Tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig neergestort bij Hormuz, één piloot gered

Jippie

Een Amerikaans gevechtsvliegtuig is neergehaald door Iraanse strijdkrachten. De VS hebben dit bevestigd, maar over het type toestel en de toestand van de bemanning bestaat nog grote onduidelijkheid. Iran claimt een F-35 te hebben neergeschoten; militaire experts twijfelen daar openlijk aan.

De Iraanse Revolutionaire Garde, de elite-eenheid van het Iraanse leger, maakte bekend een Amerikaans gevechtsvliegtuig te hebben neergeschoten boven het centrale Iraanse luchtruim. Volgens Iran werd het toestel uitgeschakeld door een nieuw en geavanceerd luchtverdedigingssysteem. Een Amerikaanse overheidsfunctionaris bevestigde kort daarna tegenover persbureau Reuters dat het neerhalen heeft plaatsgevonden en dat een zoekoperatie naar de bemanning is gestart.

Update 21.00 uur: Een tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig is vrijdag neergestort in de Golfregio. Een A-10 Warthog stortte neer nabij de Straat van Hormuz, terwijl tegelijkertijd een F-15E-gevechtsvliegtuig boven Iran werd neergehaald. De piloot van de A-10 kon worden gered. 

Één bemanningslid van de neergehaalde F-15E is gered, zo meldden Amerikaanse functionarissen aan CBS News. Het toestel had twee inzittenden. Over het lot van het tweede bemanningslid bestaat nog onduidelijkheid. Iraanse staatsmedia beweren dat één piloot gevangen is genomen, maar dat is vooralsnog niet bevestigd. Washington heeft geen officieel commentaar gegeven.

De identiteit van het neergeschoten toestel zorgde aanvankelijk voor verwarring. Iraanse staatsmedia meldden aanvankelijk dat een geavanceerde F-35 was neergehaald, maar luchtvaartexperts die de wrakstukken analyseerden, concludeerden dat het om een F-15E ging. Amerikaanse functionarissen bevestigden dit later off the record; een officiële reactie van het Pentagon bleef vooralsnog uit. 

Op het diplomatieke vlak lijkt de situatie vast te lopen. Het Witte Huis blijft herhalen dat de VS en Iran met elkaar in overleg zijn en dat die gesprekken goed verlopen, maar meerdere Iraanse functionarissen ontkennen dat er onderhandelingen gaande zijn.
Iran verwierp het Amerikaanse onderhandelingsvoorstel en legde een eigen lijst van voorwaarden op tafel, waaronder veiligheidsgaranties, herstelbetalingen en het recht om tol te heffen op schepen die door de Straat van Hormuz varen. 

Update 18.30 uur : De New York Times meldt, op basis van bronnen binnen de Amerikaanse en Israëlische regering, dat het Amerikaanse leger een reddingsoperatie is gestart om de bemanning van het neergestorte gevechtsvliegtuig te vinden voordat Iraanse soldaten de piloten bereiken. De Washington Post meldt dat er naar twee bemanningsleden wordt gezocht. Het is onduidelijk of de bemanning de crash heeft overleefd. Een tankvliegtuig en twee HH-60G-helikopters nemen deel aan de zoekactie in het westen van Iran.

Op de Iraanse staatsradio las een presentator een oproep voor aan de inwoners van de zuidelijke provincies Kohgiluje en Bojer Ahmad om de vijandelijke piloten op te sporen, met de belofte van een beloning.

Eerdere berichtgeving: Iran claimt F-35 te hebben neergeschoten, experts twijfelen

Teheran beweert dat het neergehaalde toestel een F-35 betreft – het geavanceerde gevechtsvliegtuig van fabrikant Lockheed Martin, dat geldt als een van de meest geavanceerde jachtvliegtuigen ter wereld. Tot op heden is er geen bevestigd geval bekend waarbij een F-35 werd neergeschoten in een gewapend conflict.

Militaire experts en analisten op sociale media plaatsen echter vraagtekens bij de Iraanse claim. De foto's die Iran vrijgaf van het wrak, zouden eerder wijzen op de resten van een F-15 dan op een F-35. Onafhankelijke verificatie van de beelden was ten tijde van publicatie nog niet mogelijk.

Tegenstrijdige berichten over de bemanning
Over het lot van de bemanning lopen de berichten sterk uiteen. De Revolutionaire Garde stelde in een verklaring dat het vliegtuig "volledig vernietigd" was en dat er daardoor geen informatie beschikbaar was over de piloot. Het overlevingskansen werden als minimaal beschouwd.

Het Iraanse persbureau Tasnim meldde echter iets anders: een Amerikaanse piloot zou zich met een schietstoel in veiligheid hebben gebracht en vervolgens zijn gevangengenomen. Meer details zouden later worden vrijgegeven, aldus Tasnim.

De Iraanse staatsradio voegde opnieuw een andere lezing toe: volgens de omroep was het lot van twee Amerikaanse piloten nog volledig onduidelijk. Een presentator riep inwoners van de zuidelijke provincies Kohgiluje en Bojer Ahmad op om de "vijandelijke piloten" op te sporen en beloofde daarvoor een beloning.

Zoekoperatie en niet-geverifieerde beelden
Op sociale media verschenen video's die een vermeende zoekactie van de Amerikaanse luchtmacht toonden, met militaire helikopters en tankervliegtuigen. De authenticiteit van deze beelden kon vooralsnog niet worden vastgesteld.

Centcom weerlegde eerder vergelijkbare claims
Het is niet de eerste keer dat Iran claims doet over het neerhalen van Amerikaanse vliegtuigen. Het Amerikaanse Centraal Commando voor het Midden-Oosten (Centcom) sprak eerder deze week nog een vergelijkbare Iraanse bewering tegen: Iran had gesteld een Amerikaans toestel te hebben neergehaald boven het zuidelijke eiland Qeshm, maar Centcom wees die claim expliciet van de hand.

U.S. Air Force F-15E Strike Eagle maart 2026 Epic Fury (@United States Department of Defense)
U.S. Air Force F-15E Strike Eagle maart 2026 Epic Fury (@United States Department of Defense)