CDA en D66 willen ingrijpen tegen 'gluurbrillen' die mensen ongemerkt filmen

Verschillende partijen in de Tweede Kamer maken zich zorgen over slimme brillen waarmee mensen ongemerkt gefilmd kunnen worden. Het CDA pleit voor een verbod op het gebruik van dergelijke camerabrillen in openbare ruimtes. D66 wil dat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoek doet naar de voorwaarden voor gebruik. Bij de AP zijn inmiddels drie meldingen binnengekomen van mensen die zonder hun medeweten zijn gefilmd en herkenbaar online zijn verschenen.

Camerabril moeilijk te herkennen
De Ray-Ban Meta-bril is vanaf ongeveer 400 euro te koop. Wie de bril draagt, kan alles in de omgeving filmen. Omdat het model nauwelijks te onderscheiden is van een gewone bril, hebben omstanders vaak niet door dat ze worden opgenomen.

Op TikTok en Instagram circuleren video's van herkenbare sekswerkers en klanten op de Wallen in Amsterdam en van mannen die volgers laten meekijken terwijl ze een vrouw versieren.

CDA wil verbod op camerabrillen
Kamerlid Jantine Zwinkels van het CDA noemt het problematisch dat mensen vaak niet doorhebben dat ze worden opgenomen, terwijl de beelden vervolgens online kunnen belanden. Volgens haar wordt onderzocht of een verbod mogelijk is op straat en in publieke gebouwen, omdat de brillen steeds moeilijker te herkennen zijn.

D66-Kamerlid Sarah El Boujdaini zegt tegen RTL Nieuws dat in het openbaar duidelijk moet zijn wanneer iemand wordt gefilmd. Volgens haar mag het niet zo zijn dat mensen ongemerkt worden opgenomen zonder te weten wat er met de beelden gebeurt. D66 wil dat de AP onderzoekt welke voorwaarden voor het gebruik van camerabrillen moeten gelden.

JA21 is geen voorstander van een algeheel verbod. Kamerlid Daniël van den Berg zegt dat wie mensen heimelijk filmt in een toilet, kleedkamer of andere gevoelige omgeving een duidelijke grens overschrijdt. Eerst moet volgens hem helder worden waar de huidige wetgeving tekortschiet. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil eerst de Kamervragen beantwoorden voordat het inhoudelijk reageert.

AP: mensen moeten vrij over straat kunnen
De AP zegt de maatschappelijke ophef te begrijpen. Een woordvoerder laat aan RTL Nieuws weten dat mensen vrij over straat moeten kunnen gaan zonder angst om stiekem gefilmd te worden. Door het gebruik van zulke brillen kunnen mensen bespied worden of het gevoel krijgen dat ze bespied worden.

Volgens de toezichthouder is niet altijd duidelijk dat er een camera in de bril zit. Zelfs als dat wel bekend is, is niet altijd zichtbaar of de camera op dat moment opneemt. Beeldmateriaal van mensen mag nu al niet zonder toestemming van de gefilmde persoon online worden gedeeld.

Het Europees Comité voor gegevensbescherming, dat privacytoezichthouders uit heel Europa samenbrengt, komt eind deze zomer met een onderzoek naar de brillen en bekijkt welke stappen op Europees niveau nodig zijn. In de Verenigde Staten loopt inmiddels een rechtszaak van consumenten die zich misleid voelen door de belofte van Meta dat de brillen ingebouwde waarborgen hebben voor de bescherming van privacy.

Eerdere incidenten met camerabrillen
Vorig jaar werd op een festival in Rotterdam een man betrapt die met een camerabril stiekem vrouwen filmde bij de toiletten. Nadat meerdere vrouwen een melding hadden gedaan, werd de man apart genomen. Hij weigerde eerst zijn bril af te zetten, maar beveiligers dwongen hem daartoe, waarna bleek dat het om een camerabril van Meta ging.

Een beveiliger van het festival vertelde eerder aan RTL Nieuws dat op de telefoon van de man meerdere video's stonden waarop te zien was dat hij rondkeek bij de damestoiletten. Ook stond er een opname op waarop hij op zijn knieën zat en onder een rokje filmde. De beelden zijn direct verwijderd.

Bij uitgaansgelegenheid TivoliVredenburg in Utrecht zijn camerabrillen verboden. Daar werd vorig jaar ook een bezoeker verwijderd nadat hij een bril met een ingebouwde camera niet wilde afzetten.

Ray-Ban camerabril (@Gemini-AI-impressie)