AP: 250k boeten voor gemeenten die info over moslims verzamelden
Tien Nederlandse gemeenten krijgen samen een boete van 250.000 euro van de Autoriteit Persoonsgegevens. Ze hebben in het geheim informatie verzameld over islamitische inwoners en daarmee de AVG geschonden. Het ging om gevoelige gegevens over geloof, familiebanden, foto’s en spanningen binnen moskeeën. De betrokken mensen wisten niet dat zij in rapporten stonden en werden niet verdacht van een strafbaar feit. Volgens de AP hadden de gemeenten "geen enkele grond" om deze gegevens te verzamelen en te bewaren.
De onderzoeken kwamen in 2021 aan het licht. Gemeenten schakelden externe bureaus in om uitgebreide rapporten te maken over moslimgemeenschappen in hun stad. Een deel van deze informatie is gedeeld met de politie, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De AP stelt dat daar geen geldige juridische basis voor was en spreekt van een zware schending van de privacy en een aantasting van het vertrouwen in de overheid. De boete gaat naar Delft, Ede, Eindhoven, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Gooise Meren, Tilburg, Veenendaal en Zoetermeer.
De onderzoeken ontstonden in een periode van grote zorg over extremisme en terrorisme, na onder meer de oorlog in Syrië en de aanslagen in Parijs (2015) en Brussel (2016). Het Rijk en de NCTV stimuleerden een lokale aanpak van radicalisering en het voorkomen van uitreizen naar oorlogsgebieden. Gemeenten kregen de opdracht om signalen vroeg te zien en lieten daarvoor soms islamitische gemeenschappen in kaart brengen. De AP zegt dat goede bedoelingen dat niet vergoelijken en dat juist bij gegevens over geloof extra zorg nodig is. Gemeenten erkennen nu dat zij fout zaten en zeggen dat zij maatregelen nemen om herhaling te voorkomen en het gesprek met moslimgemeenschappen te herstellen.
In Delft heeft de gemeente inmiddels expliciet excuses aangeboden voor een onderzoek uit 2017 naar de islamitische gemeenschap, waarbij onder meer bestuur en bezoekers van de Al-Ansaar-moskee zijn gevolgd. Burgemeester Alexander Pechtold zegt zich bewust te zijn van de "impact en de pijn" die dat onderzoek heeft veroorzaakt. Hij meldt dat er geen belastende informatie is gevonden en zegt te werken aan herstel van vertrouwen en betere samenwerking. Moskeebestuurder Abdelmonim Maanaoui noemt het geheime onderzoek pijnlijk omdat de band met de gemeente altijd goed was, maar is wel blij met de excuses en wil samen met de gemeente vooruitkijken.
