Twee doden en zes gewonden bij boerenprotest, FDF deelde Jodensterren uit

Bij een ongeval op de A59 bij Heesch zijn vrijdagochtend twee mensen omgekomen. Een aantal mensen raakten hierbij gewond. Bij het ongeluk waren vier auto's betrokken. De snelweg raakte verstopt doordat tractoren op weg naar een boerenprotest in Den Bosch over de rijbaan reden.

Update 17.15 uur:
Premier Rob Jetten noemde het toestaan van de tractors op de snelweg een verkeerd signaal van de politie Oost-Brabant. Hij is van mening dat politie, OM en de burgemeester moeten nabespreken hoe dit incident kon gebeuren.

Ondanks oproepen van het kabinet en de organisatoren van de boerenprotesten in Den Bosch om niet meer over de snelweg te rijden, deden boeren dit toch — zelfs tijdens Jettens persconferentie, op weg naar Utrecht.

De premier zei begrip te hebben voor ergernis over beelden van tractoren die ongestraft kunnen doorrijden, zeker na het dodelijke ongeval eerder die dag. Volgens hem bekijken politie en OM hoe ze hun capaciteit het beste kunnen inzetten, wat kan betekenen dat er voortaan eerder wordt ingegrepen in plaats van achteraf.

Jetten benadrukte dat demonstreren op de snelweg — of het nu door boeren of bijvoorbeeld klimaatactivisten van Extinction Rebellion gebeurt — "desastreuze gevolgen" kan hebben en levensgevaarlijk is. Hij wees er wel op dat Nederland een grote vrijheid van demonstreren kent, die op veel plekken is toegestaan.

Jetten: 'Uitdelen Davidsterren is walgelijk'
"Een walgelijke actie" en "zeer, zeer ongepast", zo reageerde Jetten op de berichten dat Farmers Defence Force davidsterren met het patroon van een rode boerenzakdoek en de letter B uitdeelde rond het boerenprotest in Den Bosch. De Davidsterren zijn "onlosmakelijk verbonden met een van de ergste momenten in onze geschiedenis, de Jodenvervolging en moord op miljoenen Joden", aldus Jetten.

De radicale actiegroep Farmers Defence Force (FDF) deelde tijdens het boerenprotest in Den Bosch davidsterren uit. Op die sterren, met een duidelijke verwijzing naar de Jodenster, staat een 'B' van 'boer'. "Het is om onze positie te benadrukken, dat ons zeer groot onrecht aangedaan wordt" zegt FDF-voorman Mark van den Oever erover tegen Omroep Brabant. "Ik vind dat je als actiegroep soms op het randje moet kunnen lopen."

Op de vraag of hij deze vergelijking met Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog niet ongepast vindt, zegt hij: "Het intrekken van vergunningen is ook ongepast." Een actievoerder van FDF werd door de politie verzocht zo'n Davidster-sticker van zijn shirt te verwijderen, hier gaf hij gehoor aan. 

Update 15.30 uur:
De twee mensen die vanmorgen om het leven zijn gekomen bij het boerenprotest op de A59 bij Heesch zijn een 71-jarige man en een 72-jarige vrouw uit het nabijgelegen Oss. Dat bevestigt de politie. Daarnaast raakten zes personen gewond. Een politiewoordvoerder kon geen informatie geven over de ernst van de verwondingen. Tractoren mogen niet op de snelweg rijden, maar de politie en het Openbaar Ministerie besloten niet in te grijpen.

Tientallen boeren vertrokken met hun trekkers na hun demonstratie in Den Bosch en reden over de A2 richting Utrecht. Het kabinet noemt het "onacceptabel en onbegrijpelijk" dat er boeren met trekkers op de snelweg rijden. De boeren reden rond 15.15 uur voorbij knooppunt Everdingen. Via matrixborden werd gewaarschuwd voor het langzaam rijdende verkeer. De tractoren kunnen niet harder rijden dan een maximum snelheid van 40 km per uur, de tractoren reden over alle rijstroken en creëerden daardoor een file.

Eerdere berichtgeving: 

Ongeval gebeurt in staart van file op A59
Volgens de politie was het op de A59 in Noord-Brabant druk door de ochtendfile toen het ongeval gebeurde. Die file ontstond volgens de ANWB doordat tractoren op de snelweg reden. Het ongeluk gebeurde in de staart daarvan. De politie onderzoekt nog de exacte toedracht.

De snelweg is vooralsnog volledig gesloten. De politie verwacht de weg rond 16.00 uur weer vrij te kunnen geven. Over de identiteit van de slachtoffers is nog niets bekend.

Tractoren op weg naar boerenprotest in Den Bosch
De tractoren reden op de rechterrijstrook van de A59, richting Den Bosch. Het overige verkeer kon via de linkerrijstrook passeren. Toch ontstond er file. Het ongeval gebeurde vervolgens in de staart daarvan.

De boeren waren onderweg naar het provinciehuis in Den Bosch. Daar protesteren zij tegen het plan van de provincie Noord-Brabant om de vergunning van vijf pluimveebedrijven in te trekken.

OM: 'Tractor op snelweg mag nooit'
Tractoren mogen niet op de snelweg rijden. Het Openbaar Ministerie en de politie zeiden eerder deze week dat ze de tractoren op de A59 niet zouden tegenhouden, met het oog op het demonstratierecht.

Een woordvoerder van het OM Oost-Brabant nuanceert dat nu. Volgens de woordvoerder wordt het demonstratierecht gefaciliteerd. Zodra een tractor de snelweg op rijdt, spreekt de driehoek van burgemeester, politie en OM af wanneer en hoe wordt ingegrepen. Een tractor mag volgens de woordvoerder nooit de snelweg op; dat is strafbaar. Op de vraag van de NOS wat er dan wél was afgesproken en waarom niet is ingegrepen, reageerde het OM niet.

Boerenprotest in Den Bosch gaat door
Agractie-voorzitter Erik Luiten laat weten dat het protest in Den Bosch, na overleg met de driehoek, op een ingetogen manier doorgaat. In de Statenzaal is een moment stilte gehouden voor de twee omgekomen slachtoffers.

Farmers Defence Force-voorman Mark van den Oever heeft de aanwezige boeren opgeroepen om niet via de snelweg naar huis te gaan.