Waterschappen slaan alarm wegens droogte: Gereedschapskist leeg
Waterschappen in het zuiden, oosten en inmiddels ook in het westen van Nederland geven aan dat hun "gereedschapskist" om de droogte te bestrijden vrijwel leeg is. Na weken tot maanden van uitblijvende regen zijn de mogelijkheden om water vast te houden grotendeels uitgeput, terwijl serieuze neerslag voorlopig niet wordt verwacht. Volgende week zal het landelijke neerslagtekort naar verwachting groter zijn dan tijdens de extreem droge zomer van 2018.
In gebieden als waterschap Drents Overijsselse Delta en De Dommel in Noord-Brabant is "de rek eruit", melden de organisaties. Een woordvoerder van de Unie van Waterschappen ziet hetzelfde beeld in veel andere regio’s: de gebruikelijke maatregelen zijn al ingezet en leveren nauwelijks nog winst op. Gemiddeld komt elke vierkante meter in Nederland sinds het begin van dit jaar al bijna 270 liter water tekort.
Extra water van de grote rivieren blijft ook uit. Rijkswaterstaat verwacht dat de waterstand van de Rijn de komende tijd wel iets stijgt, maar spreekt toch van een "extreem laag" niveau. De Maas blijft "stabiel laag", waardoor rivieren niet kunnen compenseren voor het gebrek aan regen en de aanvoer van zoet water beperkt blijft.
Waterschappen zetten al weken alles op alles om water vast te houden. In grote delen van het land geldt een verbod op het onttrekken van water uit sloten en beken, zoet water wordt opgeslagen in polders die normaal bedoeld zijn voor piekbuien en scheepvaart loopt vertraging op door gesloten sluizen. Toch wordt het steeds lastiger om de waterstanden in sloten, vaarten en polders op peil te houden.
Waar eerdere droge zomers vooral de hoge zandgronden in het oosten en zuidoosten troffen, krijgt nu ook het westen harde klappen. In waterschap Delfland, rond Den Haag, geldt sinds woensdag een verbod op beregening met slootwater, een stap die daar niet eerder nodig was. Vooral de glastuinbouw in het Westland voelt de pijn: volgens Glastuinbouw Nederland ondervinden zo’n 150 telers problemen en kan de schade oplopen tot 150 miljoen euro.
Tuinbouwbedrijven vroegen het waterschap of ze in nood desnoods gezuiverd rioolwater of zouter water mochten gebruiken, of een uitzondering konden krijgen op het verbod. Delfland wees dat af, omdat de situatie volgens het waterschap zo "uitzonderlijk" is en het dreigende watertekort zo groot, dat uitzonderingen niet verantwoord zijn. In het gebied van waterschap Rijnland, met onder meer de Bollenstreek en kwekers rond Boskoop, geldt nog geen verbod, maar dijkgraaf Rogier van der Sande waarschuwde onlangs dat men "echt op het randje" zit.
Door de lage standen van Rijn en Maas dringt zout water bovendien steeds verder landinwaarts. Zolang het kan, houden waterschappen sluizen dicht om verzilting tegen te gaan, maar als het waterpeil in de polders door verdamping blijft dalen, zal er uiteindelijk toch zout water moeten worden binnengelaten om de dijken stabiel te houden. Intussen kampt ook de natuur met de droogte, met onder meer meerdere bos- en duinbranden. Zonder langdurige, stevige regenval blijft de situatie verslechteren, maar vooralsnog staan die buien niet in het vooruitzicht.