Copernicus: West-Europa kende heetste juni-juli sinds begin metingen

Juni en juli waren in West-Europa de heetste maanden sinds het begin van de metingen. Dat meldt het Europese klimaatobservatieprogramma Copernicus. De gemiddelde temperatuur kwam in die twee maanden uit op 21,62 graden Celsius, 2,79 graden boven het langjarig gemiddelde voor die periode.

Hitterecord West-Europa verbreekt record uit 2022
Het vorige hitterecord voor juni en juli in West-Europa dateerde uit 2022. Dat record is nu verbroken, blijkt uit de Copernicus-gegevens. De regio kreeg in juli te maken met twee van de vier hittegolven die Europa sinds mei doormaakte, al waren deze minder zwaar dan de hittegolven in juni. Tussen West- en Oost-Europa bestond een duidelijk temperatuurverschil: in Oost-Europa en Scandinavië bleef het aanzienlijk koeler.

Aanhoudende droogte in West-Europa
Naast de hoge temperaturen was ook de droogte uitzonderlijk. De bodemvochtigheid lag duidelijk lager dan in juli 2022, toen West-Europa eerder kampte met extreme droogte. Er viel uitzonderlijk weinig regen en in grote delen van Europa voerden rivieren veel minder water af dan gebruikelijk. Adjunct-directeur Samantha Burgess van Copernicus noemt de combinatie van hitte en droogte een voorbeeld van hoe klimaatverandering hitte-extremen versterkt. Beide fenomenen houden elkaar volgens haar steeds meer in stand.

Oceanen wereldwijd recordwarm door El Niño
Los van de hitte in West-Europa registreerde Copernicus in juli ook wereldwijd recordhoge zeetemperaturen, met uitzondering van de poolgebieden. Een van de oorzaken is het natuurlijke weerfenomeen El Niño in de tropische Grote Oceaan, dat naar verwachting de komende maanden verder aantrekt. Copernicus-directeur Carlo Buontempo wijst erop dat delen van de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan ongewoon warm waren. Volgens hem is het zich ontwikkelende El Niño-fenomeen echter waarschijnlijk de belangrijkste drijvende kracht achter de recordtemperaturen van het zeewater. Ook langs de Nederlandse kust in de Noordzee waren wekenlange mariene hittegolven merkbaar. 

Wat is El Niño
El Niño verwarmt het zeewater in de Grote Oceaan, wat wereldwijd invloed heeft op wind, luchtdruk en neerslag. Daardoor stijgt het risico op extreem weer. Het fenomeen treedt gemiddeld elke twee tot zeven jaar op en duurt doorgaans negen tot twaalf maanden.

Afwijkingen juli 2026 ten opzichte van een 'normale' juli-maand 1991-2021 (@Copernicus - C3S/ECMWF)
Afwijkingen juli 2026 ten opzichte van een 'normale' juli-maand 1991-2021 (@Copernicus - C3S/ECMWF)

Deze kaarten laten zien hoe juli 2026 afweek van een normale julimaand (het gemiddelde van 1991-2020), op vier punten:

1.) hoeveel neerslag er viel  2.) hoe vochtig de lucht was bij de grond 

3.) hoeveel vocht er in de bovenste 7 cm van de bodem aanwezig was 4.) hoe warm de lucht bij de grond was

De donkergrijze vlekken op de kaart betekenen dat daar geen gegevens over bodemvocht te zien zijn,omdat het gebied bedekt is met ijs of omdat er normaal gesproken al heel weinig regen valt.

Bron van de gegevens: ERA5 en ERA5-Land. Met dank aan: C3S/ECMWF.