Nieuw datacenter Amsterdam slurpt maar liefst 1,1 miljard liter drinkwater per jaar

Equinix wil in Amsterdam-Zuidoost een nieuw datacenter bouwen dat jaarlijks 1,1 miljard liter drinkwater gaat verbruiken voor koeling, veel meer dan de internationale norm die de sector zichzelf heeft opgelegd. Het Amerikaanse bedrijf verdedigt de keuze als onvermijdelijk door de beperkte ruimte op de bouwlocatie, terwijl buurtbewoners, experts en activisten fel protesteren tegen het hoge waterverbruik in een periode van droogte en druk op de drinkwatervoorziening.

Het datacenter moet verrijzen aan de Laarderhoogtweg, op een al jaren braakliggend terrein in het voormalige bedrijventerrein Amstel III, dat door de gemeente wordt omgebouwd tot woonwijk. Equinix wil er vier torens van maximaal 60 meter hoog bouwen, met in totaal dertig open koeltorens op het dak. Door een gebrek aan ruimte op het stroomnet wordt voorlopig alleen de eerste toren gerealiseerd; de overige gebouwen staan pas na 2035 op de planning.

Volgens de vergunningsaanvraag verbruikt het datacenter bij volledige ingebruikname 1,1 miljard liter drinkwater per jaar, ruim 1 procent van de totale jaarlijkse productie van waterbedrijf Waternet. Ter vergelijking: de datacenters van Microsoft in Middenmeer, die grotendeels luchtgekoeld zijn, gebruiken gezamenlijk jaarlijks zo’n 40 miljoen liter water. Equinix stelt dat alternatieve koeltechnieken met minder waterverbruik niet passen binnen het hoge en compacte ontwerp, en noemt koeling met water uit "natte torens" de enige haalbare optie.

Buurtbewoners en activisten in Zuidoost, aangevoerd door lokaal politicus Dylan Bakker, hebben in korte tijd honderden zienswijzen ingediend bij de provincie Noord-Holland. In hun reacties noemen zij het gebruik van zulke "gigantische volumes hoogwaardig gezuiverd drinkwater" voor koeling maatschappelijk onverantwoord, nu Waternet al fors moet investeren om de drinkwatervoorziening voor de groeiende stad veilig te stellen. Bakker zegt bovendien tegen het hele datacenter te zijn en werkt samen met verschillende klimaatactiegroepen om het verzet verder uit te bouwen.

Ook deskundigen plaatsen vraagtekens bij de plannen. De zogeheten Water Usage Effectiveness (WUE) van het Equinix-datacenter komt uit op 1,690, terwijl de sector in 2021 aan toenmalig EU-commissaris Frans Timmermans beloofde in gebieden met matige waterschaarste geen nieuwe datacenters meer te bouwen met een WUE hoger dan 1. Datacenterexperts noemen de score hoog en wijzen erop dat de keuze om heel veel capaciteit op een klein oppervlak te stapelen de koeling extra lastig maakt. Tegelijk erkennen zij dat alternatieve, waterzuinigere koeltechnieken meer elektriciteit zouden vergen.

Equinix-directeur Benelux Michiel Eielts zegt dat hij de kritiek begrijpt, maar benadrukt dat de ruimte aan de Laarderhoogtweg beperkt is en dat gemeentelijk beleid juist aanstuurt op "intensief gestapelde" datacenters. Volgens hem is de locatie uniek vanwege de vele glasvezelkabels rond Amsterdam; verplaatsen naar bijvoorbeeld de Maasvlakte noemt hij geen realistische optie. Hij wijst erop dat Equinix ondertussen een vergunning heeft gekregen voor een open bodemenergiesysteem met warmte-koudeopslag, dat het drinkwaterverbruik deels moet terugdringen, al blijft aanvullend koelen met drinkwater nodig.

De gemeente Amsterdam kondigde eind 2023 een moratorium op nieuwe datacenters aan vanwege de druk op het stroomnet, maar kan lopende projecten zoals dat van Equinix niet meer stoppen zonder grote schadeclaims. Bovendien lopen de vergunningen voor drinkwater via de provincie en valt dit project buiten landelijke regels die zeer grote hyperscale-datacenters begrenzen. Amsterdam probeert daarom via "aanvullende afspraken" nog iets terug te krijgen: in de plint van het Equinix-gebouw moeten onder meer sportvoorzieningen en ateliers voor startende kunstenaars komen. Voor tegenstanders als Bakker verandert dat weinig aan de kern van de zaak: zij willen vooral voorkomen dat er in hun wijk een datacenter verrijst dat jaarlijks meer dan een miljard liter drinkwater opslurpt.

Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)