Koopkracht Nederlandse huishoudens daalt in 2027, blijkt uit raming CPB

Nederlandse huishoudens gaan er in 2027 gemiddeld 0,3 procent in koopkracht op achteruit als het kabinet het beleid niet aanpast. Dat blijkt uit de augustusraming die het Centraal Planbureau (CPB) vrijdag publiceerde. Ook dit jaar valt de koopkrachtstijging met 0,6 procent lager uit dan de eerder verwachte 1,4 procent.

Belastingverhogingen drukken koopkracht 2027
De omslag van een koopkrachtplus dit jaar naar een daling volgend jaar komt doordat het kabinet-Jetten voor 2027 al belastingverhogingen had vastgelegd. De tarieven van de inkomstenbelasting gaan omhoog en een groter deel van het inkomen valt onder een hoger tarief. Deze maatregel staat bekend als de 'vrijheidsbijdrage': extra belastinginkomsten die deels de hogere uitgaven aan Defensie moeten bekostigen.

Ook los van dit beleid staat de koopkracht onder druk. De inflatie komt volgens de raming uit op 3,3 procent in 2026 en 2,8 procent in 2027, vooral door hogere energie- en brandstofprijzen. Daardoor houden huishoudens netto minder over van de loonstijging.

Belangrijke raming voor Prinsjesdag
De augustusraming van het CPB geldt voor ieder kabinet als uitgangspunt om in de laatste weken voor Prinsjesdag nog zaken in de begroting bij te stellen. Die begroting wordt over ruim een maand gepresenteerd. Politiek verslaggever Irene de Kruif noemt de begrotingsopstelling een lastige klus en een grote politieke test, omdat het kabinet nog geen meerderheid heeft voor zijn plannen.

Premier Jetten begint daarom volgende week met zijn twee vicepremiers een reeks gesprekken met oppositiepartijen om voldoende steun te krijgen in de Tweede en Eerste Kamer. Koopkracht staat daarbij hoog op de agenda, omdat oppositiepartijen al langer op reparatie aandringen. Daarnaast zoekt het kabinet geld om de Box 3-wetgeving aan te passen. Ook liggen bezuinigingen op de AOW gevoelig.

Niet alle groepen even hard geraakt
Werkenden en mensen met een uitkering leveren volgend jaar naar verwachting 0,4 procent koopkracht in. Gepensioneerden gaan er juist 0,5 procent op vooruit, vooral door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. De afgelopen jaren bleef de koopkrachtgroei van gepensioneerden nog achter bij die van werkenden.

Weinig ruimte om koopkracht te repareren
Extra maatregelen om de koopkrachtdaling te beperken zijn niet eenvoudig, omdat de overheidsfinanciën onder druk staan. Het begrotingstekort komt dit jaar naar verwachting uit op 2,8 procent van het bbp, dicht bij de Europese grens van 3 procent. Voor 2027 wordt een tekort van 2,1 procent geraamd. Het CPB waarschuwt dat het tekort bij tegenvallers snel door de Europese norm heen kan schieten.

Economie groeit ondanks internationale onrust
Ondanks de Amerikaanse importheffingen, de oorlog in Iran en de oorlog in Oekraïne blijft de Nederlandse economie groeien: dit jaar met 1,4 procent, volgend jaar met 1,2 procent. CPB-directeur Pieter Hasekamp noemt de Nederlandse economie veerkrachtig. De werkloosheid blijft laag, al loopt deze naar verwachting op van 3,9 naar 4,0 procent van de beroepsbevolking.

De export groeit mede door de wereldwijde vraag naar AI-toepassingen, waarvan bedrijven rond chipmachinefabrikant ASML profiteren. Ook hogere overheidsuitgaven ondersteunen de groei, en huishoudens blijven ondanks de onzekerheid geld uitgeven.

Duurdere boodschappen? ( Pixabay)