Oogartsen waarschuwen voor #sungazing tijdens zonsverduistering

Het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG) waarschuwt voor berichten op sociale media die stellen dat rechtstreeks in de zon kijken goed zou zijn voor de gezondheid, energie of concentratie — de zogeheten #sungazing-trend. Aanleiding is de zonsverduistering die aanstaande woensdag 12 augustus in Nederland te zien is. Volgens de oogartsen leidt rechtstreeks in de zon kijken juist tot blijvende schade aan het netvlies.

Waarschuwing tegen #sungazing op sociale media
Op sociale media circuleren video's waarin wordt beweerd dat naar de zon kijken positieve effecten zou hebben op lichaam en geest. Het NOG noemt deze claim onjuist en gevaarlijk. Rechtstreeks in de zon kijken kan blijvende schade aan het centrale deel van het gezichtsvermogen veroorzaken, ook als dit maar kort duurt.

Tijdens een zonsverduistering lijkt de zon minder fel, waardoor mensen geneigd zijn langer te kijken. Toch bereikt nog steeds een grote hoeveelheid licht het netvlies. Het zonlicht wordt door het oog gebundeld op het netvlies, wat de kans op schade vergroot.

Wat gebeurt er in het oog
De schade die kan ontstaan, heet solar retinopathie, ook wel retinitis solaris genoemd. Oogarts Ike Schouten van het Oogziekenhuis Rotterdam legt uit dat alleen een eclipsbril geschikt is om direct in de zon te kijken, en dat kijken via het scherm van een smartphone of camera geen veilige oplossing is. Netvliesschade doet geen pijn: wie zonder bescherming in de zon kijkt, merkt dat niet op het moment zelf, maar krijgt later een donkere vlek of vervormd beeld te zien.

Veilig kijken naar de zonsverduistering
Het NOG adviseert om tijdens de zonsverduistering niet zonder speciale bescherming rechtstreeks naar de zon te kijken. Een goedgekeurde eclipsbril is de veiligste optie. Deze brillen moeten voldoen aan de veiligheidsnorm ISO 12312-2, wat betekent dat ze nog maar een heel klein deel van het licht doorlaten. Een gewone zonnebril of lasbril laat te veel licht door en biedt onvoldoende bescherming.

Wie geen eclipsbril heeft, kan indirect kijken. Door een gaatje te maken in een stevig vel papier, kan het licht op een muur worden geprojecteerd; hetzelfde effect is te bereiken met een vergiet. Andere methodes die online circuleren, zoals een cd, beroet glas, fotonegatieven of de spiegeling in water, worden door oogartsen afgeraden.

De zonsverduistering is woensdag 12 augustus in Nederland zichtbaar. De eclips begint rond 19.15 wanneer de zon zo'n 8 graden boven de horizon staat in het westen. Als het weer meewerkt, is rond 20.10 uur het maximum van de eclips zichtbaar: dan wordt tot 90% van de zon door de maan bedekt.

Met eclipsbril kijken naar de zonsverduistering (@Gemini-AI-impressie)
Met eclipsbril kijken naar de zonsverduistering (@Gemini-AI-impressie)