjes appelmoes - enkele Kamerleden zijn goed voorbereid naar het rondetafelgesprek over voedselprijzen gekomen. Grote supermarktketens en fabrikanten zoals Albert Heijn, Jumbo en producenten als Nestlé zijn uitgenodigd om uit te leggen waarom boodschappen in Nederland zo duur zijn. In maart wilden ze nog niet komen, maar nu zijn ze wel aanwezig.

Kamerlid Klaver van GroenLinks/PvdA heeft enkele producten meegenomen en toont deze aan de gasten. "Waarom kost zonnebrandcrème van Nivea in Nederland 26,50 euro en in Duitsland 8,95 euro?" Ook andere Kamerleden stellen vergelijkbare vragen: waarom zijn alledaagse artikelen zoals cola, chips en luiers in Nederland zoveel duurder dan in de buurlanden België en Duitsland? Is er geen andere mogelijkheid?

Albert Heijn-directeur merchandising and formats Constantijn Ninck Blok is de eerste spreker die verduidelijkt dat de Tweede Kamer het eigenlijk verkeerd bekijkt. Kamerleden focussen zich op individuele producten, terwijl het gaat om het totaalbeeld, "het hele mandje".

Ook Unilever stelt dat de prijsverschillen meevallen, vooral als je aanbiedingen meerekent. "Nederland is zelfs iets goedkoper," zegt verkoopdirecteur Joost Houben. Volgens de sprekers zijn "versproducten", zoals brood en fruit, relatief goedkoop in Nederland, waardoor andere producten ter compensatie duurder zijn. Hoogleraar Laurens Sloot vindt dat het goed gaat met de supermarkten hier; er is veel keuze en de winkels liggen dicht bij elkaar. "Duitsers komen hier massaal koffie kopen," zegt hij.

De supermarkten erkennen dat de prijzen hoog zijn, maar geven aan dat ze er weinig aan kunnen doen. De producenten bepalen deels de prijs. Ook wijzen ze op externe factoren zoals duurdere grondstoffen, verduurzaming, transportkosten, energiebelasting en mislukte oogsten. "De retail wordt neergezet als graaiers en dat doet ons zeer," aldus Jumbo-topman Tom Heidman. De supermarkten wijzen dus, zij het voorzichtig, naar de producenten. In Duitsland verkoopt Unilever veel goedkopere deodorant aan de supermarkten, maar Nederlandse supermarkten mogen die niet inslaan, klinkt het. Er zouden verschillende "inkoopmuren" bestaan.

Of dit klopt is onduidelijk. Volgens de Nederlandse directeur van Nestlé, Rob Trompetter, zijn er "Europese inkooporganisaties" en wordt er op Europees niveau onderhandeld. Nestlé en Unilever proberen vooral het beeld te corrigeren dat zij miljardenwinsten maken en gemakkelijk de prijzen kunnen verlagen.

NSC-leider Omtzigt heeft een deodorant in Nederland gekocht voor 3,30 euro die in Duitsland 2,15 euro kost. "Waar worden die megawinsten op basisproducten gemaakt, wat is daarvoor de reden?" vraagt hij zich af. Unilever had vorig jaar een winst van 11 miljard euro, voegt Omtzigt toe.

Unilever-topman Joost Houben zegt dat de winstmarges helemaal niet zo groot zijn. Na aftrek van allerlei kosten, zoals belastingen en investeringen, blijft er niet veel over, zegt ook Nestlé. "Als de supermarkten telkens naar die marges wijzen vind ik dat stemmingmakerij."

Het is de vraag of de Kamerleden echt iets hebben geleerd van het rondetafelgesprek. Al aan het begin merkt VVD-Kamerlid Van Eijk op dat iedereen naar elkaar wijst. Aan het eind verzucht PVV-Kamerlid Van Meetelen dat ze veel tegenstrijdige informatie heeft gehoord en dat vindt ook CDA-Kamerlid Van Dijk. "We moeten hier nog maar eens over doorpraten."

Boodschappen doen (@Pixabay)
Boodschappen doen (@Pixabay)