Jetten gaat na eerste debat AOW-plan en zorgbezuinigingen herzien

Premier Rob Jetten heeft zijn eerste grote vuurdoop in de Tweede Kamer achter de rug. Hoewel zijn minderheidskabinet de eerste confrontatie met de oppositie heeft overleefd, heeft de kersverse premier op verschillende cruciale punten bakzeil gehaald. Onder druk van het parlement worden de plannen voor de AOW, armoedebestrijding en de gehandicaptenzorg herzien.

Het debat over de regeringsverklaring was voor het nieuwe kabinet-Jetten een spannende testcase. Hoewel vooraf werd aangenomen dat de oppositie het kabinet niet direct naar huis zou sturen, bleef het tot het laatst onzeker of de omstreden 'vrijheidsbijdrage' overeind zou blijven. Een voorstel om deze bijdrage te schrappen werd uiteindelijk nipt verworpen, waardoor de premier een eerste politieke nederlaag bespaard bleef.

Toch bleek Jetten niet ongevoelig voor de harde kritiek op het regeerakkoord. Om de steun van oppositiepartijen te behouden, deed hij drie belangrijke toezeggingen:

1. Versnelde verhoging AOW-leeftijd van tafel

Het meest gevoelige punt betreft de AOW. In het oorspronkelijke regeerakkoord stond dat de pensioenleeftijd vanaf 2033 sneller zou stijgen, wat zou betekenen dat werknemers in 2060 pas bij 70 jaar en 6 maanden met pensioen konden gaan. Dit plan stuitte op massaal verzet.

Jetten heeft nu toegezegd dit plan te 'verzachten'. Het kabinet zoekt naar een alternatieve besparing van 2,7 miljard euro, waarbij mensen met zware beroepen of lage inkomens worden ontzien. Hoewel partijen als JA21, SGP en Groep Markuszower deze koers steunen, blijft de uitvoering onzeker. De vakbonden hebben inmiddels aangekondigd alle overleggen te boycotten en dreigen met stakingen zolang het plan niet volledig is ingetrokken.

2. Extra maatregelen tegen stijgende armoede

Een ander pijnlijk punt voor het kabinet waren de berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB). Daaruit bleek dat de huidige koers zou leiden tot een toename van het aantal Nederlanders onder de armoedegrens. "Dat is nooit de bedoeling geweest", verweerde Jetten zich tijdens het debat.

De premier belooft nu dat het kabinet extra maatregelen neemt om deze trend te keren. Er wordt gekeken naar aanpassingen in de belastingplannen en extra financiële steun voor gemeenten om burgers in nood bij te staan. Hoe deze plannen precies worden vormgegeven, moet de komende periode blijken.

3. Bezuinigingen gehandicaptenzorg heroverwogen

Tot slot deed Jetten een opvallende handreiking wat betreft de zorg. Het kabinet was van plan om bijna 1 miljard euro te bezuinigen op de Wet langdurige zorg (Wlz). Jetten erkende ruimschoots dat er tijdens de formatie vooral is gekeken naar de ouderenzorg, en dat de gevolgen voor de gehandicaptenzorg mogelijk zijn onderschat.

Het kabinet gaat nu onderzoeken of de geplande bezuinigingen in de sector wel haalbaar zijn zonder de kwaliteit van zorg in gevaar te brengen. Mocht dit niet het geval zijn, dan zal de premier elders binnen de zorgbegroting naar dekking moeten zoeken.

Blik op de toekomst

Met deze toezeggingen hoopt Jetten voldoende draagvlak te houden in een versplinterde Tweede Kamer. De grote uitdaging ligt echter in de Eerste Kamer, waar het kabinet ook met de steun van partijen als de SGP en JA21 nog steeds geen meerderheid heeft.