Koning Harald van Noorwegen overleden, zoon Haakon nieuwe koning

Koning Harald van Noorwegen is vrijdagochtend op 89-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis in Oslo, waar hij elf dagen eerder was opgenomen wegens complicaties bij bloedarmoede. Zijn 53-jarige zoon Haakon volgt hem automatisch op als nieuwe koning van Noorwegen en regeert voortaan onder de naam Haakon VIII. Aanstaande dinsdag legt koning Haakon de eed af voor de Storting, het Noorse parlement.

Eedaflegging voor het Noorse parlement
De Noorse grondwet schrijft voor dat de eed zo snel mogelijk na de dood van de vorige vorst moet worden afgelegd. De eed luidt: "Ik beloof en zweer het Koninkrijk Noorwegen te besturen in overeenstemming met zijn grondwet en wetten, zo waarlijk helpe mij God de Almachtige en de Alwetende."

Ook Harald volgde destijds op 53-jarige leeftijd zijn vader op. Hij werd in 1991 koning na de dood van zijn vader Olav, die op 87-jarige leeftijd overleed, en legde zijn eed af op 21 januari 1991, vier dagen na diens overlijden.

Nieuwe titels binnen het koningshuis
Het Noorse hof maakte vrijdagmiddag bekend dat Mette-Marit voortaan de titel koningin draagt. Ingrid Alexandra, de 22-jarige dochter van Haakon en Mette-Marit, is nu officieel kroonprinses. Sonja, de weduwe van Harald, houdt haar titel koningin, maar verliest de aanspreektitel Hare Majesteit, meldt de Noorse omroep NRK.

Afscheid nemen van koning Harald
De kist met het lichaam van Harald werd vrijdagavond overgebracht van het ziekenhuis naar het Koninklijk Paleis in Oslo. Langs de route stonden duizenden mensen, van wie velen een Noorse vlag bij zich droegen. Het lichaam gaat naar de Rode Salon van het paleis en wordt na enkele dagen overgebracht naar de paleiskapel, waar het publiek afscheid kan nemen.

De kist blijft gesloten en is bedekt met de rode koninklijke vlag. Aan de baar hangt een bloemenkrans namens de koninklijke familie. Een datum voor de uitvaart is nog niet bekend; het paleis heeft wel een condoleanceregister op zijn website geopend, dat tot en met de uitvaart toegankelijk blijft. De Noorse regering heeft een nationale rouwperiode afgekondigd die eveneens tot en met de dag van de uitvaart duurt, en in heel Noorwegen worden aankomende zondag en woensdag rouwdiensten gehouden.

Eerste optreden van koning Haakon
Enkele uren na de dood van zijn vader ontving koning Haakon op het paleis premier Støre en de andere bewindslieden, samen met zijn dochter Ingrid Alexandra. Daarbij werd een minuut stilte gehouden. Ook werd bekendgemaakt dat Haakon het motto van zijn vader en eerdere monarchen handhaaft: "Alles voor Noorwegen", de koninklijke lijfspreuk sinds het begin van de moderne Noorse monarchie in 1905, toen Noorwegen zich losmaakte van Zweden.

Bij het Koninklijk Paleis in Oslo verzamelde zich vrijdag een rouwende menigte. Op de website van NRK, die volledig in het teken staat van het overlijden van de koning, kunnen mensen een virtueel kaarsje aansteken. Dat is al bijna 300.000 keer gedaan.

Het Noorse Koningshuis Haakon en Harald V in 2025 (@Sámediggi Sametinget - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
Het Noorse Koningshuis Haakon en Harald V in 2025 (@Sámediggi Sametinget - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)