Live: Algemene Politieke Beschouwingen van start na 'gesaboteerde' Prinsjesdag

Het kabinet en de Tweede Kamer beginnen woensdag aan de Algemene Politieke Beschouwingen, het jaarlijkse Kamerdebat over de rijksbegroting. De fractieleiders debatteren tot en met donderdag over de hoofdlijnen van de kabinetsplannen voor 2027. Het debat volgt op een onrustige Prinsjesdag, met brandstichting langs snelwegen, sabotage op het spoor en beschadiging van de route van de Glazen Koets. Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft in de Tweede Kamer geen meerderheid en moet steun zoeken bij de oppositie.

Aanloop naar de Algemene Politieke Beschouwingen
De NOS meldt op basis van gesprekken met boeren en boerenorganisaties dat er aanwijzingen zijn dat boerenactivisten achter de sabotage op het spoor zitten. Boerenorganisaties zeggen zelf niet achter de verstoringen te zitten en keuren die af, maar sluiten niet uit dat individuele boeren verantwoordelijk zijn. Het ging onder meer om buizen en kabels die op het spoor waren gelegd, waardoor storingen in de beveiligingssystemen ontstonden. Op het Lange Voorhout, langs de route van de Glazen Koets, beklad Extinction Rebellion bovendien de straat met rode verf.

Later op de dag stonden op meerdere plekken langs snelwegen hooibalen in brand. Premier Jetten noemde de sabotage bij het spoor "heel heftig" en zei dat de situatie "alle perken te buiten" ging. Naast deze acties waren er de afgelopen periode ook een klimaatmars, anti-azc-demonstraties, pro-Palestijnse betogingen en boerenprotesten tegen het stikstofbeleid.

Kritiek op de troonrede
In de troonrede riep koning Willem-Alexander namens het kabinet op tot samenwerking in het parlement. Hij zei dat democratie mensen moet verenigen, niet uit elkaar spelen. Ook waarschuwde hij dat bij de begroting voor 2027 niet alles tegelijk kan en dat niet alles morgen is opgelost.

Oppositiepartijen reageerden kritisch. PRO-leider Klaver sprak van "mooie woorden" van de koning, die volgens hem niet verbloemen dat het kabinet stuurloos is. SP-leider Dijk noemde de troonrede een klap in het gezicht, SGP-leider Stoffer sprak van vooruitschuiven en PVV-leider Wilders pleitte opnieuw voor nieuwe verkiezingen.

Geen begrotingsakkoord
Het kabinet is er tot nu toe niet in geslaagd een volledig begrotingsakkoord te sluiten met oppositiepartijen die samen een meerderheid vormen. Gesprekken met JA21 en de SGP leken uit te lopen op een akkoord, maar liepen vast door interne verdeeldheid binnen de coalitie. Klaver liet weten dat zijn partij wil onderhandelen over de begrotingen van alle ministeries, op voorwaarde dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan.

Delen van de oppositie dringen aan op een keuze van het kabinet tussen links en rechts beleid. Het kabinet blijft echter zoeken naar een brede meerderheid onder zoveel mogelijk partijen. Onderwerpen waarover de meningen sterk uiteenlopen zijn het stikstofbeleid, het asielbeleid, woningbouw, energie, defensie-uitgaven en de verdeling van belastingen op inkomen en vermogen.

Compromis gezocht tijdens Algemene Politieke Beschouwingen
Minister van Financiën Heinen zei dat het kabinet op meerdere fronten compromissen wil sluiten, zowel richting linkse als rechtse partijen. Premier Jetten benadrukte dat de coalitie niet star vasthoudt aan het eigen akkoord, maar riep de Kamer op elkaar halverwege tegemoet te komen.

Het debat is vanaf 10.15 uur hier live te volgen of via NOS.nl. Klaver spreekt als eerste namens de grootste oppositiepartij, gevolgd door de andere fractievoorzitters. Donderdag reageert premier Jetten namens het kabinet.

Kabinet-Jetten in vak K - 2026 (@TweedeKamer-crop)