Jetten zoekt steun oppositie voor begroting, tijd begint te dringen

Jippie

Premier Rob Jetten en zijn vicepremiers voeren deze week gesprekken met oppositiepartijen over steun voor de begroting. De gesprekken vinden plaats terwijl de Tweede Kamer nog reces heeft en Prinsjesdag over minder dan een maand plaatsvindt. Het kabinet heeft als minderheidscoalitie steun van de oppositie nodig om de begroting door het parlement te krijgen.

Begroting moet snel naar Raad van State
De begroting moet eind volgende week naar de Raad van State, meldt politiek verslaggever Michiel Jurrjens. Dat geeft volgens hem rust, omdat er dan al enig zicht is op steun vanuit de oppositie; het ontbreken daarvan zou juist voor onrust zorgen. Jurrjens verwacht dat er binnen twee weken duidelijkheid moet zijn.

Jetten staat voor de keuze om steun te zoeken bij een linkse partij als Pro, of bij een rechtse partij als JA21. Beide oppositiepartijen willen dat het kabinet daarin kiest: ze vinden dat het kabinet moet kiezen of het over links met Pro of over rechts met JA21 wil gaan, en voor een deal over rechts is de steun van JA21 alleen niet voldoende — dan zou ook de SGP moeten aanhaken. 

Pro kan het kabinet aan een meerderheid in de Tweede Kamer helpen en aan een bijna-meerderheid in de Eerste Kamer. Bij een keuze voor JA21 kan de coalitie niet om ChristenUnie en SGP heen, terwijl voor een meerderheid in de senaat ook steun van BBB nodig lijkt. Die partij heeft nog geen uitnodiging voor een gesprek ontvangen.

Bezuinigingen sociale zekerheid twistpunt
Jesse Klaver, fractieleider van Pro, lijkt vooralsnog de beste kaarten te hebben in de onderhandelingen over de begroting. Zijn voorwaarde is dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid verdwijnen en dat de belastingen voor grotere vermogens omhooggaan. Voor minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken is dat bespreekbaar, voor VVD en JA21 niet.

VVD, D66 en CDA zijn het onderling wel eens over de noodzaak van hervormingen in de sociale zekerheid. Om voorzieningen ook in de vergrijzende toekomst betaalbaar te houden, is afgesproken om te hervormen en dat binnen de begroting van sociale zaken op te lossen, zonder dit af te schuiven op andere begrotingen of toekomstige generaties. Een Kamermeerderheid voor deze bezuinigingen is echter nog niet in zicht.

Bij ongewijzigd beleid daalt de koopkracht volgend jaar volgens het CPB met 0,3 procent. Vandaag bezoeken Jetten en zijn team Klaver van Pro en Joost Eerdmans van JA21. Morgen volgt een startsessie van het kabinet. Na het coalitieoverleg van woensdag tussen Jan Paternotte, Ruben Brekelmans en Henri Bontenbal spreekt het kabinet vervolgens nog met de kleinere partijen ChristenUnie, SGP en 50Plus.

Mobiliteitsdossier laat complexiteit zien
Het dossier mobiliteit illustreert hoe lastig de onderhandelingen over de begroting kunnen verlopen. In een vroege fase van de formatie kwamen Jetten en Bontenbal in een gezamenlijk beleidsdocument een vorm van rekeningrijden overeen. Zodra de VVD aan boord kwam, verdween dat plan echter direct van tafel, zei mobiliteitsredacteur Noud Broekhof vrijdag in Studio Den Haag.

Volgens Broekhof stond in het eerdere document een aanzienlijke hervorming van de autobelasting, terwijl de eerste aanzet tot een coalitieakkoord daar niets meer over vermeldde. Het voorbeeld toont de spanning tussen de coalitiepartijen onderling, nog voordat de oppositie aan bod komt.

Rob Jetten april 2026 (@Arlington National Cemetery)
Rob Jetten april 2026 (@Arlington National Cemetery)