Weinig camerabeelden van spoorsabotage, minister verwacht arrestaties

ProRail is ook woensdag extra waakzaam. In het midden en oosten van het land wordt extra gesurveilleerd na de spoorsabotage die op Prinsjesdag voor grote verstoringen zorgde. Op zeker 35 plekken waren daar buizen en kabels op of langs het spoor aangebracht, waardoor het treinverkeer urenlang plat lag. Er zijn aanwijzingen dat boerenactivisten bij de spoorsabotage betrokken zijn, maar uitsluitsel daarover ontbreekt nog.

Weinig camerabeelden van de spoorsabotage
Bestuursvoorzitter Mirjam van Velthuizen van ProRail zei eerder dat er weinig camerabeelden van de sabotage beschikbaar zijn. Volgens haar hangen camera's vooral bij overwegen om suïcide te voorkomen en de verkeersveiligheid te bewaken. Op de plekken waar het spoor is gesaboteerd, staan volgens Van Velthuizen juist weinig camera's.

Justitieminister David van Weel verwacht toch dat de daders worden opgepakt. Dat zei hij voorafgaand aan de Algemene Politieke Beschouwingen. Volgens de minister zijn er andere manieren om te achterhalen wie achter de sabotage zit. "Er is materiaal achtergelaten, dat komt ook ergens vandaan", aldus Van Weel. "Onderschat de politie en het OM niet. Het is 2026 inmiddels, we hebben heel veel technieken en we komen erachter."

Controles in midden en oosten uitgebreid na spoorsabotage
ProRail houdt de plekken waar sabotage werd gemeld nauwlettend in de gaten via cameratoezicht vanuit een eigen controlekamer. Daarnaast wordt de situatie vanuit de verkeersleidingsposten scherp gevolgd. Incidentenbestrijders voeren extra surveillances uit op het spoor in het midden en oosten van het land, de regio's waar de sabotage plaatsvond. Deze maatregelen moeten nieuwe pogingen tot sabotage sneller aan het licht brengen.

Buizen zorgden voor kunstmatige kortsluiting
De daders van de spoorsabotage handelden met kennis van zaken, zegt woordvoerder Joke van der Cruysen van ProRail. Door buizen aan het spoor vast te tapen, ontstond kunstmatige kortsluiting in de beveiligingssystemen. ProRail was niet op dit scenario voorbereid, hoewel sabotage op het spoor eerder voorkwam.

Enkele jaren geleden ontspoorde een intercity bij Weert in Limburg doordat een ijzeren staaf dwars over het spoor lag. Rond de NAVO-top kreeg ProRail bovendien te maken met sabotage door brandstichting. Dinsdag reed ook bij Steenwijk een trein tegen materiaal op het spoor. Dat had geen gevolgen, omdat de trein al een waarschuwing had gekregen en niet op volle snelheid reed. "We mogen blij zijn dat de systemen goed hebben gewerkt", zegt Van der Cruysen. "Er had van alles kunnen gebeuren."

Onderzoek richt zich op boerenactivisten
Volgens bronnen van de NOS zijn er aanwijzingen dat boerenactivisten achter de sabotage zitten. Die conclusie is gebaseerd op gesprekken die de NOS voerde met boeren en boerenorganisaties door het hele land. Bronnen in agrarische kringen bevestigen dat de afgelopen dagen in online groepen werd gesproken over verregaande acties op Prinsjesdag.

Het vermoeden richt zich daarbij niet per se op de officiële boerenbewegingen, maar mogelijk op kleinere groeperingen daarbinnen. Boerenorganisaties als Agractie, Farmers Defence Force en LTO Nederland ontkennen zelf betrokkenheid en stellen dat sabotage niets te maken heeft met het demonstratierecht. Zij sluiten echter niet uit dat individuele boeren verantwoordelijk zijn, zonder medeweten van hun organisaties.

Op enkele plekken waar eerder materiaal van het spoor was verwijderd, werd volgens ProRail gisteravond opnieuw materiaal neergelegd.

ProRail vraagt om meer geld voor spoorbeveiliging
Sabotage op deze schaal is volgens Van der Cruysen ongekend. "Op demonstraties kun je je voorbereiden, dat hebben we ook meegemaakt. Maar dit scenario kun je niet voorspellen", zegt ze. "We hopen dat dit een uitzondering blijft, want het is echt gevaarlijk."

Naast extra surveillance zet ProRail AI in om verdachte bewegingen langs het spoor tijdig te signaleren. "Daardoor kunnen we veel zien met weinig mensen", aldus Van Velthuizen. Het beveiligen van 7000 kilometer spoor blijft echter een uitdaging, zei ze dinsdagavond bij Nieuwsuur. ProRail vraagt al langer om meer geld voor spoorbeveiliging. De sabotage kan die discussie opnieuw aanwakkeren, nu ook diverse politici op Prinsjesdag om aandacht hiervoor vroegen.

Spoorrails (@Pixabay)
Spoorrails (@Pixabay)