Schotland, Wales en Noord-Ierland willen uit het Verenigd Koninkrijk

Leiders van nationalistische partijen uit Schotland, Wales en Noord-Ierland komen maandag in Cardiff bijeen om te overleggen over onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk. Het gaat om de Schotse regeringsleider John Swinney (SNP), Rhun ap Iorwerth van de Welshe partij Plaid Cymru en Michelle O'Neill van de Noord-Ierse Iers-republikeinse partij Sinn Féin. Het is de eerste keer dat partijleiders van de drie landen in deze samenstelling met elkaar overleggen over een mogelijke afscheiding.

Onafhankelijkheid als inzet van historisch overleg
In een gezamenlijke verklaring laten de drie partijleiders weten te willen onderzoeken hoe hun partijen constructief kunnen samenwerken. Concreet gaat het om samenwerking op het gebied van economie, energie en Europese en internationale betrekkingen. Ook willen de partijen de Britse regering oproepen om grondwetswijzigingen in de drie landen voor te bereiden, te plannen en mogelijk te maken.

Bij de bijeenkomst is ook Sinn Féin-voorzitter Mary Lou McDonald aanwezig, die in Ierland oppositieleider is. Het is voor het eerst dat alle drie de landen tegelijk worden geleid door partijen die hun huidige banden met het Verenigd Koninkrijk fundamenteel willen veranderen.

Wisselende reacties op onafhankelijkheidsstreven
Het overleg vindt plaats enkele dagen nadat de Amerikaanse president Donald Trump zich positief uitliet over een herenigd Ierland. Na een ontmoeting met de Ierse regeringsleider Micheál Martin in Dublin noemde Trump zaterdag een eventuele vereniging van de Republiek Ierland met Noord-Ierland „een geweldige zaak”.

De Britse premier Andy Burnham sloot een referendum over Noord-Ierland eerder al uit. In augustus zei hij dat een referendum over hereniging van Ierland „van de baan” is. De Schotse regeringsleider Swinney riep Burnham voorafgaand aan het overleg op te accepteren dat hij de geschiedenis zal ingaan als de laatste premier van het Verenigd Koninkrijk. Burnham gaf eerder deze week wel aan dat een nieuw onafhankelijkheidsreferendum voor Schotland bespreekbaar is, mits daarvoor een meerderheid van de bevolking te vinden is.

Ambities reiken tot lidmaatschap van de Europese Unie
De drie partijen streven op termijn ook naar toetreding tot de Europese Unie, waarbij Schotland en Wales zich als nieuwe lidstaten zouden aanmelden en Noord-Ierland via een vereniging met Ierland bij de EU zou aansluiten.

Referendum van 2014 eindigde in afwijzing
Bij een referendum in 2014 stemde een krappe meerderheid van de Schotten tegen onafhankelijkheid. Londen beschouwde de kwestie daarna als voor een generatie beslist. In Noord-Ierland is Sinn Féin, een linksnationalistische partij, de grootste partij in het regionale parlement.

De partij komt voort uit de politieke tak van de IRA. Deze paramilitaire organisatie streed decennialang voor vereniging van Noord-Ierland met de Republiek Ierland.

Gehavende Union Jack (@Pixabay)