Nieuwe behandeling endeldarmkanker redt endeldarm

Radboudumc-onderzoek laat zien dat veel patiënten met endeldarmkanker voortaan kunnen genezen zonder grote operatie waarbij de hele endeldarm wordt verwijderd. In een internationale studie blijkt dat een combinatie van bestraling en chemotherapie in de meeste gevallen voldoende is, wat de kans op een stoma en blijvende klachten aanzienlijk verkleint.

De resultaten van het onderzoek, gepubliceerd in The Lancet Oncology, hebben ertoe geleid dat de Nederlandse behandelrichtlijnen zijn aangepast. Volgens chirurg-oncoloog Hans de Wilt van het Radboudumc zorgt de nieuwe aanpak voor een "enorme verbetering van de kwaliteit van leven". De endeldarm speelt een belangrijke rol bij het ophouden van ontlasting en het gevoel dat iemand naar het toilet moet, waardoor behoud van dit orgaan veel ongemak kan voorkomen.

Aan de studie deden ruim 500 patiënten uit meerdere landen mee, die zelf mochten kiezen tussen een operatie of een orgaansparende behandeling. De meeste deelnemers kozen voor behoud van de endeldarm. Binnen deze groep kreeg de helft alleen een korte serie bestralingen, terwijl de andere helft een intensievere behandeling onderging met meer bestralingen in combinatie met chemotherapie.

Bij 79 procent van de patiënten die zowel bestraling als chemotherapie kregen, was de behandeling zo effectief dat een grote operatie niet meer nodig was of kon worden beperkt tot een kleine ingreep waarbij de endeldarm intact bleef. In de groep die alleen een korte serie bestralingen ontving, gold dit voor 61 procent. Voor patiënten met verder gevorderde tumoren blijft het soms wel noodzakelijk om de endeldarm operatief te verwijderen.

Patiënt Yvonne Treffers koos vijf jaar geleden, in het kader van een wetenschappelijke studie, voor de gecombineerde behandeling na een afwijkende uitslag bij het bevolkingsonderzoek darmkanker. Ze is sindsdien kankervrij en verwacht in september haar laatste controle. Treffers vond de vijf weken durende behandeling zwaar, vooral de bestraling, maar zegt dat zij blij is het vooruitzicht van een stoma te hebben ontlopen en haar leven weer te hebben kunnen oppakken.

Jaarlijks krijgen ongeveer 3500 mensen in Nederland de diagnose endeldarmkanker. Dankzij bevolkingsonderzoek wordt de ziekte vaker in een vroeger stadium ontdekt, waardoor een orgaanbesparende behandeling steeds vaker mogelijk is. Met behulp van een MRI-scan bepalen artsen nauwkeurig het stadium en de locatie van de tumor en kunnen zij samen met de patiënt kiezen tussen bestraling, chemotherapie en eventueel alsnog een operatie, afhankelijk van gezondheid en effect van de behandeling.

Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)