Longevity-hype groeit, artsen willen verbod op total bodyscans

Geriaters in Nederland pleiten voor een verbod op total bodyscans en andere preventieve longevity-behandelingen. Hoogleraar klinische geriatrie Marcel Olde Rikkert vraagt om wetgeving die dit soort onderzoeken aan banden legt, omdat toevallige bevindingen tot onnodige vervolgonderzoeken en risicovolle ingrepen kunnen leiden. De Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) waarschuwt dat de wetenschappelijke onderbouwing voor de effectiviteit van longevity-behandelingen ontbreekt.

Miljardenindustrie rond longevity
De longevity-sector, gericht op een zo lang en gezond mogelijk leven, is uitgegroeid tot een miljardenindustrie. Klinieken bieden preventieve total bodyscans, genetische analyses, bloedtesten en vitamine-infusen aan. Volgens de NVKG is niet bewezen dat deze behandelingen bijdragen aan een langer of gezonder leven.

Wetenschapsjournalist Diederik Jekel verklaart de populariteit van de trend uit de wens van mensen om grip te krijgen op het eigen lichaam. Ook in de wetenschap wordt onderzocht of veroudering zelf een oorzaak is van diverse ouderdomsziekten, aldus Jekel. Als die processen te beïnvloeden zijn, zou dat volgens hem kunnen bijdragen aan een langer leven.

Risico's van de total bodyscan
Jekel noemt het risico dat een total bodyscan een afwijking aan het licht brengt waarvoor geen behandeling bestaat, of een onschuldige bevinding die ten onrechte als ernstig wordt beoordeeld. Volgens hem gaat het principe 'baat het niet, dan schaadt het niet' bij dit type onderzoek niet op.

Olde Rikkert noemt als voorbeeld een gevonden vlekje op de nier, waarna moet worden uitgezocht of dit kwaadaardig is. Zo'n biopsie is al heel risicovol, terwijl veel van dergelijke vlekjes vanzelf weer verdwijnen. De hoogleraar vindt bovendien dat de Inspectie Gezondheidszorg strenger toezicht moet houden op overbodige behandelingen. Hij waarschuwt daarnaast voor een tweedeling in de gezondheidszorg, waarbij dure behandelingen vooral beschikbaar zijn voor een selecte groep mensen.

Journalist Elif Isitman ziet in de longevity-trend een uiting van de wens om meer controle te hebben over de eigen gezondheid. Volgens haar zoeken veel mensen bij een total bodyscan geruststelling, terwijl die geruststelling niet op feiten berust. Een onduidelijke of onbehandelbare bevinding kan volgens haar juist tot meer ongerustheid leiden in plaats van tot gemoedsrust.

Wat wél werkt tegen veroudering
Jekel benadrukt dat gezond ouder worden niet begint bij dure longevity-klinieken. Onderzoek naar gezond ouder worden wijst volgens hem vooral op het belang van bekende leefstijlfactoren. Hij noemt voldoende slaap, gezonde voeding, niet roken, weinig alcohol en sociale contacten als belangrijkste factoren. Eenzaamheid noemt hij daarbij expliciet als een ongezonde factor.

Wetenschappelijk onderzoek naar celveroudering
Filosoof Jelle van Baardewijk stelt dat wetenschappers steeds meer proberen te begrijpen hoe celveroudering werkt en of dit proces te beïnvloeden is. Volgens hem krijgt het idee dat mensen 100 jaar of ouder kunnen worden daardoor meer aandacht, vooral in de Verenigde Staten, waar veel geld naar dit onderzoek gaat. Van Baardewijk benadrukt dat dit wetenschappelijke onderzoek iets anders is dan de commerciële markt voor preventieve scans en behandelingen.

Volgens Van Baardewijk brengen recente ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie de mogelijkheid dichterbij om celstructuren beter te doorgronden. Dat heeft de hoop op het afremmen van celveroudering, ook bij mensen boven de 70 jaar, opnieuw aangewakkerd.

Magnetic Resonance Imaging (MRI) (@Gemini-AI-impressie)