Kabinet geeft bedrijven geen compensatie voor schade door laagwater

Bedrijven die financiële schade lijden door de aanhoudend lage waterstanden in Nederlandse rivieren krijgen geen compensatie van de overheid. Dat zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) donderdag tijdens een werkbezoek aan de regio Nijmegen. Volgens de minister is er geen sprake van een natuurramp, waardoor het kabinet het watertekort ziet als ondernemersrisico. 

Waarom komt er geen compensatie voor schade door laagwater?
Karremans bezocht ondernemers in Nijmegen en voer mee op een peilboot die de waterstanden op de Waal meet. Op veel plekken staat het water inmiddels zo laag dat je er kunt staan zonder kopje onder te gaan. 

Een noodregeling zoals na de overstromingen in Limburg in 2021 komt er voorlopig niet. "Er zijn regelingen als er sprake is van een natuurramp, zoals de wateroverlast in Limburg in 2021. Maar daar zijn we nu nog niet", aldus Karremans. Ook ontbreekt volgens hem het benodigde budget voor een tegemoetkoming.

Binnenvaart en havens hard geraakt door droogte
De gevolgen van het laagwater zijn inmiddels goed zichtbaar. Binnenvaartschepen worden ernstig gehinderd: ze kunnen helemaal niet varen of moeten veel minder vracht meenemen, omdat ze anders vast komen te zitten. Veel sluizen zijn inmiddels gesloten en ook het economisch belangrijke Twentekanaal is onbereikbaar. 

Ook havens ondervinden problemen. De haven van Deventer sloot op 1 augustus door de lage waterstand en verplaatste ladingen naar de haven van Zwolle. De Nederlandse Vereniging van Binnenhavens zegt dat ondernemers regelmatig worden verrast door dit soort maatregelen. De sector vraagt het ministerie daarom om vooraf duidelijke scenario's te schetsen.

Niet alleen de binnenvaart heeft last van de droogte. Ook glastuinbouwbedrijven, boeren en booteigenaren ondervinden schade. Karremans schat de economische schade voor het bedrijfsleven op tientallen tot honderden miljoenen euro's. 

Wat doet het kabinet wel tegen het watertekort?
De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling schaalde deze zomer op naar niveau 2, wat neerkomt op een feitelijk watertekort. Eind juli lag de afvoer van de Rijn bij Lobith rond de 850 kubieke meter per seconde, een uitzonderlijk lage stand.

Structurele maatregelen tegen droogte laten nog op zich wachten. Pas dit najaar neemt het kabinet in het Deltaprogramma Zoetwater besluiten over grotere waterbuffers. Tot die tijd blijven getroffen bedrijven zelf opdraaien voor de kosten van het laagwater.

Laagwaterstand na langdurige droogte (@Gemini-AI-impressie)
Laagwaterstand na langdurige droogte (@Gemini-AI-impressie)