Feministencampagne 'wij eisen de nacht op' wil hernieuwde aandacht

Initiatiefnemer Danique de Jong brengt de campagne "Wij eisen de nacht op" vanaf dinsdag opnieuw in het straatbeeld om de afnemende aandacht voor 'vrouwveiligheid' aan te wakkeren. De landelijke actie, die begon na de moord op de zeventienjarige Lisa in Duivendrecht door een asielzoeker en in 2025 uitgroeide tot de grootste Nederlandse GoFundMe-campagne, moet het thema weer zichtbaar maken op stations, in stadscentra en langs de weg.

De Jong ziet dat de media en het publiek het onderwerp langzaam loslaten. Onderzoek van pr‑bureau HvdM in opdracht van de campagne laat zien dat er vanaf de start tot eind 2025 ruim tienduizend publicaties over vrouwveiligheid verschenen, tegenover ongeveer duizend in de eerste helft van dat jaar. In 2026 liep dat aantal echter sterk terug, terwijl de berichtgeving zich volgens De Jong vooral richt op losse incidenten in plaats van op de achterliggende oorzaken van geweld tegen vrouwen.

De initiatiefnemer wijst op cijfers van de Prevalentiemonitor huiselijk geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag van het CBS, waaruit blijkt dat bijna de helft van de meisjes van 16 tot 18 jaar en meer dan de helft van de vrouwen van 18 tot 24 jaar seksueel grensoverschrijdend gedrag meemaakten. Volgens De Jong wordt er door taboe en trauma weinig over gesproken, waardoor veel mensen onderschatten hoe vaak dit gebeurt. "In zekere zin is het probleem nog groter dan ik dacht", zegt ze.

De eerste campagne leverde in korte tijd 510.000 euro op. Een groot deel van dat bedrag is ondergebracht in een fonds bij WOMEN Inc. en gaat naar projecten van organisaties als WOMEN Inc., Rutgers en Slachtofferhulp Nederland; daarnaast kwam er een apart fonds voor de familie van Lisa. Bij de herstart draait het nu naar eigen zeggen niet om geld inzamelen, maar om het thema structureel aanwezig te houden in het dagelijks leven en het gesprek over vrouwveiligheid nieuw elan te geven.

Tegelijkertijd ziet De Jong ook veranderingen sinds de start van "Wij eisen de nacht op". Ze merkt dat meer mannen hun eigen gedrag onder de loep nemen en verwijst naar zanger Joost Hofman, die eerder publiekelijk erkende dat hij onbewust had bijgedragen aan de cultuur die de campagne bekritiseert. Volgens De Jong hoeft die zelfreflectie niet zichtbaar te zijn op sociale media, als mensen er maar echt mee bezig zijn.

De Jong voelt nog altijd brede bereidheid om mee te doen, al verwacht ze geen herhaling van de massale mobilisatie van vorig jaar. Ze benadrukt dat er veel andere grote onderwerpen spelen, maar vindt dat vrouwveiligheid weer hoger op de agenda mag komen. De herkenbare blauwe posters met gele letters moeten daarbij opnieuw dienen als stille, voortdurende herinnering aan een probleem dat volgens haar nog lang niet is opgelost.