Veel jongeren kennen grote pakkans geldezels niet

Zo'n 10% van de jongeren in Nederland is ooit benaderd om een bankrekening en pinpas beschikbaar te stellen voor criminele doeleinden. Daarnaast weet 7 van de 10 van de ondervraagden niet dat de pakkans van geldezels erg groot is. Deze cijfers publiceert de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) op basis van een klein onderzoek onder 258 Nederlanders van 18 tot 25 jaar. Komende donderdag trappen de banken een waarschuwingscampagne af voor deze en andere fraudevormen.

Een bankrekening en/of pinpas uitlenen aan criminelen is, vanzelfsprekend, illegaal. Mensen die dit doen worden geldezels genoemd. Criminelen proberen mensen op verschillende manieren geld af te troggelen, onder meer door zich voor te doen als bankmedewerker. Een andere gebruikte methode is een malafide webwinkel op te zetten, of andermans identiteit te gebruiken om geld te vragen.

Een voorbeeld van dat laatste is fraude via Whatsapp, waarbij iemand zich voordoet als een familielid of kennis die snel geld nodig heeft. Criminelen laten het geld vervolgens storten op de bankrekening van de geldezel en halen het er zo snel mogelijk contant weer af.

Risico op strafblad en uitsluiting
"Veel jongeren hebben niet in de gaten dat het geld in deze gevallen afkomstig is van slachtoffers van onlinefraude en dat geldezels aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de schade", zegt Marco Doeland van de NVB. "Dus je denkt makkelijk 50 euro te verdienen, maar moet vervolgens nog jaren duizenden euro's terugbetalen." Mensen die hun rekening uitlenen, lopen het risico op een strafblad en op uitsluiting als klant. Een geldezel kan daardoor jarenlang geen bankrekening meer openen.

Volgens Doeland onderschatten jongeren de pakkans. "Als het slachtoffer van de fraude zich meldt bij de bank of politie, kan de bank direct zien naar wie het geld is overgemaakt. Dan loop je dus altijd tegen de lamp", zegt hij in een verklaring.

De politie onderschrijft dat beeld, en geeft ook aan dat de pakkans 100 procent is. Na een aangifte van fraude, of als de politie zelf al een fraudeur op het spoor is, komen ze vrij vlot bij de geldezel uit. Dat is een kwestie van het geldspoor volgens, aldus Iris Koster, woordvoerder van het team digitale criminaliteit van de politie.