Doemscenario's zeespiegelstijging ontkracht door nieuwe studie

Nieuw onderzoek werpt een nieuw licht op de potentiële instabiliteit van de Thwaites-gletsjer, ook wel bekend als de "Doomsday Glacier". Deze gletsjer in Antarctica staat centraal in een hypothese die voorspelt dat het instorten van ijsplaten kan leiden tot de blootstelling van hoge ijswanden langs de randen van ijskappen. Dit fenomeen, bekend als "Marine Ice Cliff Instability" (MICI), zou in theorie een catastrofale en zelfversterkende terugtrekking van het ijs kunnen veroorzaken. Echter, nieuwe simulaties laten zien dat deze gletsjer mogelijk minder kwetsbaar is voor deze instabiliteit dan eerder werd gedacht en dat het gevaar van een kettingreactie van instortende ijskliffen veel kleiner is dan eerder door het IPCC werd gesuggereerd.

Wetenschappers hebben voor het eerst een fysiek gemotiveerde parameterisatie van het MICI-proces geïmplementeerd in drie verschillende ijskapmodellen om de reactie van de Amundsenzee na een hypothetische instorting van drijvend ijs te simuleren. De resultaten zijn bemoedigend: alle modellen tonen aan dat de Thwaites-gletsjer niet verder zou terugtrekken in de 21e eeuw, zelfs na de ineenstorting van omliggende ijsplaten.

Om het MICI-proces verder te onderzoeken, hebben de onderzoekers ook simulaties uitgevoerd waarbij de grondlijn van de gletsjer geforceerd werd teruggedrongen in een dieper bassin. Hierdoor werd een hogere ijswand blootgesteld. Ook in deze scenario's stabiliseerde de gletsjer onverwacht doordat snelle dunner worden en een toename van de snelheid de afkalvingssnelheid verlaagden. Deze experimenten suggereren dat de Thwaites-gletsjer mogelijk robuuster is dan eerder werd aangenomen en dat eerdere modelvoorspellingen met betrekking tot MICI heroverwogen moeten worden.

Voor Nederland, dat al decennia bezig is met plannen om zich tegen zeespiegelstijging te beschermen, zijn deze bevindingen goed nieuws. Waar eerdere scenario’s rekening hielden met een stijging tot wel 2,5 meter in 2100, lijken deze scenario’s nu zeer onwaarschijnlijk. 

Volgens de nieuwe onderzoeken zou de zeespiegel in het allerslechtste scenario en als de wereld zou stoppen met klimaatbeleid en weer kolen zou gaan stoken 1,24 meter hoger staan in 2100 dan nu. Mét klimaatbeleid zou de zeespiegel hooguit 44 tot 76 centimeter gestegen zijn in 2100. Voor het jaar 2300 lopen de schattingen uiteen van 1 tot - in het meest negatieve scenario - maximaal 7 meter, in plaats van de eerder genoemde 17 meter.

Volgens de Volkskrant zijn Nederlandse klimaatwetenschappers niet verbaasd. "Ik heb altijd al gezegd: 2,5 meter zeespiegelstijging in 2100 is echt overdreven", aldus Aimee Slangen van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee. "De laatste jaren was hier steeds meer scepsis over. Maar blijkbaar is het lastig om op zo’n eenmaal vermeld cijfer terug te komen."

De wetenschappers die betrokken zijn bij dit onderzoek roepen op tot een herziening van de huidige zeespiegelprojecties.