Rapport: Israël voert strategie om Palestijnse gemeenschap te vernietigen

De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem stelt in een nieuw rapport, getiteld The Elimination Project, dat Israël op de Westelijke Jordaanoever een gerichte strategie voert om het Palestijnse collectief te doen verdwijnen. Het rapport, gepresenteerd op maandag 14 september 2026, is volgens The Guardian het meest omvangrijke werk dat B'Tselem sinds de oprichting van de organisatie in 1989 over de Westelijke Jordaanoever heeft gepubliceerd.

Volgens B'Tselem zijn de honderden wegblokkades, aardwallen en metalen hekken geen op zichzelf staande schendingen, maar onderdeel van een systematisch plan om land, cultuur en instituties van Palestijnen te ontmantelen en tegelijk de Israëlische controle over het hele gebied te bestendigen.

Vijf pijlers van de Israëlische strategie
B'Tselem onderscheidt in het rapport vijf onderdelen van het beleid op de Westelijke Jordaanoever. Ten eerste noemt de organisatie geweld en intimidatie door het leger en gewapende kolonistenmilities. Volgens een telling van persbureau AFP, gebaseerd op cijfers van het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid, zijn sinds 7 oktober 2023 1.108 mensen omgekomen op de Westelijke Jordaanoever, onder wie zowel burgers als strijders.

Daarnaast wijst het rapport op ernstige beperking van de bewegingsvrijheid: een netwerk van controleposten en meer dan 900 hekken bij de ingangen van Palestijnse dorpen en steden verdeelt de regio in geïsoleerde enclaves. Ook economische druk speelt volgens B'Tselem een rol, onder meer doordat werkvergunningen op grote schaal worden ingetrokken. Verder noemt het rapport sociopolitieke ontmanteling, onder meer door politieke partijen en burgerorganisaties strafbaar te stellen. Als vijfde pijler noemt B'Tselem etnische zuivering gecombineerd met gebiedsovername: systematische onteigening van land, sloop van huizen en gedwongen vertrek van bewoners, terwijl Joodse nederzettingen tegelijk worden uitgebreid.

Blokkade kost mensenlevens
De praktische gevolgen van de wegblokkades op de Westelijke Jordaanoever zijn zichtbaar op rijksweg 60 tussen Jeruzalem en Hebron. Bij de afslag naar het dorp Sa'ir plaatste het Israëlische leger vrijwel van de ene op de andere dag een zwaar stalen hek dat de doorgang blokkeert. Bewoner Heitham Adnan Murad moest zijn twaalfjarige dochter, die net was geopereerd, over het hek tillen om haar aan de andere kant in een wachtende auto te leggen. "Op weg naar het ziekenhuis was de weg nog open. Nu zijn we verrast dat hij is afgesloten", zegt hij. Reizigers moeten hun bagage te voet langs de blokkades dragen en vrachtwagens worden bij de hekken met de hand overgeladen.

De gevolgen zijn het ernstigst voor de gezondheidszorg. Hazim Al Shalaldah, medisch directeur van het Al-Mizan-ziekenhuis in Hebron, meldt grote vertragingen bij het vervoer van patiënten. In één geval duurde het transport van een gewonde uit een dorp op zes kilometer afstand twee uur. Toen de patiënt aankwam, was hij al overleden.

Verlies van land en inkomen
Ook de agrarische sector op de Westelijke Jordaanoever ondervindt zware hinder en schade. Bij de gemeente Halhul hebben radicale kolonisten illegale buitenposten opgericht die het Israëlische leger herhaaldelijk heeft ontruimd, maar waar de kolonisten steeds weer terugkeren. Palestijnse boer Mohammed Ali Sha'ban schat dat boeren in de omgeving zo'n 15.000 dunam land zijn kwijtgeraakt, een oppervlakte gelijk aan meer dan 2.000 voetbalvelden. Een dunam is een oud oppervlaktemaat uit het Ottomaanse Rijk, die in delen van het Midden-Oosten nog altijd wordt gebruikt.

Volgens Sha'ban kunnen boeren het land niet meer bereiken en worden ze bij een poging aangevallen door radicale kolonisten, die de oogst stelen en bomen ontwortelen. Hij schat de totale schade voor boeren in de regio op ruim 11 miljoen euro. Volgens B'Tselem zijn tot op heden minstens 75 Palestijnse gemeenschappen gedwongen verplaatst.

B'Tselem-medewerker Yair Dvir zegt dat de bewegingsbeperkingen niet alleen de toegang tot wegen raken, maar ook het hele dagelijkse leven en de economie treffen. Daardoor wordt de Palestijnse samenleving volgens hem steeds verder naar de rand van de ineenstorting gedrukt.

Ook Shai Parnes van B'Tselem benadrukte eerder tegenover de NOS dat Israël met de checkpoints elke stap van Palestijnen probeert te controleren. Daardoor is het voor bewoners van de Westoever vrijwel onmogelijk geworden om hun dag te plannen: boeren kunnen door langdurige sluitingen soms niet bij hun vee en gewassen, en sommige dorpen raken zelfs afgesloten van hun waterbronnen.

Ondanks voortdurend toezicht, onder meer door drones van kolonisten, wil Sha'ban zijn land niet opgeven. Hij zegt dat hij op vreedzame wijze zal blijven werken en op zijn land zal blijven wonen. 

Israelische nederzetting op Westelijke Jordaanoever (@ יאיר דב - https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)